Gepubliceerde studies naar de dingen die mensen als eerste proberen · Lees dit voordat je er weer zes weken harder tegenaan gaat
Geen nieuw plan. Geen extra discipline. Een gratis check van vijf minuten die laat zien welke signalen in jouw eigen antwoorden het hardst spreken.
"Ik doe alles goed en ik ben nog steeds moe."
Misschien ken je dat, of herken je iets gelijkaardigs. Moe wakker worden na zeven uur slaap.
Dat uur na de lunch waarin je hoofd wazig wordt. Dezelfde alinea twee keer lezen. Om half acht 's avonds te moe zijn voor het ding waar je je op verheugde. Loodzware benen op een vlakke straat. Je geduld verliezen om iets kleins. Afzeggen bij mensen en je daar rot over voelen.
Ik ben Jesse van der Velde. Geen goeroe en geen dokter. Ik bestudeer en deel wat gepubliceerd onderzoek zegt over hoe een lichaam ouder wordt. Dat test ik al ruim veertien jaar op mezelf en met de mensen die ik begeleid.
Wat ik veel mensen hoor zeggen, is "dan moet ik harder m'n best doen". Dat is niet waar.
Want de dingen die je al hebt geprobeerd zijn in studies getest, en wat daaruit kwam is specifieker dan het advies dat jij kreeg.
VIDEO SLOT · plaats hier een video of embed
Veel mensen proberen advies na advies, als het gaat over hun voeding, gezondheid, hun energie terug krijgen. Maar ze hebben telkens niet het resultaat.
Vervolgens proberen ze het opnieuw. Doen beter hun best. Passen het nog consequenter toe. Maar niets helpt.
De dingen die je probeerde waren niet gek. Verschillende ervan zijn door gerandomiseerde studies gegaan. En in die studies zijn de uitkomsten preciezer dan "meer doen".
In 2008 publiceerden Timothy Puetz, Sara Flowers en Patrick O'Connor een gerandomiseerde studie in Psychotherapy and Psychosomatics.¹
Wat er onderzocht werd: wat zes weken conditietraining doet met het gevoel van energie en met het gevoel van vermoeidheid, bij mensen die moe zijn maar niet ziek.
Hoe: 36 gezonde jongvolwassenen die zichzelf omschreven als weinig bewegend en die aanhoudende vermoeidheid rapporteerden. Belangrijk: dit waren mensen zonder een omschreven medische aandoening, die ook niet voldeden aan de criteria voor een onverklaard vermoeidheidssyndroom. Ze werden door loting verdeeld over matig intensief bewegen, licht intensief bewegen, of geen behandeling, en de twee bewegende groepen kwamen drie dagen per week naar het laboratorium, zes weken lang, 18 bezoeken in totaal. Energie en vermoeidheid werden elke week aan het begin van de derde sessie gescoord, en de conditie werd voor en na gemeten.
De bevindingen, in twee helften. Voor het gevoel van energie gingen zowel de lichte als de matige groep vooruit, ongeveer even veel. Voor het gevoel van vermoeidheid hing het effect af van de intensiteit, en de gunstigste uitkomst kwam bij het lichte bewegen.
En dan de bevinding die verandert wat je hiermee doet. De veranderingen in energie en vermoeidheid stonden los van de veranderingen in conditie.
Lees dat nog eens. Fitter worden was niet het mechanisme. In deze studie verschoof zes weken rustig werk de vermoeidheid, en dat gebeurde niet doordat iemand fitter werd.
Nu de tweede studie, die iets zegt over waar een effect überhaupt zichtbaar wordt.
In 2010 publiceerden Crystal Haskell en collega's een gerandomiseerde, dubbelblinde en placebogecontroleerde studie in Human Psychopharmacology.²
Wat er onderzocht werd: of een multivitamine met mineralen het denkwerk en de vermoeidheid van gezonde vrouwen verandert.
Hoe: 216 vrouwen van 25 tot 50 jaar namen negen weken lang één merkproduct met veel ingrediënten of een placebo. Ze kwamen voor en na naar het laboratorium, en deden bij beide bezoeken twee losse blokken van 20 minuten met een multitaskopdracht van vier modules, een zware taak die er juist op gebouwd is om mensen af te matten.
De bevindingen: in de groep met het supplement was de terugval in stemming en vermoeidheid die normaal bij zo'n lange taak hoort kleiner. De nauwkeurigheid over alle taken ging omhoog, en op twee losse taken, hoofdrekenen en de Stroop-taak, waren de antwoorden zowel sneller als nauwkeuriger. In een deelgroep van 102 vrouwen daalde het homocysteïne in het bloed.
En dan wat die studie niet kan zeggen, want dat is het interessante deel. Er is één product met veel ingrediënten getest, dus geen enkele losse vitamine of mineraal daarin kan de eer krijgen. En het effect werd zichtbaar ónder belasting, tijdens een lange zware taak. Een studie die mensen rustig had laten zitten had minder gevonden.
Twee gepubliceerde uitkomsten dus, die dezelfde kant op wijzen: het antwoord is niet altijd méér, en wat je vindt hangt volledig af van wanneer je kijkt.
Herken je dit? Doe nu de gratis check.
Onze wetenschappelijk gevalideerde vragenlijst geeft je antwoorden
18 sessies, zes weken, en de lichtere groep deed het beter op vermoeidheid. Dat is de studie hierboven, bij 36 weinig bewegende jongvolwassenen met aanhoudende vermoeidheid.¹ Klein, kort en in een smalle groep, dus lees het als een richting en niet als een dosering voor jou.
216 vrouwen, negen weken, en het effect kwam tevoorschijn tijdens de zware taak. Dat is de tweede studie, en de vorm van die bevinding is het punt: het verschil zat in hoever stemming en vermoeidheid wegzakten tijdens langdurig multitasken.²
10 van de 49. In 2004 publiceerden Laura Juliano en Roland Griffiths een kritisch overzichtsartikel in Psychopharmacology. Ze doorzochten de literatuur en vonden 57 experimentele en 9 vragenlijstonderzoeken naar cafeïneontwenning die aan hun criteria voldeden. In die studies samen waren 49 verschillende symptoomcategorieën gerapporteerd. Tien daarvan haalden hun toets op geldigheid, waaronder hoofdpijn, vermoeidheid, minder energie en activiteit, minder alertheid, slaperigheid, moeite met concentreren, prikkelbaarheid, en een mistig hoofd.³
Lees dat rijtje nog eens langzaam. Het is bijna precies het rijtje dat jij zou opschrijven als iemand vroeg waarom je moe bent.
Jij kent je eigen versie hiervan. De mijne is een periode waarin ik vier keer per week trainde, netjes at, op tijd naar bed ging, en in week drie moeier was dan toen ik begon.
Ik las dat als bewijs over mezelf. Niet gedisciplineerd genoeg. Niet fit genoeg. Doorbijten.
Kijk eens wat er werkelijk liep. Zes weken harder werk is de arm van die studie die het slechter deed op vermoeidheid.¹ Ik faalde niet in het plan. Ik deed de versie ervan die getest is en als tweede eindigde.
Een oordeel over je karakter brengt je niets. Er komt niets constructiefs uit voort. Je kunt niet harder je best doen om een ander mens te zijn.
Een week die je nooit hebt gemeten heeft wel een vervolgstap. Die kun je naast het gepubliceerde onderzoek leggen.
1. Harder trainen.
Of je hard traint ben je natuurlijk vrij in, en er zijn genoeg goede redenen om dat te doen.
Maar besef wat harder wel en niet doet voor vermoeidheid. In de studie hierboven ging het gevoel van energie bij beide intensiteiten omhoog, en kwam de gunstigste uitkomst op vermoeidheid bij de lichtere.¹ En geen van beide uitkomsten liep via de conditie, want de veranderingen stonden los van de verandering in conditie.
Jij was niet lui. Je koos de arm van de studie die het slechter deed op precies het ding dat je wilde oplossen.
2. Nog een koffie, en die erna.
Hoe je cafeïne gebruikt ben je natuurlijk vrij in.
Maar besef wat cafeïne hier wel en niet doet. Het overzichtsartikel vond dat vermoeidheid, minder energie en activiteit, minder alertheid en moeite met concentreren gevalideerde ontwenningsverschijnselen zijn, dat in experimentele studies hoofdpijn bij 50 procent voorkwam, dat klachten meestal 12 tot 24 uur na stoppen beginnen, een piek hebben op 20 tot 51 uur, en 2 tot 9 dagen duren, en dat zelfs stoppen met doses vanaf 100 milligram per dag klachten opleverde.³
De auteurs melden ook dat het vaker en heviger wordt naarmate de dagelijkse dosis hoger ligt. Het midden van je middag is dus geen vast feit over jou. Een deel ervan beweegt mee met een gewoonte, en die gewoonte mag je zelf eens bekijken.
3. Doorbijten tot vrijdag.
Wat het doet: je haalt vrijdag. Wat het niet doet: iets meten. De week eindigt, de vermoeidheid niet, en je begint de volgende met precies hetzelfde ongelezen patroon.
4. Besluiten dat het je karakter is.
Dit is degene die het meeste kost, en er is een gepubliceerd instrument dat er iets tegenin brengt.
In 2003 publiceerden Helen Michielsen, Jolanda De Vries en Guus Van Heck een validatiestudie in het Journal of Psychosomatic Research.⁴ Vermoeidheid is te meten met een korte zelfrapportagelijst, ze gedraagt zich als één samenhangende dimensie, en in hun factoranalyse kwam ze naar voren als een apart construct, los van de stemmingsvragenlijst die ernaast lag.
Vermoeidheid is dus iets op zichzelf, dat je kunt meten. En geen oordeel over wat voor mens je bent.
Vier zetten, één gedeeld probleem: geen ervan begint bij wat er bij jou werkelijk speelt.
Het advies faalde hier, en het was het verstandig klinkende soort. Jij hebt niets fout gedaan. Het kan anders.
Dit is de essentie. Als vermoeidheid een eigen meetbare dimensie is, dan is de nuttige eerste stap geen nieuwe poging. Het is een meting.
Dat is wat die validatiestudie uit 2003 beschikbaar maakt. Tien vragen, door de persoon zelf ingevuld, een hoge interne samenhang, sterke correlaties met vier andere vermoeidheidsschalen, en van alle vijf vragenlijsten de hoogste lading op één duidelijke factor. Acht van de tien vragen waren vrij van vertekening naar geslacht, en twee lieten een gelijkmatige vertekening zien waarvan de auteurs zeggen dat die het gebruik van de schaal niet in de weg zit.⁴
De BioProfile energiescan is van dat instrument afgeleid. En één ding hoort er hardop bij, want dat is de eerlijke grens: onze scan neemt maar een deel van die tien vragen over en voegt eigen vragen toe, dus de gepubliceerde afkapwaarde van de oorspronkelijke schaal gaat er niet op over. Jouw score is een profiel van je eigen antwoorden, en nooit een klinische categorie.
En juist dat maakt hem bruikbaar op de manier die hier telt. Hij laat je zien welke van jouw eigen signalen de harde zijn, voordat je er weer zes weken in stopt met een aanpak die voor iemand anders gebouwd is.
Op één voorwaarde. Die analyse moet over jou gaan: je energie door de dag heen, je dips, jouw eigen antwoorden, vraag voor vraag naast wat gepubliceerd onderzoek beschrijft. Een algemeen lijstje met energietips vertelt je niet welke signalen in jouw week de harde zijn.
BioProfile heeft die eerste stap gebouwd. Een wetenschappelijk gevalideerde vragenlijst, vijf minuten, gratis en zonder account.
Je beantwoordt vragen over je energie door de dag heen en over je dagelijks leven. Daarna zie je welke signalen in jouw profiel het hardst spreken, en wat het onderzoek daarover zegt. Geen medisch onderzoek. Een analyse van je eigen antwoorden. Je gebruikt de uitkomst zelf, of je legt hem op tafel bij je arts of je coach.
Dan de dagelijkse kant. Wat ik er elke ochtend zelf in stop is een glas: Green Juice van Superfoodies, een plantaardige all-in-one dagelijkse drinkmix met meer dan 44 ingrediënten, waaronder vitamines, mineralen, kruiden, grassen, fruit, groenten, algen, probiotica en spijsverteringsenzymen. De B-vitamines erin en mineralen als chroom en kalium dragen bij tot een normale energieleverende stofwisseling en tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid door de dag heen. Eén glas, elke dag, als vaste basis.
En om het gewoon te zeggen: dit is een dagelijkse voedingsbasis. Het patroon van jouw eigen week breng je nog steeds zelf in kaart. Daar zijn die vijf minuten voor.
Je doet de gratis check. Vijf minuten, zonder account, en er valt niets te kopen.
Zelfs als je er niets mee doet, heb je "dan moet ik harder m'n best doen" ingeruild voor een analyse van je eigen antwoorden. Die ruil is vijf minuten waard.
En de volgende keer dat iemand zegt dat je moet doorbijten, weet je welke signalen in jouw profiel het hardst spreken.
Doe het nu deze pagina nog openstaat. Weer zes weken harder proberen is het dure alternatief.
Onze wetenschappelijk gevalideerde vragenlijst geeft je antwoorden
De scan is geen medisch onderzoek. Een analyse van je eigen antwoorden. Raadpleeg bij aanhoudende klachten je arts.