Gepubliceerd in Nature · Wat er met darmbacteriën gebeurt als mensen anders gaan eten
Veel mensen zeggen over hun spijsvertering: zo ben ik nou eenmaal. Wat onderzoekers meten, komt daar niet mee overeen. Een gratis check van vijf minuten laat zien waar jouw eigen situatie vandaag staat.
"Ik ben al jaren zo. Zo werkt m'n lichaam nou eenmaal."
Die twee zinnen vergelijk ik vandaag met wat er gemeten is. Ik gebruikte er zelf jaren een versie van.
Ik ben Jesse van der Velde. Geen goeroe en geen dokter. Ik bestudeer en deel wat gepubliceerd onderzoek zegt over je darmen, en ook wat daarin níet is aangetoond.
De aanname: een lastige spijsvertering hoort bij je, je bent er nu eenmaal mee geboren.
Het onderzoek: bij mensen die anders gingen eten, veranderde de samenstelling van hun darmbacteriën snel mee. Snel. Niet pas na jaren.
VIDEO SLOT · plaats hier een video of embed
Niemand heeft je dit aangepraat. Je bent er zelf toe gekomen, en je had er redenen voor: de klachten kwamen na elke poging terug.
Ik noem dat het "permanentieverhaal": het idee dat jouw darmen nu eenmaal zo werken en dat daar niets meer aan verandert.
Kijk eens naar wat je daarbij hebt aangenomen: dat wat je probeerde paste bij wat er werkelijk in jouw darmen speelde.
Maar dat is niet waar.
Paste het niet, dan zegt het mislukken van die pogingen niets over hoe vast je klachten zitten. Het zegt dat je iets probeerde zonder te weten wat er bij jou aan de hand was.
Het "permanentieverhaal" zorgt ervoor dat je stopt met proberen.
In 2014 publiceerde Nature een studie onder leiding van Lawrence David.¹
Wat er onderzocht werd: hoe snel de bacteriën in de menselijke darm reageren op een verandering in voeding.
Hoe: deelnemers aten korte tijd volledig dierlijk, en apart daarvan volledig plantaardig. Gemeten werd welke bacteriesoorten er leefden, en ook welke genen die bacteriën aan het werk zetten.
De bevindingen: de samenstelling veranderde, en in de genactiviteit werd het verschil tussen die twee voedingen groter dan het verschil tussen de deelnemers onderling. Op dierlijke voeding namen galbestendige bacteriën toe, zoals Bilophila, en namen de soorten af die plantaardige vezels afbreken, zoals Roseburia en Ruminococcus bromii.
In de genactiviteit woog dus zwaarder wat mensen aten dan wie ze waren.
En de microben die met het eten zelf meekwamen, bacteriën, schimmels en zelfs virussen, vestigden zich maar tijdelijk in de darm.
Twee dingen staan niet in die publicatie: hoeveel mensen meededen, en hoeveel dagen elk dieet duurde. De onderzoekers noemen het kortdurend en de reactie snel. En besef wat er niet gemeten is: geen enkele klacht. Alleen welke bacteriën er leefden en wat ze deden.
In je darmen leeft een populatie bacteriën waarvan de samenstelling verandert met wat je eet. Drie keer per dag bepaal jij wat die bacteriën te eten krijgen.
De tweede meting gaat over veerkracht. In Nature Microbiology verscheen in 2018 een studie van Palleja en collega's.
Wat er onderzocht werd: wat er met de darmbacteriën van gezonde mensen gebeurt na een zware antibioticakuur.
Hoe: twaalf gezonde mannen kregen vier dagen lang drie zware antibiotica tegelijk, meropenem, gentamicine en vancomycine. Daarna volgden de onderzoekers hun darmbacteriën zes maanden lang met DNA-sequencing.
De bevindingen: binnen anderhalve maand was de samenstelling bijna terug op het niveau van vóór de kuur. Maar negen soorten die vóór de kuur bij alle twaalf mannen aanwezig waren, waren na 180 dagen bij de meesten nog steeds niet te vinden.²
Hier komt iets bij wat in de eerste studie ontbrak. Er was geen controlegroep en geen placebo, en het waren twaalf gezonde mannen. Over vrouwen, over ouderen en over mensen die al klachten hebben zegt deze studie dus niets. Dit waren geen gewone antibiotica, maar drie middelen die pas als laatste worden ingezet.
De onderzoekers noemen beide kanten: een mild maar langdurig spoor, en tegelijk een veerkrachtige darmflora bij gezonde jonge volwassenen. Het meeste komt terug. Niet alles.
En dan de vraag die jou het meest aangaat: doet gezond eten wat je ervan verwacht?
In 2021 publiceerde Cell een gerandomiseerde studie van 17 weken door onderzoekers van Stanford.
Wat er onderzocht werd: of twee gezonde manieren van eten hetzelfde doen met je darmbacteriën en je afweer.
Hoe: gezonde volwassenen werden verdeeld over twee groepen van 18. De ene groep at 17 weken lang veel vezels, de andere veel gefermenteerde producten. Hun darmbacteriën en hun afweer werden de hele periode gemeten.
De bevindingen: in de groep met gefermenteerde producten nam de diversiteit van de darmbacteriën gestaag toe en gingen de ontstekingswaarden omlaag.³ In de vezelgroep bleef de diversiteit gelijk, terwijl de bacteriën daar juist meer enzymen aanmaakten om vezels af te breken.
En nu het punt dat deze studie belangrijker maakt. De onderzoekers hadden vooraf één hoofduitkomst gekozen, een score voor de afweerreactie in het bloed. Die score veranderde in deze studie niet. De studie haalde haar eigen hoofddoel dus niet. Percentages staan er nergens: de publicatie noemt alleen richtingen.
Binnen de vezelgroep waren bovendien drie verschillende immuunreacties te zien, en die kwamen overeen met de diversiteit van de darmflora waarmee iemand begon.
Nog twee dingen: het ging om gezonde volwassenen, dus over klachten zegt deze studie niets, en drie onderzoekers hebben zelf belangen in dit vakgebied.
Dit is de essentie. Twee gezonde manieren van eten deden in dezelfde studie niet hetzelfde.
Een mislukte poging was dus nooit het bewijs dat er bij jou niets werkt. Het was één aanpak, één keer geprobeerd, zonder dat iemand eerst had gekeken waar jij mee begon.
De onderzoekers hadden DNA-sequencing nodig om te zien welke soorten toenamen en welke afnamen. Van jou werd gevraagd dat van binnenuit te raden. En daarna gaf je jezelf de schuld dat je verkeerd raadde.
Herken je dit? Doe nu de gratis check.
Onze wetenschappelijk gevalideerde vragenlijst geeft je antwoorden
Snel. Zo noemden de onderzoekers zelf het tempo waarin de samenstelling en de genactiviteit van de darmbacteriën een verandering in voeding volgden, in de studie in Nature.¹
180 dagen. Twaalf mannen kregen vier dagen lang meropenem, gentamicine en vancomycine tegelijk. Negen soorten waren na 180 dagen bij de meesten nog steeds niet terug.² Het meeste kwam terug. Die negen niet.
17 weken. Zo lang duurde de studie waarin gefermenteerde producten de diversiteit omhoog brachten en de ontstekingswaarden omlaag.³ Zeventien weken is ruim vier maanden.
Er was zo'n week.
Een laatste poging, het derde potje probiotica of die strenge maand, liep af zoals alle andere. Daarna heb je het onderwerp laten rusten met de gedachte "dit ben ik nu gewoon".
Over die week zeggen de metingen hierboven iets heel precies. Je conclusie was logisch. Je bewijsmateriaal deugde niet.
Elke poging die je als bewijs bewaarde, was een standaardaanpak, losgelaten op darmen die niemand had bekeken. De studie in Cell laat dat het duidelijkst zien: twee gezonde manieren van eten, twee verschillende uitkomsten, in hetzelfde onderzoek.³
Het probleem was nooit dat je te weinig hebt geprobeerd. Het probleem was dat je niet wist wat er in jouw darmen speelde.
Denk hier eens over na.
Niet jij faalde. Het "permanentieverhaal" faalde, en het is niet jouw schuld. Het kan anders.
1. Het volgende potje probiotica. Capsule na capsule, merk na merk. Of je ze slikt, daar ben je natuurlijk vrij in.
Maar besef wat er gemeten is. In Cell keken onderzoekers in 2018 met een endoscoop rechtstreeks in de darmwand, in plaats van in de ontlasting, en zo controleerden ze of een probioticum met elf stammen zich daar vestigde.
Daarom is deze studie belangrijker dan de meeste: uit de ontlasting was niet af te lezen of het gelukt was. Bij de een hechtten de stammen zich aan de darmwand, bij de ander niet, en dat verschil hing samen met het profiel waarmee die persoon begon.⁴ De tocht door het maagdarmkanaal overleefden de stammen wel. Daar zat het probleem dus niet.
Wat deze studie niet zegt: er is geen enkele klacht gemeten, een deel van het bewijs komt uit muizen, en het ging om één product. Het effect was tijdelijk en per persoon anders.
Dan het grootste overzicht dat er van dit onderzoek bestaat. Een meta-analyse uit 2018 zocht drie medische databanken af tot juli 2017, vond 4.017 publicaties, en hield er 53 over met samen 5.545 mensen.
De conclusie van de onderzoekers: bepaalde stammen en combinaties leken te helpen bij de klachten en de buikpijn, maar welke precies, daar viel geen harde conclusie over te trekken.⁵
Let op wat voor onderzoek dit is. Bij een meta-analyse worden geen nieuwe metingen gedaan. Bestaande onderzoeken worden opgeteld, en de uitkomst kan nooit sterker zijn dan wat erin gaat.
Het enige harde getal hoort bovendien bij een antibioticum op recept, en dat effect noemen de auteurs zelf bescheiden. Over prebiotica en synbiotica was er te weinig onderzoek. En het ging steeds om mensen bij wie darmklachten al waren vastgesteld.
Vertaald naar jouw kast met potjes: dat je merk na merk probeerde was niet dom. Alleen stond op geen enkel potje welke stammen zich bij jou zouden vestigen.
2. Een maand discipline. Dertig dagen alles goed doen, zonder te weten wat er bij jou aan de hand was. De vezelgroep uit de studie in Cell laat zien hoe dat uitpakt: niemand heeft iets tegen die manier van eten, en toch stond de diversiteit in die 17 weken stil.³
3. Het uitzitten. Wachten tot het vanzelf overgaat. De studie in Nature laat zien dat darmbacteriën in de tussentijd niet stilstaan. Ze veranderen mee met wat er gegeten wordt, ook in de jaren waarin je er niets over besliste.¹
Drie pogingen, één gedeeld probleem: bij geen ervan is er ooit gekeken naar wat er in jouw darmen speelt. Dat heeft niets met jouw discipline te maken.
Elke aanpak die je tot nu toe koos, ging blind af op die populatie bacteriën in je darmen.
De nieuwe mogelijkheid is simpel: eerst kijken.
Je klachten, wanneer ze komen, en wat je op die momenten eet en doet. Dat patroon is te lezen.
Eén voorwaarde. Je kijkt eerst, en pas daarna probeer je iets nieuws. Je hebt genoeg betaald voor blinde pogingen.
En dat kost je niets. Tel op wat al die potjes je hebben gekost, en leg dat naast vijf gratis minuten.
BioProfile heeft die analyse gebouwd. Een wetenschappelijk gevalideerde vragenlijst, vijf minuten, gratis en zonder account.
Hij brengt je klachten en hun patroon in kaart en laat zien welke signalen in jouw profiel het hardst spreken. Zodat het volgende wat je probeert ergens op gericht is.
Geen medisch onderzoek. Een analyse van je eigen antwoorden. Je gebruikt de uitkomst zelf, of je legt hem op tafel bij je arts of je coach.
En dat is meteen het verschil met het "permanentieverhaal". Hier komt wél een volgende stap uit.
In die studies verschilde de uitkomst per aanpak en per persoon. Daarom komt de analyse eerst.
De samenstelling die jij permanent noemt, verschoof in de metingen zodra mensen anders gingen eten.¹
En het verhaal dat er bij jou toch niets werkt, is nog nooit getoetst met een analyse van jouw situatie.
Doe de gratis check. Vijf minuten, zonder account, en er valt niets te kopen.
Laat het "permanentieverhaal" los. Niet het proberen. In al die jaren heeft dat verhaal je geen enkel resultaat opgeleverd.
Onze wetenschappelijk gevalideerde vragenlijst geeft je antwoorden
De scan is geen medisch onderzoek. Een analyse van je eigen antwoorden. Raadpleeg bij aanhoudende klachten je arts.