Stressbestendigheid

Door Jesse van der Velde · Gepubliceerd op 3 november 2026 · Laatst bijgewerkt op 3 november 2026 · Leestijd ongeveer 8 minuten

Drie gebruikte koffiekopjes op een houten bureau, als beeld bij burn out klachten vrouw: een lange werkdag die op koffie draait.

In dit artikel over burn out klachten vrouw lees je welke klachten bij een burn-out horen, waarom vrouwen ze vaker melden dan mannen, hoe een burn-out bij vrouwen meestal opbouwt en wanneer je naar de huisarts gaat. Dat is belangrijk, want burn-outklachten komen veel voor bij werkende vrouwen en zijn makkelijk weg te zetten als een drukke periode. In 2025 had in Nederland 23,5% van de vrouwelijke werknemers van 15 tot 74 jaar burn-outklachten, tegen 18,0% van de mannelijke werknemers.⁠1 Dat is bijna een op de vier vrouwen. De stresstest van BioProfile meet hoeveel last je hebt van stressklachten en laat zien waar je vandaag staat. Het is geen diagnose. Het is inzicht: je ziet waar je vandaag staat, en zo worden betere keuzes in je voeding en leefstijl mogelijk. De scan wijst geen oorzaak aan. Dat kan alleen een arts beoordelen.

Portret van Sonia Sanz Muñoz

Geverifieerd door Sonia Sanz Muñoz, PhD

Gepromoveerd aan de University of Wollongong

Gecontroleerd op 19 oktober 2026

In het kort

  • In 2025 had bijna een op de vier vrouwelijke werknemers in Nederland burn-outklachten. Bij mannelijke werknemers was dat minder dan een op de vijf.⁠1
  • In een Nederlands onderzoek onder huisartsen begon burn-out bij vrouwen met emotionele uitputting. Bij mannen begon het met een afstandelijke, cynische houding tegenover anderen.⁠2
  • Thuisarts spreekt van een burn-out als de klachten langer dan 6 maanden duren, en raadt aan het je huisarts te vertellen als je denkt dat je mogelijk een burn-out hebt.⁠3
  • De stresstest laat zien hoeveel stress je vandaag meedraagt. Het is geen diagnose.

De klachten van een burn-out, in lichaam en hoofd

Thuisarts, de voorlichtingssite van het Nederlands Huisartsen Genootschap, spreekt van een burn-out als de klachten langer dan 6 maanden duren. De klachten die de site noemt zijn moe zijn, slecht slapen, snel boos worden en drukte of lawaai niet verdragen, en daarnaast moeite met concentreren, geheugenproblemen, een snelle hartslag, pijn op de borst en maagklachten.⁠3 De lichamelijke klachten zijn vaak wat mensen het sterkst voelen: extreem moe zijn, uitgeput zijn, hoofdpijn en duizeligheid.⁠3 Hoe chronische stress zich breder in het lichaam laat zien, lees je in chronische stress symptomen.

Overspannen zijn is de kortere vorm. Thuisarts noemt grotendeels dezelfde klachten, met daarbij veel piekeren en een gejaagd gevoel. Duren de klachten langer dan 6 maanden en ben je vooral moe en uitgeput, dan kan het een burn-out zijn.⁠4

Het RIVM telt burn-outklachten met vijf uitspraken: je emotioneel uitgeput voelen door je werk, leeg aan het eind van de dag, moe bij het opstaan, gespannen door het werken met mensen en helemaal op, een paar keer per maand of vaker.⁠1 Eenvoudig gezegd telt het cijfer geestelijke vermoeidheid van het werk die steeds terugkomt.

Burn-out klachten vrouw en man: waarom vrouwen ze vaker melden

De Nederlandse cijfers verschillen naar leeftijd en ook naar geslacht. Bij werknemers hadden mensen van 25 tot 34 jaar het grootste aandeel burn-outklachten (28,2%) en mensen van 65 tot 74 jaar het kleinste (8,5%). Bij zelfstandigen was het 11,8%.⁠1

Een Zweeds bevolkingsonderzoek onder 1.000 werkende mensen van 25 tot 64 jaar vond een hoog niveau van burn-out bij 15,9% van de vrouwen en 9,9% van de mannen. Het verschil was het grootst bij 35 tot 44 jaar: 21,5% van de vrouwen tegen 11,6% van de mannen. Bijna de helft van het verschil was terug te voeren op het werk, zoals eisen, regelruimte en baanonzekerheid, en op de leefsituatie.⁠5 Eenvoudig gezegd had op die leeftijd ongeveer een op de vijf vrouwen een hoog niveau van burn-out, bijna twee keer het aandeel bij mannen.

Een Canadees onderzoek onder 2.026 werkenden vond iets meer burn-out bij vrouwen. Dat verschil liep via minder zeggenschap over het werk, minder gebruik van eigen vaardigheden, meer conflict tussen werk en gezin en een lagere zelfwaardering.⁠6 De hogere cijfers bij vrouwen hebben dus vooral te maken met hoe werk en thuis zijn geregeld.

Burn out klachten vrouw: hoe een burn-out bij vrouwen opbouwt

Een Nederlands onderzoek volgde een willekeurige steekproef van huisartsen in 2002, 2004 en 2006, met aan het eind 212 huisartsen. Bij de start was ongeveer 20% opgebrand en nog aan het werk. Bij vrouwelijke huisartsen kwam emotionele uitputting eerst en volgden de andere onderdelen van burn-out. Bij mannelijke huisartsen begon het met depersonalisatie: een afstandelijke, cynische houding tegenover anderen. Mannelijke huisartsen werkten ook langere weken: 81% werkte 40 uur of meer, tegen 31% van de vrouwelijke huisartsen.⁠2

Bij een vrouw was in dit onderzoek het eerste teken dus uitputting. Afstand en cynisme kwamen later.

Overgang en uitputting

In Italië werden 94 verpleegkundigen in de overgang, met een gemiddelde leeftijd van ongeveer 54, in 2016 ondervraagd. Hoe meer overgangsklachten, hoe sterker de emotionele uitputting, en het verband was sterk. Dat bleef zo na correctie voor werkvermogen en leeftijd.⁠7 Eenvoudig gezegd: in deze kleine groep waren vrouwen met meer overgangsklachten duidelijk meer uitgeput. Beide werden op hetzelfde moment gemeten, dus het onderzoek kan niet zeggen wat eerst kwam.⁠7

Waar een burn-out toe kan leiden

Een overzicht van 36 onderzoeken die werkenden in de tijd volgden, vond dat op een burn-out door het werk lichamelijke klachten volgden: pijn in spieren en gewrichten, vermoeidheid, hoofdpijn, maag- en darmklachten, ademhalingsproblemen, diabetes type 2, een hoog cholesterol en coronaire hartziekte. Aan de psychische kant volgden slapeloosheid, depressieve klachten, gebruik van antidepressiva en andere psychiatrische medicijnen, en ziekenhuisopname voor psychische aandoeningen. Op het werk was er meer ziekteverzuim, meer aanvragen voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering, minder werktevredenheid en meer doorwerken bij ziekte.⁠8 Omdat de burn-out in deze onderzoeken eerst kwam, zijn aanhoudende burn-outklachten het waard om serieus te nemen, in lichaam en hoofd.

Beter worden: hoe lang het duurt

Veel mensen met een burn-out worden weer beter, zegt Thuisarts, al duurt het soms lang.⁠3 Van de mensen die overspannen zijn, kunnen velen na ongeveer 3 maanden weer doen wat ze willen.⁠4

Een Zweeds onderzoek volgde 107 oud-patiënten, van wie 91 vrouwen, ongeveer tien jaar na een revalidatieprogramma voor uitputting door stress. Hun klachten bleven van het eerste tot het tiende jaar ongeveer even hoog. Na tien jaar had 76% werk. Van wie betaald werk had, was 73% van baan gewisseld en had 31,5% minder uren gaan werken, en 28% scoorde nog boven de grens voor ernstige burn-out.⁠9 Eenvoudig gezegd was de meerderheid weer aan het werk, vaak in een andere baan of voor minder uren, en had ongeveer een op de vier van de werkenden nog ernstige klachten. Wat volgens onderzoek helpt bij stress in het dagelijks leven, lees je in wat helpt bij stress.

Wanneer je naar de huisarts gaat

Thuisarts is duidelijk: vertel het je huisarts als je denkt dat je mogelijk een burn-out hebt.⁠3 Doe dat ook als je denkt dat je mogelijk overspannen bent.⁠4

Wat de stresstest meet

De stresstest geeft je een score voor hoeveel last je vandaag van stressklachten hebt, een beginpunt dat het mogelijk maakt om later te vergelijken. Een vragenlijst kan een burn-out niet onderscheiden van overspannenheid, een depressie of een lichamelijke oorzaak, omdat die klachten in een vragenlijst hetzelfde kunnen lezen. Dat oordeel hoort bij een arts. De scan is geen diagnose.

Samengevat

Een burn-out betekent uitputting en stressklachten die langer dan zes maanden duren, in het lichaam en ook in het hoofd. Werkende vrouwen in Nederland melden vaker burn-outklachten dan mannen, en onderzoeken voeren dat verschil vooral terug op werk en leefsituatie. Bij vrouwen begon een burn-out in de regel met uitputting, en overgangsklachten gingen samen met meer uitputting. De meeste mensen gaan weer aan het werk, al is dat vaak met aanpassingen. Denk je dat je mogelijk een burn-out hebt, vertel het dan je huisarts.

Veelgestelde vragen

Wat zijn de drie belangrijkste klachten bij een burn-out?

Thuisarts noemt geen top drie. De klacht die het zwaarst weegt is uitputting: klachten die langer dan 6 maanden duren terwijl je vooral moe en uitgeput bent, wijzen op een burn-out.⁠4 Slecht slapen en moeite met concentreren staan ook op de lijst.⁠3

Wat zijn de 4 fases van een burn-out?

De onderzoeken achter dit artikel beschrijven geen vier vaste fases. Wat een Nederlands onderzoek onder huisartsen wel volgde, is de volgorde: bij vrouwen kwam emotionele uitputting eerst en volgden de andere onderdelen van burn-out. Bij mannen begon het met een afstandelijke, cynische houding.⁠2

Wat moet je niet doen bij een burn-out?

Het voor jezelf houden. Thuisarts raadt aan het je huisarts te vertellen als je denkt dat je mogelijk een burn-out hebt.⁠3

Hoe weet je dat je lichaam op is?

Thuisarts beschrijft het als je heel moe en uitgeput voelen, vaak met hoofdpijn of duizeligheid.⁠3 Bij de meting van het RIVM komen daar bij: leeg zijn aan het eind van de dag, moe bij het opstaan en helemaal op, een paar keer per maand of vaker.⁠1 Of dat een burn-out is, beoordeelt een arts.

Bronnen

Elke bron hieronder is nagelopen op de dag dat dit artikel werd gepubliceerd. De nummering volgt de tekst.

  1. RIVM. Burn-outklachten (Monitor Mentale Gezondheid, werkenden), gebaseerd op de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden, CBS en TNO. Datajaar 2025, pagina bijgewerkt op 2026-05-13. rivm.nl
  2. Houkes I, Winants Y, Twellaar M, Verdonk P. Development of burnout over time and the causal order of the three dimensions of burnout among male and female GPs. A three-wave panel study. BMC Public Health, 2011. doi.org/10.1186/1471-2458-11-240
  3. NHG. Ik heb een burn-out. Thuisarts.nl, geraadpleegd op 2026-10-10. thuisarts.nl
  4. NHG. Ik ben overspannen. Thuisarts.nl, geraadpleegd op 2026-10-10. thuisarts.nl
  5. Norlund S, Reuterwall C, Höög J, Lindahl B, Janlert U, Birgander LS. Burnout, working conditions and gender: results from the northern Sweden MONICA Study. BMC Public Health, 2010. doi.org/10.1186/1471-2458-10-326
  6. Beauregard N, Marchand A, Bilodeau J, Durand P, Demers A, Haines VY III. Gendered Pathways to Burnout: Results from the SALVEO Study. Annals of Work Exposures and Health, 2018. doi.org/10.1093/annweh/wxx114
  7. Converso D, Viotti S, Sottimano I, Loera B, Molinengo G, Guidetti G. The relationship between menopausal symptoms and burnout. A cross-sectional study among nurses. BMC Women’s Health, 2019. doi.org/10.1186/s12905-019-0847-6
  8. Salvagioni DAJ, Melanda FN, Mesas AE, González AD, Gabani FL, Andrade SM. Physical, psychological and occupational consequences of job burnout: A systematic review of prospective studies. PLoS One, 2017. doi.org/10.1371/journal.pone.0185781
  9. Eskilsson T, Olsson D, Ekbäck AM, Järvholm LS. Symptoms, work situation and work functioning 10 years after rehabilitation of stress-induced exhaustion disorder. BMC Psychiatry, 2024. doi.org/10.1186/s12888-024-05975-x

Geschreven door

Jesse van der Velde

Oprichter van BioProfile

Jesse van der Velde

Jesse van der Velde begeleidt sinds 2006 mensen naar een nieuw lichaam en optimale gezondheid, en schreef of was co-auteur van vijftien boeken over voeding en gezondheid. Voor altijd jong (2012) en Superfoodrecepten (2013) werden allebei nummer 1 in Nederland.

LinkedIn

Gepubliceerd op 3 november 2026 · Laatst bijgewerkt op 3 november 2026

Meet waar je begint

Een korte reeks vragen over hoe je je voelt, en je stressscore staat in je dashboard. Wat de stresstest meet en waarop de test is gebaseerd, staat op de scanpagina.

Gratis, ongeveer 3 minuten. Een analyse van je antwoorden, nooit een diagnose.