Home › Biomarkers › Berekende osmolaliteit
Osmolaliteit is de concentratie van deeltjes die in je bloed zijn opgelost. Een hoge waarde kan wijzen op te weinig water in je bloed, een lage waarde op te veel water.[1]
Op deze pagina lees je wat berekende osmolaliteit is, wat de richtlijnen zeggen over een te lage of te hoge waarde, wat je waarde beinvloedt en welke waarden je er het beste naast legt.
Ook wel: serumosmolaliteit, plasma-osmolaliteit. Bij het lab: n.v.t..
Osmolaliteit is de concentratie van deeltjes die in je lichaamsvocht zijn opgelost. Die concentratie hangt af van hoeveel deeltjes er in een bepaalde hoeveelheid vocht zitten. In je bloed gaat het om glucose (suiker), ureum (een afvalstof die je lever maakt) en elektrolyten zoals natrium, kalium en chloride.[1]
Elektrolyten zijn mineralen die een elektrische lading krijgen als ze in water of lichaamsvocht oplossen. Ze helpen de vochtbalans in je lichaam te regelen. Ook helpen ze de balans tussen zuren en basen in evenwicht te houden.[1]
Bij berekende osmolaliteit meet het lab de waarde niet direct. Het lab rekent de waarde uit met andere waarden uit je bloed.
Stijgt de osmolaliteit in je bloed, dan houden je nieren water vast. Je urine wordt dan geconcentreerder. Daalt de waarde, dan wordt je urine juist meer verdund. Zo helpt je lichaam een gezonde vochtbalans te bewaren.[1]
Soms raakt die balans verstoord. Dat kan komen door te veel zout, een aandoening van de nieren, een aandoening van het hart of sommige soorten vergiftiging.[1]
Een arts kan de test gebruiken om de balans tussen water en stoffen in je bloed te bekijken. De test kan ook helpen om te zien of je te veel vocht verliest of vasthoudt, of je iets giftigs hebt ingeslikt zoals antivries of ontsmettingsalcohol, en of er een aandoening van de nieren speelt waardoor je vaak plast.[1]
Klachten bij een verstoorde vochtbalans kunnen zijn: veel dorst, misselijkheid en braken, hoofdpijn, verwardheid, vermoeidheid en aanvallen.[1]
| Waarde | Kan wijzen op | Voor wie |
|---|---|---|
| Hoger dan normaal[1] | Minder water in je bloed, of meer natrium, chloride of glucose; ook te veel vochtverlies | Iedereen bij wie het bloed op osmolaliteit wordt getest |
| Lager dan normaal[1] | Meer water in je bloed; ook een lichaam dat te veel vocht vasthoudt | Iedereen bij wie het bloed op osmolaliteit wordt getest |
| Uit balans[1] | Te veel zout, een aandoening van de nieren of het hart, of sommige soorten vergiftiging | Iedereen bij wie het bloed op osmolaliteit wordt getest |
Bron: MedlinePlus, osmolaliteitstests. Een uitleg in woorden over osmolaliteit in bloed, zonder grenswaarden.[1]
Een hoge waarde kan wijzen op te weinig water in je bloed, of op meer natrium, chloride of glucose. Dat kan passen bij te veel vochtverlies. Je nieren houden dan water vast en je urine wordt geconcentreerder.[1]
Een lage waarde kan wijzen op meer water in je bloed. Dat kan passen bij een lichaam dat te veel vocht vasthoudt. Je urine wordt dan meer verdund.[1]
BioProfile werkt aan eigen zones per waarde, van risico tot optimaal. Een arts beoordeelt die zones voordat ze in je uitslag verschijnen.
Zit er minder water in je bloed, dan stijgt de waarde. Zit er meer water in je bloed, dan daalt de waarde.[1]
Meer natrium, chloride of glucose in je bloed laat de waarde stijgen. Te veel zout binnenkrijgen kan je vochtbalans verstoren.[1]
Een overdosis van middelen met salicylaten, die vaak in aspirine zitten, kan de waarde beinvloeden. Dat geldt ook voor ingeslikte giftige stoffen zoals antivries of ontsmettingsalcohol.[1]
Soms moet je 6 uur voor de test niet eten of drinken, of 12 tot 14 uur van tevoren minder drinken. Je zorgverlener vertelt je of dat voor jou geldt.[1]
Berekende osmolaliteit zit in BioProfile 77, 87, 121 en 150.[2]
De BioProfile-redactie schreef deze pagina op 10 oktober 2026 uit de bronnen hieronder, die we op 10 oktober 2026 hebben gelezen. Elk getal op deze pagina staat in een van die bronnen, met het nummer van die bron erbij. Een deskundige controleert deze pagina nog; na die controle staan de naam van die deskundige en de datum van de controle bovenaan. Deze pagina geeft uitleg en geen diagnose. Bespreek een afwijkende waarde met je huisarts.
