Home › Biomarkers › Creatinekinase
Creatinekinase, kortweg CK, is een enzym dat vooral in je spieren zit en helpt om energie te maken. Een hoge waarde in je bloed kan wijzen op schade aan je spieren, je hart of je hersenen.[1]
Op deze pagina lees je wat creatinekinase is, wat de richtlijnen zeggen over een te lage of te hoge waarde, wat je waarde beinvloedt en welke waarden je er het beste naast legt.
Ook wel: totaal CK, creatinefosfokinase, CPK. Bij het lab: CK.
CK is een enzym. Een enzym is een eiwit dat bepaalde chemische reacties in je lichaam sneller laat verlopen. CK helpt om energie te maken. Het heet ook creatinefosfokinase, of CPK.[1]
Het meeste CK zit in je skeletspieren. Dat zijn de spieren waarmee je beweegt. Er zit ook CK in je hartspier, en een klein beetje in je hersenen.[1]
Er zijn drie soorten CK. Een hoge waarde van CK-MM komt meestal door schade aan de skeletspieren. Een hoge waarde van CK-MB komt meestal door schade aan de hartspier. Een hogere waarde van CK-BB kan wijzen op schade aan de hersenen, of op een aandoening van de gladde spieren, zoals die van je spijsvertering.[1]
Normaal komt er maar een klein beetje CK in je bloed. Raken je spieren, je hart of je hersenweefsel beschadigd, dan lekt er meer CK uit je cellen naar je bloed.[1]
Daarom wordt de test vooral gebruikt om schade aan de skeletspieren op te sporen en te volgen. Denk aan schade door een ongeluk, ernstige brandwonden of extreme inspanning. Ook bij erfelijke spieraandoeningen, een snelle afbraak van spierweefsel of een langdurige ontsteking van de spieren kan een arts naar CK kijken.[1]
Soms kijkt een arts ook naar CK bij schade aan de hartspier. Daarvoor wordt vaker een andere bloedtest gebruikt, troponine, omdat die schade aan de hartspier beter vindt. Na een plotselinge aandoening van de hersenen kan CK helpen inschatten hoe ernstig die was.[1]
Een arts kan de test aanvragen bij klachten van de spieren. Bijvoorbeeld spierpijn of krampen, zwakke spieren, problemen met je evenwicht of vaak vallen, een doof of tintelend gevoel, donkere urine of gezwollen benen of voeten.[1]
Labplusarts, het lab waarmee BioProfile werkt, hanteert voor creatinekinase (CK) een referentiewaarde van 0 tot 170 u/l. Een waarde tussen de grenzen noemt het lab normaal.[2]
| Waarde | Wat het kan betekenen | Voor wie |
|---|---|---|
| 0 tot 170 u/l[2] | Het lab noemt deze waarde normaal | Het lab noemt geen aparte groep |
Bron: Labplusarts, referentiewaarde voor creatinekinase (CK), lijst van 24 september 2026. De bron geeft één bereik en geen aparte waarden per groep.[2]
Een hogere waarde dan normaal kan wijzen op een vorm van spierschade. Na sommige vormen van schade is CK pas tot twee dagen later op zijn hoogst. Daarom volgt soms meer dan één test, om te zien of je waarde stijgt of daalt. Blijft je waarde hoog of stijgt ze, dan kan dat erop wijzen dat de schade doorgaat. Waar de schade zit of waardoor, laat de test niet zien. Is dat niet duidelijk, dan kan een test van de drie soorten CK meer zeggen.[1]
BioProfile werkt aan eigen zones per waarde, van risico tot optimaal. Een arts beoordeelt die zones voordat ze in je uitslag verschijnen.
Zware inspanning kort voor de test kan je CK verhogen. Daarom kan je arts je vragen om een paar dagen voor de test geen zware inspanning te doen en geen alcohol te drinken. Zo is je uitslag zo betrouwbaar mogelijk.[1]
Sommige medicijnen kunnen spierschade geven en zo je CK verhogen. Een voorbeeld zijn statines, die het cholesterol in je bloed verlagen.[1]
Wat voor jou een normale waarde is, hangt af van je leeftijd, je geslacht en je afkomst. Ook telt mee hoeveel spieren je hebt en hoe actief je bent.[1]
Een snelle afbraak van spierweefsel kan onder meer komen door werken op zeer hete plekken of door je spieren te zwaar te belasten. Daarbij komt CK in je bloed.[1]
Creatinekinase zit in BioProfile 87, 121 en 150.[3]
De BioProfile-redactie schreef deze pagina op 10 oktober 2026 uit de bronnen hieronder, die we op 10 oktober 2026 hebben gelezen. Elk getal op deze pagina staat in een van die bronnen, met het nummer van die bron erbij. Een deskundige controleert deze pagina nog; na die controle staan de naam van die deskundige en de datum van de controle bovenaan. Deze pagina geeft uitleg en geen diagnose. Bespreek een afwijkende waarde met je huisarts.
