Home › Biomarkers › HOMA-IR

HOMA-IR: wat je waarde zegt over insulineresistentie

In een willekeurige steekproef van 2459 Spaanse volwassenen lag de grens voor HOMA-IR op 2,05. Dat was zo toen de onderzoekers keken naar kenmerken die samen het risico voor stofwisseling, hart en bloedvaten verhogen.[1]

Op deze pagina lees je wat HOMA-IR is, wat de richtlijnen zeggen over een te lage of te hoge waarde, wat je waarde beinvloedt en welke waarden je er het beste naast legt.

Ook wel: HOMA-index, homeostasis model assessment of insulin resistance. Bij het lab: n.v.t..

In het kort

Wat is HOMA-IR?

Je nuchtere glucose en insuline houden elkaar in evenwicht via een terugkoppeling. HOMA vergelijkt jouw nuchtere waarden met een computermodel van die terugkoppeling.[2]

Zo schat het model hoeveel insulineresistentie en hoeveel tekort in de werking van de bètacellen meespelen bij een verhoogde nuchtere bloedsuiker. HOMA-IR is het deel dat over insulineresistentie gaat.[2]

De schatting kwam goed overeen met een uitgebreidere meetmethode, de euglykemische clamp (Rs = 0,88).[2]

Waarom HOMA-IR ertoe doet

Insulineresistentie hangt samen met veranderingen in de stofwisseling en de bloedsomloop. Het hangt ook samen met een hoger risico voor hart en stofwisseling.[1]

De onderzoekers vinden het zinvoller om een grens te kiezen op basis van dat risico dan op basis van een percentiel van de bevolking. Zo helpt HOMA-IR beter om mensen te herkennen bij wie meerdere risicofactoren samen het risico voor stofwisseling, hart en bloedvaten verhogen.[1]

Tegelijk is de schatting niet precies. Volgens de onderzoekers beperkt dat het gebruik ervan.[2]

Wat je HOMA-IR-waarde zegt

Grenzen uit het EPIRCE-onderzoek

Grens (HOMA-IR)Waar het op kan wijzenVoor wie
3,46[1]Grens volgens het 90e percentiel van de bevolkingVolwassenen in een Spaanse steekproef
2,05[1]Grens die rekening houdt met kenmerken die samen het risico voor hart en stofwisseling verhogenVolwassenen in een Spaanse steekproef
1,85[1]Grens voor een hoger risico voor hart en stofwisselingMannen zonder een bekende aandoening van de bloedsuikerregeling
Hangt af van de leeftijd[1]De grens moet met de leeftijd meebewegenVrouwen zonder een bekende aandoening van de bloedsuikerregeling

Bron: Gayoso-Diz en anderen, EPIRCE-onderzoek (2013), een willekeurige steekproef van 2459 Spaanse volwassenen. Deze grenzen gelden voor die groep.[1]

HOMA-IR te hoog

Een HOMA-IR boven de grens kan wijzen op insulineresistentie en op een hoger risico voor stofwisseling, hart en bloedvaten. Welke grens past, hangt af van de groep. Bij vrouwen zonder een bekende aandoening van de bloedsuikerregeling moet de grens met de leeftijd meebewegen.[1]

BioProfile werkt aan eigen zones per waarde, van risico tot optimaal. Een arts beoordeelt die zones voordat ze in je uitslag verschijnen.

Wat je HOMA-IR beinvloedt

Je nuchtere glucose en insuline

HOMA-IR wordt berekend uit je nuchtere glucose en insuline. Verandert een van beide, dan verandert ook de uitkomst. De schatting hing sterk samen met de nuchtere insuline (Rs = 0,81).[2]

Leeftijd en geslacht

Bij vrouwen zonder een bekende aandoening van de bloedsuikerregeling hing de nauwkeurigheid van HOMA-IR samen met de leeftijd. Bij mannen was dat niet zo.[1]

De precisie van het model

Het model heeft een beperkte precisie: de variatiecoëfficiënt is 31% voor insulineresistentie. Volgens de onderzoekers beperkt dat het gebruik van de schatting.[2]

Welke BioProfile-pakketten HOMA-IR meten

HOMA-IR zit in BioProfile 121 en 150.[3]

Waarden die erbij horen

Hoe deze pagina is gemaakt

De BioProfile-redactie schreef deze pagina op 10 oktober 2026 uit de bronnen hieronder, die we op 10 oktober 2026 hebben gelezen. Elk getal op deze pagina staat in een van die bronnen, met het nummer van die bron erbij. Een deskundige controleert deze pagina nog; na die controle staan de naam van die deskundige en de datum van de controle bovenaan. Deze pagina geeft uitleg en geen diagnose. Bespreek een afwijkende waarde met je huisarts.

Bronnen

  1. Gayoso-Diz P, Otero-González A, Rodriguez-Alvarez MX, et al. Insulin resistance (HOMA-IR) cut-off values and the metabolic syndrome in a general adult population: effect of gender and age: EPIRCE cross-sectional study. BMC Endocr Disord. 2013;13:47. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24131857/
  2. Matthews DR, Hosker JP, Rudenski AS, et al. Homeostasis model assessment: insulin resistance and beta-cell function from fasting plasma glucose and insulin concentrations in man. Diabetologia. 1985;28(7):412-9. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/3899825/
  3. BioProfile, de pakketten van het bloedonderzoek en de waarden in elk pakket. https://bioprofile.com/bloedonderzoek/