Home › Biomarkers › Lipase
Lipase is een enzym in je bloed dat je lichaam helpt vetten te verteren. Een hoge waarde kan wijzen op een ontsteking of een andere aandoening van de alvleesklier. Een lage waarde kan wijzen op blijvende schade aan de cellen die lipase maken.[1]
Op deze pagina lees je wat lipase is, wat de richtlijnen zeggen over een te lage of te hoge waarde, wat je waarde beinvloedt en welke waarden je er het beste naast legt.
Ook wel: serumlipase, LPS. Bij het lab: LIPA.
Lipase is een enzym. Een enzym is een eiwit dat bepaalde chemische reacties in je lichaam sneller laat verlopen. Lipase helpt je lichaam om vetten te verteren.[1]
Het meeste lipase komt uit je alvleesklier. Dat orgaan ligt achter het onderste deel van je maag. Ook je speekselklieren en je maag maken lipase.[1]
Een kleine hoeveelheid lipase in je bloed is normaal. De test meet hoeveel lipase er in je bloed zit.[1]
Als de cellen van je alvleesklier beschadigd raken, geven ze meer lipase af. Daarom helpt de test artsen om naar je alvleesklier te kijken, vooral bij een plotselinge ontsteking.[1]
Een arts kan de test aanvragen bij klachten die bij de alvleesklier passen. Denk aan buikpijn die naar je onderrug uitstraalt, misselijkheid en braken, diarree, een gezwollen of gevoelige buik, koorts, een snelle hartslag of een gele huid en gele ogen.[1]
De test kan ook laten zien hoe een waarde zich ontwikkelt tijdens de zorg voor een aandoening van de alvleesklier.[1]
In 1992 werd in Atlanta een internationale indeling van een acute ontsteking van de alvleesklier opgesteld. Na overleg tussen specialisten van de alvleesklier is die indeling in 2012 herzien.[2]
Het lab waarmee BioProfile werkt, Labplusarts, gebruikt voor lipase een referentiewaarde van 13 tot 60 u/l. Een waarde tussen die grenzen noemt het lab normaal.[3]
| Waarde | Wat het kan betekenen | Bij wie |
|---|---|---|
| Lager dan normaal[1] | Kan wijzen op blijvende schade aan de cellen in de alvleesklier die lipase maken | Vooral bij bepaalde langdurige aandoeningen, zoals een langdurige ontsteking van de alvleesklier |
| Hoger dan normaal[1] | Kan wijzen op een aandoening van de alvleesklier, de nieren, de galblaas, de darmen of de speekselklieren, of op problemen met alcohol | Mensen met klachten die bij de alvleesklier passen; ook medicijnen kunnen de waarde beïnvloeden |
| Zeer hoog[1] | Is meestal een teken van een acute ontsteking van de alvleesklier | Mensen met klachten zoals buikpijn die naar de onderrug uitstraalt |
Bron: MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine. Algemene uitleg voor het publiek, zonder vaste grenswaarden in getallen.[1]
Een lage waarde kan wijzen op blijvende schade aan de cellen in je alvleesklier die lipase maken. Dat kan gebeuren bij bepaalde langdurige aandoeningen, zoals een langdurige ontsteking van de alvleesklier.[1]
Een zeer hoge waarde is meestal een teken van een acute ontsteking van de alvleesklier. Een hogere waarde dan normaal kan ook wijzen op een aandoening van de nieren, de galblaas, de maag, de darmen of de speekselklieren, of op problemen met alcohol. Een afwijkende waarde wijst niet altijd op een aandoening die zorg nodig heeft.[1]
BioProfile werkt aan eigen zones per waarde, van risico tot optimaal. Een arts beoordeelt die zones voordat ze in je uitslag verschijnen.
Soms moet je voor de test 8 tot 12 uur nuchter blijven. Je eet en drinkt dan niets. Je zorgverlener vertelt je of dat voor jou nodig is.[1]
Veel medicijnen kunnen je lipasewaarde beïnvloeden, zoals codeïne, plaspillen, bepaalde cholesterolmedicijnen en de anticonceptiepil. Ook supplementen kunnen meetellen. Stop niet met een medicijn, tenzij je zorgverlener dat zegt.[1]
Een aandoening van de alvleesklier, zoals een geblokkeerde afvoergang, kan je waarde verhogen. Dat geldt ook voor een aandoening van de nieren, de galblaas, de maag, de darmen of de speekselklieren.[1]
Lipase zit in BioProfile 121 en 150.[4]
De BioProfile-redactie schreef deze pagina op 10 oktober 2026 uit de bronnen hieronder, die we op 10 oktober 2026 hebben gelezen. Elk getal op deze pagina staat in een van die bronnen, met het nummer van die bron erbij. Een deskundige controleert deze pagina nog; na die controle staan de naam van die deskundige en de datum van de controle bovenaan. Deze pagina geeft uitleg en geen diagnose. Bespreek een afwijkende waarde met je huisarts.
