Home › Biomarkers › Vrij testosteron
In een studie bij 944 mannen van 40 tot 79 jaar in China had 9,1% een te laag testosteron op latere leeftijd met klachten, met een berekend vrij testosteron onder 268,89 pmol/l.[1]
Op deze pagina lees je wat vrij testosteron is, wat de richtlijnen zeggen over een te lage of te hoge waarde, wat je waarde beinvloedt en welke waarden je er het beste naast legt.
Ook wel: berekend vrij testosteron, cFT, free testosterone. Bij het lab: n.v.t..
Testosteron in je bloed zit voor een groot deel vast aan het eiwit SHBG. Het deel dat vrij is of maar los gebonden, is biologisch direct beschikbaar. Die vrije waarden geven de situatie meestal beter weer dan het totaal.[2]
Vrij testosteron direct meten met dialyse is betrouwbaar, maar kost te veel tijd voor de gewone zorg. Daarom rekent het lab het uit.[2]
Het lab gebruikt daarvoor je totaal testosteron en je SHBG. De berekende waarde komt bijna precies overeen met de gemeten waarde. Een directe meting met een immunoassay of de vrije androgeenindex zijn minder betrouwbaar.[2]
In een studie bij mannen van 40 tot 79 jaar hingen drie seksuele klachten samen met totaal en vrij testosteron: minder vaak of minder goed seks kunnen hebben, minder ochtenderecties en minder zin in seks.[1]
Per klacht vonden de onderzoekers een eigen grens voor berekend vrij testosteron: 281,14, 264,90 en 287,21 pmol/l.[1]
SHBG kan sterk verschillen tussen mensen, van laag bij vrouwen met veel lichaamsbeharing tot heel hoog bij een te snel werkende schildklier. De berekende vrije waarde bleef in die situaties betrouwbaar.[2]
| Waarde | Kan wijzen op | Voor wie |
|---|---|---|
| Onder 268,89 pmol/l[1] | Meer van de drie seksuele klachten | Mannen van 40 tot 79 jaar |
| Onder 281,14 pmol/l[1] | Minder vaak of minder goed seks kunnen hebben | Mannen van 40 tot 79 jaar |
| Onder 264,90 pmol/l[1] | Minder ochtenderecties | Mannen van 40 tot 79 jaar |
| Onder 287,21 pmol/l[1] | Minder zin in seks | Mannen van 40 tot 79 jaar |
| Onder 268,89 pmol/l, met totaal testosteron onder 13,21 nmol/l en alle drie klachten[1] | Te laag testosteron op latere leeftijd, gevonden bij 9,1% | Mannen van 40 tot 79 jaar |
Bron: Liu en collega's, Asian Journal of Andrology. Geldt voor Chinese mannen van middelbare en oudere leeftijd uit een wijkonderzoek.[1]
De bronnen op deze pagina geven geen grens voor een te hoge waarde. Wel laat onderzoek zien dat de berekening betrouwbaar blijft, ook als SHBG heel hoog of laag is.[2]
Bij mannen van 40 tot 79 jaar hing een berekend vrij testosteron onder 268,89 pmol/l samen met meer seksuele klachten. Een lage waarde kan wijzen op een te laag testosteron op latere leeftijd, zeker samen met die klachten.[1]
BioProfile werkt aan eigen zones per waarde, van risico tot optimaal. Een arts beoordeelt die zones voordat ze in je uitslag verschijnen.
Als je zwanger bent, bezet oestradiol een groot deel van SHBG. De berekening schat SHBG dan te hoog in, waardoor de berekende waarde lager uitvalt dan de gemeten waarde.[2]
De berekening gebruikt je totaal testosteron en je SHBG. SHBG kan laag zijn bij vrouwen met veel lichaamsbeharing en heel hoog bij een te snel werkende schildklier.[2]
Een directe meting met een immunoassay geeft maar een deel van de echte vrije waarde, en dat deel hangt af van SHBG. Ook de vrije androgeenindex schuift mee met SHBG. De berekende waarde is daarom de betere maat.[2]
Vrij testosteron zit in BioProfile 121 en 150.[3]
De BioProfile-redactie schreef deze pagina op 10 oktober 2026 uit de bronnen hieronder, die we op 10 oktober 2026 hebben gelezen. Elk getal op deze pagina staat in een van die bronnen, met het nummer van die bron erbij. Een deskundige controleert deze pagina nog; na die controle staan de naam van die deskundige en de datum van de controle bovenaan. Deze pagina geeft uitleg en geen diagnose. Bespreek een afwijkende waarde met je huisarts.
