In het kort
- Immuunsysteem balans en veroudering: een nieuwe overzichtsstudie in The Journal of pharmacy and pharmacology meldt dat plantenstoffen en formules uit de traditionele Chinese geneeskunde op meerdere verouderingsprocessen tegelijk inwerken, waaronder de regeling van het immuunsysteem, in plaats van op één enkel doelwit.1
- De overzichtsstudie brengt eerder werk samen en is geen nieuwe proef bij mensen; de samenvatting geeft geen cijfers en noemt geen proef bij mensen.1
- Met het ouder worden blijft het immuunsysteem vaak een beetje aanstaan, ook als er niets te bestrijden valt, en de darmbacteriën spelen daarin een centrale rol.2
- Sommige kruiden en medicijnen hebben een schadelijke wisselwerking, dus als je medicijnen gebruikt, overleg je eerst met een arts of apotheker voordat je een kruidenproduct probeert.3
Inhoud
- Als herstellen wat langer duurt
- Je bent zeker niet de enige
- Immuunsysteem balans: waarom de afweer met de jaren verschuift
- Wat al bekend was, en waar het ophield
- Een nieuwe overzichtsstudie uit Hebei en Peking
- Eén idee: veel knoppen tegelijk
- Twee voorbeelden uit de studie
- Wat de studie liet zien, en wat niet
- Kort gezegd, en wat je nu kunt doen
- Veelgestelde vragen
Als herstellen wat langer duurt
In dit stuk lees je wat een nieuwe overzichtsstudie zegt over plantenstoffen uit de traditionele Chinese geneeskunde, veroudering en de balans van het immuunsysteem. Dat is belangrijk, want de afweer van het lichaam blijft met de jaren vaak een beetje aanstaan, en beweringen over kruiden die de afweer in balans zouden brengen zijn makkelijk te vinden, terwijl deze studie een overzicht van eerder bewijs is en geen nieuwe proef bij mensen.

Geverifieerd door Justinas Šlikas, PhD
Gepromoveerd in de scheikunde aan de University of Edinburgh
Gecontroleerd op 22 oktober 2026
Je wordt wakker na een volle nacht slaap en je lichaam voelt nog steeds een stap achter. Er gaat iets rond op kantoor, en terwijl je collega’s het snel van zich afschudden, blijf jij er veel langer mee rondlopen. Een druk weekend kost je het grootste deel van de maandag. Een schaafwond op je hand heeft meer tijd nodig om dicht te gaan dan vroeger. Niets is zo mis dat je er een naam aan kunt geven, en toch merk je het: weer op je oude niveau komen kost je meer dan vroeger. Op weg naar huis loop je langs een winkelschap vol potjes en thee met oude plantennamen, die allemaal balans beloven, en je vraagt je af of er iets van meer is dan een etiket.
Dat gevoel past in de manier waarop onderzoekers naar veroudering kijken. Met de jaren wordt de afweer van het lichaam niet simpelweg zwakker. De afweer blijft ook vaak een beetje aanstaan wanneer er niets te bestrijden valt. Dit achtergrondartikel bekijkt een nieuwe overzichtsstudie naar plantenstoffen uit de traditionele Chinese geneeskunde: wat de studie vond, en wat er nog openblijft.
Je bent zeker niet de enige

Mensen leven langer, maar de jaren in goede gezondheid houden daar niet altijd gelijke tred mee. In Nederland meldde het CBS in 2026 dat vrouwen in 2024 konden verwachten 62 jaar te leven in een gezondheid die vrouwen zelf als goed beoordeelden, en dat aantal was sinds 2001 niet aantoonbaar veranderd.4 In Duitsland meldde Destatis in 2026 dat de levensverwachting bij geboorte in 2025 nieuwe hoogtes bereikte: 83,6 jaar voor vrouwen en 79,1 jaar voor mannen.5 In Engeland meldde het ONS in 2024 dat mannen over de periode 2021 tot en met 2023 konden verwachten 61,5 jaar van hun leven in goede gezondheid door te brengen, en vrouwen 61,9 jaar.6
Deze cijfers komen uit verschillende landen en zijn op verschillende manieren gemeten, dus je kunt de cijfers niet optellen tot één geheel. Toch wijzen de cijfers dezelfde kant op: een lang leven en een lang gezond leven zijn niet hetzelfde. Als herstellen je meer kost dan vroeger, hoor je bij een heel grote groep. De hersteltest van BioProfile laat zien waar je op dit gebied vandaag staat. De test geeft je inzicht, en de scan is geen diagnose.
Immuunsysteem balans: waarom de afweer met de jaren verschuift
Onderzoekers beschrijven veroudering als een reeks processen die naast elkaar lopen. Een veelgeciteerd overzicht noemt er twaalf, de zogeheten kenmerken van veroudering. Daartoe horen schade die zich ophoopt in het erfelijk materiaal, eiwitten die niet meer in vorm worden gehouden, een tragere opruimdienst in de cel, mitochondriën (de energiecentrales van de cel) die minder goed werken, een slinkende voorraad stamcellen, chronische laaggradige activiteit van het immuunsysteem en een verstoord evenwicht in de darmbacteriën.7 Deze processen staan niet los van elkaar. Elk ervan duwt tegen de andere.7
Dat is vooral van belang voor het immuunsysteem. Met het ouder worden ontwikkelt het immuunsysteem een chronische, laaggradige activiteit, ook als er geen ziekteverwekker te bestrijden is. Onderzoekers noemen dit inflammaging. Dit verschijnsel verbindt het immuunsysteem en de stofwisseling met de langzame achteruitgang die bij het ouder worden hoort, en de darmbacteriën spelen er een centrale rol in.2 Een van de belangrijkste kenmerken van veroudering is deze voortdurende activering van het immuunsysteem, vooral aangedreven door macrofagen, de opruimcellen van het immuunsysteem.8 In deze zin betekent balans geen sterkere afweer. Balans betekent een afweer die aangaat wanneer dat nodig is en weer tot rust komt wanneer dat niet zo is.
Of dit jouw eigen tragere herstel verklaart, kan geen enkel artikel zeggen. Het laat wel zien waarom onderzoekers die veroudering bestuderen steeds weer bij het immuunsysteem uitkomen.
Wat al bekend was, en waar het ophield
Onderzoekers kijken al enige tijd naar planten uit de traditionele Chinese geneeskunde vanwege het verband met veroudering. Een overzicht van het wetenschappelijk bewijs van 2008 tot 2018 concludeerde dat toekomstig onderzoek meer aandacht moest besteden aan Chinese kruidengeneeskunde en veroudering, een teken dat de bewijsbasis nog in opbouw was.9
Ginseng is het bekendste voorbeeld. Van de belangrijkste werkzame stoffen in ginseng, de ginsenosiden, is gemeld dat die invloed hebben op de darmbacteriën, het werk van de mitochondriën en de activiteit van telomerase, een enzym dat verbonden is met de uiteinden van de chromosomen. Volgens die meldingen gebeurt dat via signaalroutes die verband houden met celdood, met de afweerreacties die weefsel rood, warm en gezwollen maken, en met oxidatieve stress, de slijtage van de cel door reactieve vormen van zuurstof.10
Dat waren losse bevindingen over losse planten. Wat ontbrak, was een beeld dat die bevindingen naast de samenhangende kaart van veroudering legde. En als de processen van veroudering tegen elkaar duwen,7 volgt er vanzelf een vraag: werkt een stof op één van die processen, of op meerdere tegelijk?
Een nieuwe overzichtsstudie uit Hebei en Peking
Op 1 oktober 2026 publiceerde The Journal of pharmacy and pharmacology een overzichtsstudie die precies die vraag oppakt.1 De auteurs zijn Li J, Cai M, Li H, Cui H, Wang Y, Zhang Y, Wang W en Li S. De meesten van hen werken aan het College of Traditional Chinese Medicine van Hebei University in Baoding, China. De anderen werken bij de Department of Pharmacy van het Affiliated Hospital of Hebei University, bij het Beijing Tongren Hospital van Capital Medical University en bij het Center of Pharmaceutical Technology van Tsinghua University in Peking. Het is geen voorpublicatie maar een artikel in een wetenschappelijk tijdschrift.
Het is een narratieve overzichtsstudie: een overzicht dat de auteurs schreven door eerder bewijs samen te brengen. Het is geen nieuwe proef bij mensen.1 De auteurs gaan uit van de processen van veroudering: oxidatieve stress, mitochondriën die minder goed werken, chronische laaggradige activiteit van het immuunsysteem, een stofwisseling die uit de pas raakt, een tragere opruimdienst in de cel, schade aan het erfelijk materiaal, eiwitten die hun vorm verliezen, een slinkende voorraad stamcellen en een verstoord evenwicht in de darmbacteriën. Daarna bekijken de auteurs vier groepen producten uit de traditionele Chinese geneeskunde waarvan gemeld is dat die beschermen tegen de effecten van veroudering: losse werkzame stoffen, plantaardige polysachariden (lange suikerketens uit planten), kruidenextracten en klassieke formules.1
Waarom dit voor jou telt: misschien merk je dat herstel langer duurt dan vroeger, en heb je ook voor dat schap met potjes gestaan en je iets afgevraagd. Artikelen als dit belanden vaak in krantenkoppen en op etiketten, en worden daar vaak verder opgerekt dan wat er werkelijk in staat. Als je weet wat deze overzichtsstudie vond, en net zo goed wat de studie niet vond, kun je die beweringen met een helder hoofd lezen. De studie verandert ook de vraag. Het gaat minder om welk kruid je afweer een zetje geeft, en meer om hoe de processen die je afweer in balans houden met elkaar samenhangen.
Eén idee: veel knoppen tegelijk

Het centrale idee van de studie is wat de auteurs multi-target noemen, oftewel gericht op meerdere aangrijpingspunten. Om te zien waarom dat ertoe doet, kun je de processen van veroudering zien als een stel tandwielen die in elkaar grijpen. Het overzicht van de kenmerken van veroudering benadrukt dat die processen met elkaar verbonden zijn: als er één draait, draaien andere mee.7 Het immuunsysteem zit dicht bij het midden van dat geheel. De laaggradige activiteit van het immuunsysteem hangt samen met de stofwisseling, en de darmbacteriën spelen daarin een centrale rol.2 Een verandering in de darm kan dus het immuunsysteem bereiken, en een verandering in het immuunsysteem kan doorwerken in de manier waarop het lichaam met energie omgaat.
Tegen die achtergrond maken de auteurs een eenvoudig punt met grote gevolgen. De producten die de auteurs bespreken, werken volgens de auteurs niet op één los doelwit. Die producten werken op meerdere verouderingsroutes tegelijk.1 In het beeld van de tandwielen draaien die producten niet hard aan één tandwiel. Wel geven de producten meerdere tandwielen een klein duwtje.
Waarom zou dat uitmaken voor de balans van het immuunsysteem? Omdat balans niet aan één draaiknop hangt. Een afweer die een beetje blijft aanstaan, hangt samen met de darm, met de manier waarop het lichaam met energie omgaat en met de opruimdienst van de cel. Een stof die meerdere daarvan raakt, zou in principe vanaf meer dan één kant op die balans kunnen inwerken. De studie noemt dit potentieel, en de auteurs kozen dat woord met zorg. De samenvatting biedt geen gemeten verandering in hoe mensen verouderen, maar een kaart van gemelde effecten.1
Het idee heeft ook een keerzijde. Als iets op veel processen tegelijk werkt, is het lastiger te zeggen welk effect waar vandaan komt, en lastiger te voorspellen hoe het samengaat met andere middelen die je gebruikt. Dat is niet alleen een zorg op papier. Over Aziatische ginseng merkt het Amerikaanse National Center for Complementary and Integrative Health op dat het kruid mogelijk een wisselwerking heeft met bepaalde medicijnen.3
Waarom dus überhaupt zoeken naar brede knoppen? Omdat het doel van dit vakgebied niet alleen een langer leven is, maar ook meer gezonde jaren binnen dat leven. Andrea Maier, hoogleraar gerontologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam, vatte die kloof in een paar woorden samen:
In de meeste landen worden mensen steeds ouder. Maar de health span, oftewel het aantal gezonde levensjaren, stijgt niet mee. Andrea Maier, hoogleraar gerontologie, Vrije Universiteit Amsterdam
Anders gezegd: in de meeste landen worden mensen steeds ouder, maar het aantal gezonde jaren groeit niet mee.11 De cijfers van het CBS en het ONS hierboven vertellen hetzelfde verhaal.
Twee voorbeelden uit de studie
Het eerste voorbeeld is een groep stoffen uit één plant. Ginsenosiden, de bekendste werkzame stoffen van ginseng, horen samen met plantaardige polysachariden bij de kenmerkende bestanddelen die de studie noemt. Volgens de studie reguleren die bestanddelen oxidatieve stress, de afweerreacties die weefsel rood, warm en gezwollen maken, signalen in de stofwisseling en autofagie, de opruimdienst van de cel.1 Eerder werk had ginsenosiden al in verband gebracht met de darmbacteriën, de mitochondriën en de activiteit van telomerase.10 Dat is één groep stoffen die aan meerdere tandwielen draait, en een van die tandwielen is het immuunsysteem.
Het tweede voorbeeld trekt het idee een stap verder door. De studie bekijkt klassieke formules, mengsels van meerdere kruiden die samen worden gebruikt. Van deze formules wordt gemeld dat die via meerdere bestanddelen tegelijk effect hebben op de stabiliteit van het erfelijk materiaal, het werk van de mitochondriën, de regeling van het immuunsysteem en het evenwicht in de darmbacteriën.1 Hier verdubbelt het multi-target-idee: meerdere ingrediënten, die elk op meerdere processen kunnen inwerken. Misschien komt de gemelde breedte van zulke mengsels daar vandaan. Daarom zijn zulke mengsels ook lastiger te onderzoeken dan een losse stof.
Wat de studie liet zien, en wat niet
Wat de studie liet zien. In gewone woorden: in het eerdere werk dat de studie samenbrengt, vinden de auteurs dat van stoffen en formules uit de traditionele Chinese geneeskunde wordt gemeld dat die op veel processen van veroudering tegelijk inwerken, waaronder de regeling van het immuunsysteem. De auteurs concluderen dat dit het potentieel van deze producten als multi-target-strategieën voor gezond ouder worden ondersteunt.1
Bij wie, en hoeveel. Niet gemeld. De samenvatting vermeldt niet of het eerdere bewijs uit cellen, dieren of mensen komt, en noemt geen proef bij mensen.1 Ook de omvang is niet gemeld: de samenvatting geeft geen aantal studies en geen aantal deelnemers.
Wat de studie niet liet zien.
- De studie liet niet zien dat enig product mensen langzamer laat verouderen, sneller laat herstellen of hun immuunsysteem beter in balans houdt. De samenvatting noemt geen proef bij mensen waarin dit is getest.
- De samenvatting geeft geen cijfers, dus je kunt er niet uit opmaken hoe groot een gemeld effect is.1
- De samenvatting zegt niets over hoeveelheden, over specifieke producten of over veiligheid.
- Het is een narratieve overzichtsstudie: geen nieuwe meting, maar een overzicht van eerder bewijs.
- BioProfile heeft de samenvatting gelezen, de enige tekst van het artikel die voor ons beschikbaar was. Wat de volledige tekst nog toevoegt, maakt geen deel uit van dit stuk.
Veiligheid is een aparte vraag die de samenvatting van de studie openlaat. Bij Aziatische ginseng zijn slaapproblemen de meest voorkomende bijwerking, en wie medicijnen gebruikt, zou vóór het gebruik van ginseng of een ander kruidenproduct moeten overleggen met een arts of apotheker.3
Kort gezegd, en wat je nu kunt doen

Kort gezegd: in Nederland konden vrouwen in 2024 verwachten 62 jaar te leven in een gezondheid die vrouwen zelf als goed beoordeelden, zonder aantoonbare verandering sinds 2001.4 Met het ouder worden blijft het immuunsysteem vaak een beetje aanstaan, ook als er niets te bestrijden is, en onderzoekers verbinden dat met de langzame achteruitgang die bij het ouder worden hoort.2 Een narratieve overzichtsstudie uit Hebei en Beijing, gepubliceerd op 1 oktober 2026, brengt eerdere meldingen samen dat stoffen en formules uit de traditionele Chinese geneeskunde op meerdere processen van veroudering tegelijk inwerken, waaronder de regulatie van het immuunsysteem, en noemt dat een potentieel voor gezond ouder worden.1 De samenvatting noemt geen proef bij mensen en geeft geen cijfers, dus de studie laat niet zien dat een product mensen langzamer laat verouderen of hun afweer beter in balans houdt.1
De studie geeft je geen plan, en dit achtergrondartikel doet dat ook niet. Wel wijst de studie in drie richtingen.
Ten eerste: lees etiketten en krantenkoppen met de eigen woorden van de studie in je achterhoofd. De auteurs schrijven over potentieel en hebben het niet over een bewezen effect bij mensen.1 Een product dat op dit soort onderzoek leunt, belooft meer dan het onderzoek laat zien.
Ten tweede: als je medicijnen gebruikt, overleg dan met je arts of apotheker voordat je een kruidenproduct gebruikt. Sommige kruiden en medicijnen hebben een schadelijke wisselwerking.3
Ten derde: kijk naar je herstel als geheel in plaats van naar één knop. De processen van veroudering hangen samen,7 en dat geldt ook voor herstel in het dagelijks leven. Ons artikel gaat over wat slaap, eiwit en alcohol doen bij slecht herstel na het sporten.
Welke van deze richtingen voor jou het meest telt, is de open vraag, en het antwoord begint bij waar je vandaag staat. De hersteltest hieronder geeft je dat startpunt. Het is inzicht om betere keuzes te maken, en de scan is geen diagnose.
Veelgestelde vragen
Vertraagt traditionele Chinese geneeskunde het ouder worden?
Dat is niet aangetoond. De nieuwe overzichtsstudie concludeert dat stoffen en formules uit de traditionele Chinese geneeskunde potentieel hebben als strategieën voor gezond ouder worden, omdat gemeld wordt dat die op meerdere verouderingsprocessen tegelijk inwerken. Het gaat om een overzicht van eerder werk, de samenvatting geeft geen cijfers en er wordt geen proef bij mensen genoemd.1
Wat betekent een immuunsysteem in balans als je ouder wordt?
Een afweer die aangaat wanneer dat nodig is en tot rust komt wanneer dat niet zo is. Met het ouder worden ontstaat een chronische, laaggradige activiteit van het immuunsysteem, ook zonder ziekteverwekker om te bestrijden, en die activiteit verbindt het immuunsysteem en de stofwisseling met de achteruitgang die bij de leeftijd hoort.2 Deze voortdurende activering wordt vooral aangedreven door macrofagen, de opruimcellen van het immuunsysteem.8
Is ginseng veilig om te gebruiken?
Aziatische ginseng heeft mogelijk een wisselwerking met bepaalde medicijnen, en slaapproblemen zijn de meest voorkomende bijwerking. Als je medicijnen gebruikt, kun je beter eerst met een arts of apotheker overleggen voordat je ginseng of een ander kruidenproduct gaat gebruiken.3
Wat hebben darmbacteriën met veroudering te maken?
Een verstoord evenwicht in de darmbacteriën is een van de kenmerken van veroudering,7 en de darmbacteriën spelen een centrale rol in de laaggradige activiteit van het immuunsysteem die met de leeftijd ontstaat.2 De nieuwe overzichtsstudie meldt dat klassieke formules onder meer inwerken op het evenwicht in de darmbacteriën.1
Meet de hersteltest mijn immuunsysteem?
Nee. De scan kijkt naar hoe je herstelt en geeft je een startpunt om later mee te vergelijken. De scan meet je immuunsysteem niet rechtstreeks, zoekt niet naar een oorzaak, en de scan is geen diagnose. Onderzoekers verbinden het immuunsysteem wel met de manier waarop het lichaam veroudert,8 en daarom staat dit achtergrondartikel naast die scan.
Bronnen
Elke bron hieronder is nagelopen op de dag dat dit artikel werd gepubliceerd. De nummering volgt de tekst.
- Li J, Cai M, Li H, Cui H, Wang Y, Zhang Y, Wang W, Li S. Traditional Chinese medicine-derived natural products and formulations as pharmacological modulators of ageing-related pathways: mechanisms and therapeutic potential. The Journal of Pharmacy and Pharmacology, 2026. doi.org/10.1093/jpp/rgag114
- Franceschi C, Garagnani P, Parini P, Giuliani C, Santoro A. Inflammaging: a new immune-metabolic viewpoint for age-related diseases. Nature Reviews Endocrinology, 2018. doi.org/10.1038/s41574-018-0059-4
- NCCIH (National Center for Complementary and Integrative Health, NIH). Asian Ginseng: Usefulness and Safety. 2025. nccih.nih.gov
- CBS. Ontwikkelingen in fysieke en psychische gezondheid in Nederland. Statistische Trends, 2026. cbs.nl
- Destatis. Lebenserwartung bei Geburt für Frauen und Männer im Jahr 2025 auf neue Höchstwerte gestiegen. Pressemitteilung Nr. 236, 2026. destatis.de
- ONS. Healthy life expectancy in England and Wales: between 2011 to 2013 and 2021 to 2023. 2024. ons.gov.uk
- López-Otín C, Blasco MA, Partridge L, Serrano M, Kroemer G. Hallmarks of aging: An expanding universe. Cell, 2023. doi.org/10.1016/j.cell.2022.11.001
- Haynes L. Aging of the Immune System: Research Challenges to Enhance the Health Span of Older Adults. Frontiers in Aging, 2020. doi.org/10.3389/fragi.2020.602108
- Zhao J, Lan X, Liu Y, Liu Y, Xian Y, Lin Z, Xu F. Anti-aging role of Chinese herbel medicine: an overview of scientific evidence from 2008 to 2018. Annals of Palliative Medicine, 2020. doi.org/10.21037/apm.2020.04.09
- Tian T, Ko CN, Luo W, Li D, Yang C. The anti-aging mechanism of ginsenosides with medicine and food homology. Food en Function, 2023. doi.org/10.1039/d3fo02580b
- Andrea Maier, hoogleraar gerontologie, Vrije Universiteit Amsterdam. Hoe word je gezond oud: met spierkracht, nachtrust en gevarieerde voeding? Kassa, BNNVARA, 2024. bnnvara.nl
Citaten uit het Engels zijn door BioProfile vertaald.
Lees ook
Bekijk waar je herstel nu staat
De hersteltest geeft je een startpunt voor hoe je lichaam vandaag herstelt, een startpunt dat je later kunt vergelijken. Het is inzicht, en de scan is geen diagnose.
Gratis, ongeveer 3 minuten. Een analyse van je antwoorden, nooit een diagnose.
BioProfile analyseert je gezondheidsstatus om jou en je coach te sturen. Het stelt geen diagnose, dat kan alleen een arts. Gebouwd op gevalideerde gezondheidsvragenlijsten; de gecombineerde BioProfile-score is zelf nog geen gevalideerd klinisch instrument. Je antwoorden blijven privé (AVG).
