Home › Biomarkers › TSH
Volgens een Europese richtlijn hebben mensen ouder dan 65 jaar met een TSH tussen 0,1 en 0,39 mIU/l een groter risico op een vorm van onregelmatige hartslag.[1]
Op deze pagina lees je wat TSH is, wat de richtlijnen zeggen over een te lage of te hoge waarde, wat je waarde beinvloedt en welke waarden je er het beste naast legt.
Ook wel: thyrotropine, schildklierstimulerend hormoon. Bij het lab: TSH.
TSH is een hormoon dat je hypofyse maakt, een kleine klier in je hersenen, en dat je schildklier vertelt hoeveel schildklierhormoon die moet maken. Een andere naam ervoor is thyrotropine. Je schildklier is een kleine klier in de vorm van een vlinder, voorin je hals. De hormonen van je schildklier regelen hoe je lichaam energie gebruikt en hebben invloed op bijvoorbeeld je hartslag, je gewicht, je spijsvertering en je stemming.[2]
Is er te weinig schildklierhormoon in je bloed, dan maakt je hypofyse meer TSH, zodat je schildklier harder gaat werken. Is er te veel, dan maakt je hypofyse weinig of geen TSH. Zo laat je TSH zien of je schildklier de juiste hoeveelheid hormoon maakt. Een TSH die te hoog of te laag is, kan wijzen op een probleem met je schildklier, maar de waarde laat niet zien wat de oorzaak is.[2]
TSH wordt gemeten in een kleine hoeveelheid bloed uit een ader in je arm. Je TSH kan ook hoog of laag zijn terwijl je schildklier gezond is. Een ernstige ziekte die niets met je schildklier te maken heeft, kan je TSH bijvoorbeeld een korte tijd verlagen. Bij mensen boven de 80 kan de waarde hoger zijn zonder dat er iets mis is met de schildklier.[2]
Maakt je schildklier te veel hormoon, dan gaan veel functies in je lichaam sneller. Je kunt dan bijvoorbeeld een snelle of onregelmatige hartslag hebben. Je kunt je onrustig of prikkelbaar voelen, slecht slapen, moe zijn of veel zweten.[2]
Maakt je schildklier te weinig hormoon, dan gaat juist veel langzamer. Je kunt dan moe zijn, aankomen, het snel koud hebben of een droge huid krijgen. Omdat dit langzaam gaat, merken veel mensen er maanden of zelfs jaren niets van.[2]
Volwassenen boven de 60 kunnen andere klachten hebben dan jongere mensen. Ze hebben bijvoorbeeld minder trek of trekken zich terug van anderen.[2]
Ook binnen het normale bereik kan je TSH iets zeggen. In een Noors onderzoek hadden vrouwen met een TSH tussen 2,5 en 3,5 mIU/L een groter risico op overlijden door een aandoening van het hart dan vrouwen met een TSH tussen 0,50 en 1,4 mIU/L. Bij mannen was dat verband niet duidelijk genoeg.[3]
Labplusarts, het lab waar BioProfile mee werkt, gebruikt voor TSH een referentiewaarde van 0,27 tot 4,2 mu/l. Een waarde tussen die grenzen noemt het lab normaal.[4]
| TSH | Waar het op kan wijzen | Voor wie |
|---|---|---|
| Lager dan 0,1 mIU/l[1] | Sterk verlaagd (graad 2), met een groter risico op een onregelmatige hartslag, problemen met het hart en gebroken botten | Mensen met vrije schildklierhormonen binnen de grenzen |
| Lager dan 0,1 mIU/l[1] | Een kans dat de schildklier duidelijk te hard gaat werken | Mensen jonger dan 65 jaar met klachten |
| 0,1 tot 0,39 mIU/l[1] | Licht verlaagd (graad 1), met een groter risico op een vorm van onregelmatige hartslag | Mensen ouder dan 65 jaar |
| 0,1 tot 0,39 mIU/l[1] | Licht verlaagd (graad 1), met een kleine kans dat de schildklier duidelijk te hard gaat werken | Jongere mensen zonder klachten |
Bron: Europese Schildkliervereniging (European Thyroid Association), richtlijn over een blijvend te lage TSH bij vrije schildklierhormonen binnen de grenzen.[1]
Een TSH die te laag is, kan wijzen op een schildklier die te hard werkt. Blijft je TSH te laag terwijl je vrije schildklierhormonen binnen de grenzen liggen, dan spreekt de Europese richtlijn van een lichte vorm daarvan. Bij een TSH onder 0,1 mIU/l hoort volgens de richtlijn een groter risico op een onregelmatige hartslag, problemen met het hart en gebroken botten.[2, 1]
Een TSH die te hoog is, kan wijzen op een schildklier die te langzaam werkt. Een arts vraagt dan vaak andere schildkliertests aan om de oorzaak te zoeken. In een Noors onderzoek hing bij vrouwen ook een TSH in het bovenste deel van het normale bereik, tussen 2,5 en 3,5 mIU/L, samen met een groter risico op overlijden door een aandoening van het hart.[2, 3]
BioProfile werkt aan eigen zones per waarde, van risico tot optimaal. Een arts beoordeelt die zones voordat ze in je uitslag verschijnen.
Ben je zwanger, dan heeft dat invloed op je TSH. In de eerste drie maanden is je TSH vaak wat lager. Heb je eerder iets met je schildklier gehad, bespreek het dan met je arts als je zwanger bent of wilt worden.[2]
Voor deze test moet je soms met bepaalde medicijnen stoppen, dus vertel je arts alles wat je gebruikt. Stop nooit zelf met een medicijn, alleen als je arts dat zegt. Gebruik je schildklierhormoon als medicijn, dan wordt je TSH regelmatig gemeten om te zien of de dosis goed is.[2]
Een aandoening waarbij je afweer zich tegen je schildklier richt, is de oorzaak die het vaakst gezien wordt bij een schildklier die te hard of te langzaam werkt. Soms ligt de oorzaak van een afwijkende TSH bij je hypofyse, maar dat gebeurt niet vaak.[2]
TSH zit in BioProfile 87, 121 en 150.[5]
De BioProfile-redactie schreef deze pagina op 29 oktober 2026 uit de bronnen hieronder, die we op 29 oktober 2026 hebben gelezen. Elk getal op deze pagina staat in een van die bronnen, met het nummer van die bron erbij. Een deskundige controleert deze pagina nog; na die controle staan de naam van die deskundige en de datum van de controle bovenaan. Deze pagina geeft uitleg en geen diagnose. Bespreek een afwijkende waarde met je huisarts.
