Home › Biomarkers › HOMA-beta
HOMA-beta is een berekende schatting van hoe goed de cellen in je alvleesklier insuline maken, op basis van je nuchtere glucose en insuline. Een lage waarde kan wijzen op een tekort in die werking. Een hoge waarde kan wijzen op een alvleesklier die extra insuline maakt, omdat je lichaam minder goed op insuline reageert.[1, 2]
Op deze pagina lees je wat HOMA-beta is, wat de richtlijnen zeggen over een te lage of te hoge waarde, wat je waarde beinvloedt en welke waarden je er het beste naast legt.
Ook wel: HOMA-B, bètacelfunctie volgens HOMA. Bij het lab: n.v.t..
HOMA staat voor homeostasis model assessment. Het is een computermodel dat voorspelt welke nuchtere glucose- en insulinewaarden horen bij een bepaalde werking van de bètacellen en bij hoe goed het lichaam op insuline reageert. Je eigen nuchtere waarden worden met die voorspellingen vergeleken.[1]
Insuline is een hormoon dat je alvleesklier maakt. Na het eten stijgt je bloedsuiker, en dat is voor je alvleesklier het teken om meer insuline af te geven. Insuline helpt glucose van je bloed naar je cellen, waar het energie levert. Daalt je bloedsuiker, dan geeft je alvleesklier minder insuline af.[2]
HOMA-beta is het deel van het model dat de werking van de bètacellen schat. In het oorspronkelijke onderzoek hing die schatting samen met een meting via een clamptest (Rs = 0,61) en met een glucosetolerantietest via een ader (Rs = 0,64).[1]
Maakt je alvleesklier te weinig insuline, of reageert je lichaam minder goed op insuline, dan kan glucose je cellen niet goed in. De glucose hoopt zich dan op in je bloed en je bloedsuiker wordt te hoog.[2]
Reageert je lichaam minder goed op insuline, dan kan je alvleesklier meer insuline gaan maken. Zo blijft je bloedsuiker een tijd binnen een goed bereik. Na verloop van tijd kan je alvleesklier misschien niet genoeg insuline meer maken, en kan je bloedsuiker te hoog worden.[2]
HOMA-beta helpt zo te zien welk deel van een verhoogde nuchtere bloedsuiker te maken heeft met de werking van je bètacellen, en welk deel met hoe je lichaam op insuline reageert.[1]
| Uitkomst | Waar het op kan wijzen | Voor wie |
|---|---|---|
| Lage geschatte bètacelfunctie[1] | Een tekort in de werking van de bètacellen, als bijdrage aan een verhoogde nuchtere bloedsuiker | Mensen bij wie nuchtere glucose en insuline gemeten zijn |
| Elke uitkomst[1] | Een schatting met lage precisie: de variatiecoëfficiënt voor het bètaceltekort is 32% | Iedereen bij wie HOMA-beta berekend wordt |
| Geen vaste grenswaarde[1] | Het model vergelijkt je nuchtere waarden met zijn eigen voorspellingen | Iedereen bij wie HOMA-beta berekend wordt |
Bron: Matthews en collega's, het oorspronkelijke artikel over het HOMA-model bij mensen. Het artikel noemt geen grenswaarden voor HOMA-beta.[1]
Een hoge HOMA-beta kan wijzen op een alvleesklier die veel insuline maakt in verhouding tot je nuchtere glucose. Volgens MedlinePlus kan je alvleesklier meer insuline maken als je lichaam minder goed op insuline reageert. Te veel insuline in je bloed kan je bloedsuiker te laag maken.[1, 2]
Een lage HOMA-beta kan wijzen op een tekort in de werking van je bètacellen. In het HOMA-model is dat een van de twee bijdragen aan een verhoogde nuchtere bloedsuiker. De andere is hoe goed je lichaam op insuline reageert. Maakt je alvleesklier te weinig insuline, dan kan je bloedsuiker te hoog worden.[1, 2]
BioProfile werkt aan eigen zones per waarde, van risico tot optimaal. Een arts beoordeelt die zones voordat ze in je uitslag verschijnen.
Na het eten stijgen je bloedsuiker en je insuline samen. HOMA-beta gaat uit van nuchtere waarden. Voor een insulinetest moet je meestal 8 tot 12 uur nuchter zijn: niet eten en niet drinken.[2, 1]
Slik je biotine, of een supplement met biotine erin, dan moet je daar volgens MedlinePlus minstens een dag voor je test mee stoppen.[2]
Sommige mensen die insuline gebruiken, maken antistoffen tegen insuline. Die antistoffen kunnen de insulinetest verstoren en een onjuiste uitslag geven. Vertel je arts of je insuline gebruikt, maar stop nooit met een medicijn zonder eerst met je arts te overleggen.[2]
Reageert je lichaam minder goed op insuline, dan kan je alvleesklier meer insuline maken om glucose je cellen in te krijgen. Die kans is volgens MedlinePlus groter als je een aandoening van het hart hebt, een aandoening van de eierstokken met veel cysten, of een donkere, dikke, fluweelachtige huid in je nek of oksels.[2]
HOMA-beta zit in BioProfile 121 en 150.[3]
De BioProfile-redactie schreef deze pagina op 31 oktober 2026 uit de bronnen hieronder, die we op 31 oktober 2026 hebben gelezen. Elk getal op deze pagina staat in een van die bronnen, met het nummer van die bron erbij. Een deskundige controleert deze pagina nog; na die controle staan de naam van die deskundige en de datum van de controle bovenaan. Deze pagina geeft uitleg en geen diagnose. Bespreek een afwijkende waarde met je huisarts.
