Stressbestendigheid

Door Jesse van der Velde · Gepubliceerd op 19 november 2026 · Laatst bijgewerkt op 19 november 2026 · Leestijd ongeveer 8 minuten

Ontspannen man van begin vijftig lacht op een zonnige markt met een papieren zak verse groente, beeld bij een artikel over supplementen stress

In dit artikel lees je welke supplementen bij stress en angst zijn onderzocht, wat het onderzoek volgens overzichtsstudies laat zien en wanneer stress een reden is om naar je huisarts te gaan. Dat is belangrijk, want wie zoekt op supplementen stress, vindt middelen die makkelijk te koop zijn en moeilijk te beoordelen, en een rustige blik op het onderzoek helpt je kiezen wat het proberen waard is. De stressscan van BioProfile geeft je een indicatie van waar je vandaag staat als het om stress gaat. De scan is geen diagnose. Het is inzicht, om te zien waar je vandaag staat en om je te helpen betere keuzes te maken in je voeding en levensstijl. Wat de scan niet doet, is een oorzaak aanwijzen.

In het kort

  • Van de supplementen die bij stress zijn onderzocht, laat ashwagandha het duidelijkste resultaat zien: in 15 onderzoeken scoorden mensen die het namen na acht weken lager op stress en angst dan mensen met een placebo.⁠1
  • Omega-3 ging alleen bij mensen met een klinische aandoening en alleen bij 2000 mg per dag of meer samen met minder angst. Bij mensen zonder zo'n aandoening was er geen verschil.⁠2
  • De meeste mensen halen genoeg voedingsstoffen uit gevarieerd eten en hebben geen supplementen nodig, en hoge doses die je lang neemt, kunnen schadelijk zijn voor je gezondheid.⁠3
  • De stressscan laat zien waar je vandaag staat als het om stress gaat. Het is zelfinzicht. Het is geen diagnose.

Ashwagandha: het duidelijkste resultaat bij stress

Een overzichtsstudie uit 2025 bundelde 15 gerandomiseerde onderzoeken met 873 volwassenen die stress, angst of allebei hadden, gemeten bij de start en na acht weken.⁠1 Na die acht weken scoorden de groepen die ashwagandha namen duidelijk lager op een standaardvragenlijst voor stress en op een standaardschaal voor angst dan de placebogroepen, en ook hun cortisol, een stresshormoon, was lager. De kwaliteit van leven veranderde niet meetbaar.⁠1

Eenvoudig gezegd: zoek je tussen stress verlagende supplementen, dan heeft ashwagandha het meest consistente resultaat van de middelen in dit artikel. De onderzoeken liepen acht weken, dus langer gebruik valt buiten wat er is gemeten.⁠1

B-vitamines: iets lager op stress, geen verschil bij angst

Een overzichtsstudie uit 2019 combineerde 16 placebogecontroleerde onderzoeken met 2015 mensen, zowel gezonde volwassenen als groepen met een hoger risico, zoals werknemers met veel stress.⁠4 Mensen die B-vitamines namen, scoorden iets lager op stress dan mensen met een placebo. Voor een sombere stemming was het verschil te klein om zeker van te zijn, en voor angst was er helemaal geen verschil.⁠4 Van de 18 artikelen meldden 11 een betere algemene stemming met B-vitamines, en 5 van de 8 studies in risicogroepen vonden een duidelijk voordeel voor de stemming.⁠4

Wat dat voor jou betekent: B-vitamines zijn een kandidaat als stress je belangrijkste klacht is, en het verschil dat je mag verwachten, is klein. Voor angst vonden de onderzoeken niets.⁠4

Omega-3: angst, en alleen bij hogere doses

Een overzichtsstudie uit 2018 van 19 onderzoeken met 2240 mensen uit 11 landen vond minder angst met omega-3-vetzuren dan in controlegroepen, met over het geheel een bescheiden verschil.⁠2 Het verschil zat bij mensen met een specifieke klinische aandoening. Bij mensen zonder zo'n aandoening was er geen verschil.⁠2 Alleen bij doses van minstens 2000 mg per dag was de angst lager, en lagere doses lieten dat verschil niet zien.⁠2

Eenvoudig gezegd: heb je stress maar ben je verder gezond, dan geeft deze overzichtsstudie weinig reden om rustigere dagen van omega-3 te verwachten. Neem je het toch, kijk dan op het etiket naar de dosis.⁠2

Magnesium: misschien

Een overzichtsstudie uit 2017 verzamelde 18 studies naar magnesium en zelf gerapporteerde angst, onder meer bij mensen met milde angst, mensen met premenstrueel syndroom en mensen met licht verhoogde bloeddruk.⁠5 Een voordeel werd gemeld in 4 van de 8 groepen met angstige mensen, 4 van de 7 groepen met premenstrueel syndroom en 1 van de 2 groepen met hoge bloeddruk. De auteurs noemen dit suggestief bewijs, beoordelen de kwaliteit als slecht en vragen om betere onderzoeken.⁠5

Wat dat betekent: ongeveer de helft van de groepen zag een voordeel, en de studies waren te zwak om zeker te zijn.⁠5

L-theanine en rhodiola: vroeg onderzoek

L-theanine is een aminozuur uit groene thee. Een overzicht van 9 gerandomiseerde onderzoeken concludeerde dat 200 tot 400 mg per dag kan helpen bij stress bij mensen onder stressvolle omstandigheden, en dat langere studies in grotere groepen nodig zijn voordat het kan worden aanbevolen.⁠6 Rhodiola werd vooral onderzocht bij vermoeidheid. In 11 gecontroleerde studies met 446 mensen, onder wie artsen in nachtdienst en studenten, hielp het in 3 van de 5 onderzoeken naar mentale vermoeidheid en 2 van de 6 naar lichamelijke vermoeidheid. De auteurs noemen het onderzoek tegenstrijdig, elke studie had een hoog risico op vertekening, en de weinige bijwerkingen waren mild, zoals hoofdpijn en slecht slapen.⁠7

Voor jou: beide zijn opties in een vroeg stadium, met veel minder onderbouwing dan ashwagandha.⁠6,7

Heb je stress supplementen wel nodig?

Het Voedingscentrum zegt dat de meeste mensen geen supplementen nodig hebben, omdat die al genoeg voedingsstoffen uit gevarieerd eten halen.⁠3 Supplementen met grote hoeveelheden vitamines, mineralen of actieve stoffen kunnen bij langdurig gebruik schadelijk zijn voor je gezondheid; voor vitamine A is het maximum voor volwassenen 3000 microgram per dag.⁠3 Lees het etiket, houd je aan de dosis en wees voorzichtig met online kopen, vooral bij websites van buiten Nederland, waar minder toezicht is.⁠3

Meer is dus niet beter, en het etiket telt. Wil je advies over welke supplementen bij jouw situatie passen, dan is dat wat het supplementadvies van BioProfile biedt.

Wat naast supplementen stress helpt verminderen

Thuisarts, de publiekssite van de Nederlandse huisartsen, noemt wat je zelf kan doen: bewegen, het liefst buiten, ontspannen, structuur in je dag, tijd in de natuur, contact met anderen, minder piekeren, rustig ademen, genoeg slapen, gezond eten, en geen alcohol of drugs.⁠8 Bij langdurige stress is het volgens Thuisarts belangrijk om iets aan de oorzaak te doen.⁠9 Meer over deze stappen lees je in wat helpt bij stress.

Eenvoudig gezegd: het eigen lijstje van de huisarts begint met slaap, beweging en mensen, en een supplement staat er niet op.⁠8

Wanneer je de huisarts belt

Stress laat zich zien in je lichaam: moeheid, slecht slapen, hoofdpijn, maag- of darmklachten, diarree, nek- en rugpijn, sneller boos of in tranen zijn, een sombere stemming en dingen vergeten.⁠8 Bij langdurige stress komen daar een angstig en onrustig gevoel bij, moeite om je aandacht ergens bij te houden en moeite met plannen.⁠9 Hoe die signalen zich opbouwen, lees je in chronische stress symptomen.

Bel je huisarts als het je niet lukt de stress omlaag te brengen en je hulp wilt, als er nieuwe klachten bijkomen zoals angst of paniekaanvallen, als het slechter met je gaat, als je te veel alcohol drinkt of drugs bent gaan gebruiken, of als mensen om je heen zich veel zorgen om je maken.⁠8 Duurt de stress al lang, maak dan een afspraak met je huisarts of de praktijkondersteuner.⁠9 Vraag je je af hoe lang herstel na een burn-out duurt, lees dan hoe lang een burn-out duurt.

Samengevat

In dit artikel kwamen de supplementen aan bod die bij stress zijn onderzocht. Ashwagandha heeft over acht weken het duidelijkste resultaat.⁠1 B-vitamines verlaagden stressscores een beetje en lieten angst onveranderd.⁠4 Omega-3 ging alleen bij mensen met een klinische aandoening en bij hoge doses samen met minder angst.⁠2 Voor magnesium, L-theanine en rhodiola is het bewijs zwak of nog vroeg.⁠5,6,7 De meeste mensen hebben geen supplementen nodig,⁠3 en Thuisarts zet slaap, beweging, contact en werken aan de oorzaak voorop.⁠8,9

Veelgestelde vragen

Welk middel helpt echt tegen stress?

Van de supplementen heeft ashwagandha het duidelijkste resultaat: na acht weken scoorden mensen die het namen lager op stress en angst dan mensen met een placebo.⁠1 Thuisarts zet andere stappen voorop: bewegen, genoeg slapen, structuur in je dag en contact met anderen.⁠8

Welke supplementen tegen stress en angst hebben de beste onderbouwing?

Voor stress ashwagandha en, met een kleiner verschil, B-vitamines.⁠1,4 Voor angst ashwagandha, en omega-3 bij 2000 mg per dag of meer bij mensen met een klinische aandoening.⁠1,2 Voor magnesium is er suggestief bewijs van slechte kwaliteit.⁠5

Welke vitamines kom je tekort bij stress?

Dat hebben de onderzoeken niet gemeten. De onderzoeken gaven B-vitamines en maten stress, stemming en angst.⁠4 Het Voedingscentrum zegt dat de meeste mensen al genoeg voedingsstoffen uit gevarieerd eten halen.⁠3

Kan stress je maag van streek maken?

Ja. Thuisarts noemt maag- of darmklachten en diarree bij de klachten die stress kan geven. Worden de klachten erger of gaat het slechter met je, bel dan je huisarts.⁠8

Wat vertelt de stressscan mij?

Waar je vandaag staat als het om stress gaat, als beginwaarde die je later opnieuw kan meten. De scan wijst geen oorzaak aan. Het is geen diagnose. Een oorzaak zoeken is werk voor een arts.

Bronnen

Elke bron hieronder is nagelopen op de dag dat dit artikel werd gepubliceerd. De nummering volgt de tekst.

  1. Bachour G, Samir A, Haddad S, Houssaini MA, El Radad M. Effects of Ashwagandha Supplements on Cortisol, Stress, and Anxiety Levels in Adults: A Systematic Review and Meta-Analysis. BJPsych Open, 2025. Perceived Stress Scale: mean difference -4.88 (95% CI -7.84 to -1.91; p = 0.0013); Hamilton Anxiety Rating Scale: mean difference -3.52 (95% CI -6.00 to -1.04; p = 0.0053); cortisol: mean difference -2.36 (95% CI -3.26 to -1.46; p < 0.0001). doi.org/10.1192/bjo.2025.10136
  2. Su KP, Tseng PT, Lin PY, et al. Association of Use of Omega-3 Polyunsaturated Fatty Acids With Changes in Severity of Anxiety Symptoms: A Systematic Review and Meta-analysis. JAMA Network Open, 2018. Overall: Hedges g 0.374 (95% CI 0.081 to 0.666; P = .01); clinical groups: Hedges g 0.512 (P = .01); non-clinical groups: Hedges g -0.008 (P = .95); subgroup difference P = .03; at least 2000 mg a day: P = .02; under 2000 mg a day: P = .09. doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2018.2327
  3. Voedingscentrum. Voedingssupplementen. voedingscentrum.nl
  4. Young LM, Pipingas A, White DJ, Gauci S, Scholey A. A Systematic Review and Meta-Analysis of B Vitamin Supplementation on Depressive Symptoms, Anxiety, and Stress: Effects on Healthy and At-Risk Individuals. Nutrients, 2019. Stress: SMD 0.23 (n = 958; p = 0.03); depressive symptoms: SMD 0.15 (n = 568; p = 0.07); anxiety: SMD 0.03 (n = 562; p = 0.71). doi.org/10.3390/nu11092232
  5. Boyle NB, Lawton C, Dye L. The Effects of Magnesium Supplementation on Subjective Anxiety and Stress: A Systematic Review. Nutrients, 2017. doi.org/10.3390/nu9050429
  6. Williams JL, Everett JM, D'Cunha NM, et al. The Effects of Green Tea Amino Acid L-Theanine Consumption on the Ability to Manage Stress and Anxiety Levels: a Systematic Review. Plant Foods for Human Nutrition, 2020. doi.org/10.1007/s11130-019-00771-5
  7. Ishaque S, Shamseer L, Bukutu C, Vohra S. Rhodiola rosea for physical and mental fatigue: a systematic review. BMC Complementary and Alternative Medicine, 2012. doi.org/10.1186/1472-6882-12-70
  8. Thuisarts.nl (Nederlands Huisartsen Genootschap). Ik wil beter omgaan met stress. thuisarts.nl
  9. Thuisarts.nl (Nederlands Huisartsen Genootschap). Ik heb al heel lang stress. thuisarts.nl

Geschreven door

Jesse van der Velde

Oprichter van BioProfile

Jesse van der Velde

Jesse van der Velde begeleidt sinds 2006 mensen naar een nieuw lichaam en optimale gezondheid, en schreef of was co-auteur van vijftien boeken over voeding en gezondheid. Voor altijd jong (2012) en Superfoodrecepten (2013) werden allebei nummer 1 in Nederland.

LinkedIn

Gepubliceerd op 19 november 2026 · Laatst bijgewerkt op 19 november 2026

Zie waar je staat

Beantwoord de vragen van de stressscan en je stressscore staat in je dashboard. Wat de stressscan meet en waarop die is gebaseerd, staat op de scanpagina.

Gratis, ongeveer 3 minuten. Een analyse van je antwoorden, nooit een diagnose.