Hartslag in oor bij liggen: wat het kan zijn, hoe vaak een oorzaak wordt gevonden en wanneer je naar de huisarts gaat

In dit artikel lees je wat hartslag in oor bij liggen kan betekenen: waarom je eigen hartslag in je oor te horen is als je ligt, wat studies achter het geluid vinden en wanneer het een reden is om naar de huisarts te gaan. Dat is belangrijk, want de meeste mensen met oorsuizen hebben er weinig last van,⁠³ terwijl een kloppend geluid vaker een oorzaak in de bloedvaten heeft waar een arts naar kan zoeken.⁠² De hart- en vaatscan van BioProfile geeft je een indicatie van waar je vandaag staat met de gezondheid van je hart en bloedvaten. Het is zelfinzicht, om je te helpen betere keuzes te maken in voeding en leefstijl. De scan is geen diagnose. De scan zegt niets over de oorzaak van een geluid in je oor, en alleen een arts kan daarnaar zoeken.

Wat een hartslag in je oor is

Thuisarts beschrijft kloppend oorsuizen als je bloed horen ruisen op het ritme van je hartslag, soms aan één kant van het hoofd, en noemt een vernauwd bloedvat, bijvoorbeeld in de hals, als mogelijke oorzaak.⁠³ Het Hersen+Zenuw Centrum van het Maastricht UMC+ vult aan dat het geluid meestal in één oor te horen is. Bronnen die het centrum noemt, zijn vernauwde of verwijde bloedvaten, een bloedvat dat tegen de gehoorzenuw ligt, een goedaardige glomustumor in het oor, of samentrekkingen van de kleine spiertjes van het middenoor.⁠¹ Het ritme dat je hoort, is je polsslag. Wat als een normale hartslag in rust geldt, staat op onze pagina over een normale hartslag.

Eenvoudig gezegd: wat je hoort, is meestal bloed dat dicht bij het oor stroomt, en er is een kort lijstje bekende redenen waarom het oor dat opvangt.

Hoe veelvoorkomend het is

Oorsuizen in het algemeen komt veel voor. Een overzicht van studies uit de hele wereld vond dat ongeveer 14 op de 100 volwassenen een vorm van tinnitus hebben en ongeveer 2 op de 100 een ernstige vorm. Oorsuizen komt vaker voor naarmate je ouder wordt, van ongeveer 1 op de 10 volwassenen onder de 45 tot bijna 1 op de 4 vanaf 65.⁠⁴ In het Lifelines-cohort in Noord-Nederland had 6,4 procent van 124.609 volwassenen voortdurend tinnitus. Voortdurende tinnitus kwam veel vaker voor bij mensen met gehoorproblemen, en iets vaker bij mensen met een hartritmestoornis of depressie.⁠⁵

De kloppende vorm is daar een klein deel van. In Nederland hebben 1 tot 1,5 miljoen mensen tinnitus, en minder dan 1 op de 100 van hen hoort de kloppende vorm.⁠¹ Je hartslag horen is dus ongewoon, en dat is één reden om er beter naar te kijken.

Hartslag in oor bij liggen: waarom het luider is

In een gespecialiseerde kliniek in San Francisco werden 164 mensen met kloppend oorsuizen uitgebreid onderzocht. Bij ongeveer 4 op de 10 van hen werd het geluid erger bij liggen. Een andere lichaamshouding maakte het geluid erger bij twee op de drie, en beter bij ongeveer 4 op de 10.⁠² Een Duits overzichtsartikel legt een nuttig verschil uit: een geluid dat door een ader wordt veroorzaakt, wordt vaak zachter of stopt als de ader in de hals aan die kant wordt ingedrukt of het hoofd naar het geluid toe wordt gedraaid, terwijl een geluid uit een slagader daar niet op reageert.⁠⁶

Wat dit voor jou betekent: een geluid dat verandert met hoe je ligt, komt in deze groep veel voor, en hoe het verandert, geeft een arts een eerste aanwijzing over welk bloedvat erbij betrokken is.

Wat artsen erachter vinden

Bij de 164 patiënten van de kliniek lag de bron bij bijna de helft in een ader, bij ongeveer 1 op de 5 in een afwijkende kortsluiting tussen een slagader en een ader, bij minder dan 1 op de 10 in een slagader, en bij ongeveer 1 op de 4 buiten de bloedvaten. Van de gevallen in een ader lag de bron bij ongeveer drie kwart in een vernauwde grote ader in de hersenen, waaronder een aandoening die idiopathische intracraniële hypertensie heet: verhoogde druk in de schedel zonder bekende reden.⁠² Houd er rekening mee dat dit een gespecialiseerde groep was, geselecteerd voor uitgebreide beeldvorming van de bloedvaten.

In een Duitse groep van 77 patiënten vonden artsen een oorzaak bij bijna 9 op de 10 als het geluid in één oor zat, en bij ongeveer 4 op de 10 als het in beide oren zat. De meest gevonden afwijkingen waren tumoren van het bot rond het oor met een rijke bloedtoevoer, varianten van de aders en vernauwde bloedvaten.⁠⁶

Verhoogde druk in de schedel laat zien hoe het geluid samen kan gaan met andere signalen. In een Noord-Amerikaanse studie bij 165 mensen met deze aandoening hoorde ongeveer de helft een kloppend geluid in het oor, had de meerderheid hoofdpijn en had ongeveer twee op de drie korte momenten van verminderd zicht.⁠⁷ Eenvoudig gezegd: een kloppend geluid in één oor, of een geluid met hoofdpijn of veranderingen in het zien erbij, is het soort geluid dat je wilt laten nakijken.

Hoe een arts naar de oorzaak zoekt

Een overzicht van 17 studies met 1.232 patiënten vergeleek verschillende scans. Een CT-scan van de bloedvaten vond het vaakst een oorzaak, bij ongeveer 86 op de 100 patiënten; een MRI vond er een bij iets meer dan de helft, en een echo van de halsslagaders bij ongeveer 1 op de 5. De auteurs concluderen dat het beter werkt om de scan te kiezen op basis van de signalen die iemand heeft dan iedereen op dezelfde manier te onderzoeken.⁠⁸ Het Maastricht UMC+ merkt op dat een MRI kan helpen om een oorzaak in de bloedvaten te vinden, maar niet altijd een duidelijk antwoord geeft.⁠¹

Wat dit betekent: de eerste stap is een huisarts die naar je verhaal luistert en je onderzoekt, want dat verhaal bepaalt welk onderzoek zinvol is.

Wanneer je naar de huisarts gaat

Thuisarts noemt duidelijke signalen. Bel meteen je huisarts als het oorsuizen plotseling begint en je ineens minder hoort met één oor. Maak een afspraak als het geluid plotseling begint, bijvoorbeeld na een ongeluk of een klap tegen het hoofd, als het in één oor zit, of als er oorpijn, hoofdpijn, duizeligheid of problemen met zien bij komen.⁠³

Wat de hartscan meet en wat de scan niet meet

De hartscan van BioProfile geeft je een beeld van waar je vandaag staat met de gezondheid van je hart en bloedvaten, als beginwaarde die later opnieuw gemeten kan worden. Het is zelfinzicht. De scan hoort geen geluid, vindt geen bloedvat en zegt niets over de oorzaak van een klopping in je oor. De scan is geen diagnose. Je dagelijkse gewoontes tellen mee in dat beeld van hart en bloedvaten; wat stilzitten met je lichaam doet, lees je in de effecten van weinig bewegen, en welke hartklachten vrouwen melden, staat in hartklachten bij vrouwen.

Samengevat

Je hartslag in je oor horen is de zeldzame, kloppende vorm van tinnitus. Het geluid verandert vaak als je gaat liggen of je hoofd draait, en in gespecialiseerde studies lag de bron meestal in de bloedvaten, vaak in een ader. Bij een geluid in één oor wordt vaak een oorzaak gevonden, vaker dan bij een geluid in beide oren. Een plotseling begin, kloppen aan één kant, of hoofdpijn, duizeligheid, oorpijn of slechter zien erbij zijn redenen om naar je huisarts te gaan. De hartscan geeft zelfinzicht in je hart en bloedvaten. De oorzaak van het geluid vinden is werk voor een arts.