In dit artikel lees je waarom sommige mensen bij de minste inspanning moe zijn, wat Nederlands onderzoek naar ME/CVS en long covid daarover heeft gevonden en wanneer de moeheid een reden is om de huisarts te bellen. Dat is belangrijk, want uitgeput raken van een trap of een boodschap kan heel gewone oorzaken hebben, en soms een oorzaak waar een arts naar moet kijken. De energiescan van BioProfile meet hoeveel vermoeidheid je meedraagt en geeft je een indicatie van waar je vandaag staat op dit gebied. De scan geeft zelfinzicht, bedoeld om je te helpen betere keuzes te maken in je voeding en levensstijl. De scan wijst geen oorzaak aan. Het is geen diagnose, en alleen een arts kan zoeken naar een oorzaak.

Geverifieerd door Carlos Mendoza Montano
Gepromoveerd in de voedingsbiochemie aan de University of Arizona
Gecontroleerd op 29 oktober 2026
In het kort
- Bij ME/CVS kan een kleine lichamelijke of geestelijke inspanning de klachten erger maken, en met rust gaat de moeheid niet over.1
- Ongeveer de helft van de mensen die drie maanden of langer na COVID-19 nog klachten hebben, krijgt een terugval na inspanning, wat onderzoekers post-exertionele malaise noemen.2
- Ga naar de huisarts als de moeheid langer dan een maand duurt, of als er andere klachten bij komen, zoals ’s nachts zweten of benauwd zijn bij weinig inspanning.3
- Een energiescan meet hoeveel vermoeidheid je meedraagt en geeft je een beginwaarde. De scan wijst geen oorzaak aan. Het is geen diagnose.
Inhoud
Waarom je bij de minste inspanning moe kunt zijn
Thuisarts, de publiekssite van de Nederlandse huisartsen, noemt veel mogelijke oorzaken van moeheid: zorgen en spanning, weinig bewegen, ongezond eten, overgewicht, roken, alcohol of drugs, een infectie zoals griep of corona, diabetes, een probleem met de schildklier, problemen met hart en bloedvaten, langdurige pijn, ME/CVS en bijwerkingen van medicijnen zoals antihistaminica.3 Alcohol staat op die lijst, en hoe lang je moe blijft na het stoppen met alcohol heeft een eigen pagina. Zakt je energie vooral na de lunch weg in plaats van na inspanning, dan begin je beter bij de middagdip.
Wat “bij de minste inspanning moe” anders maakt, is dat de inspanning zelf de klachten erger maakt. Bij ME/CVS kan een kleine lichamelijke of geestelijke inspanning de klachten al erger maken.1 Bij long covid noemen onderzoekers dit een terugval na inspanning, of post-exertionele malaise.2
ME/CVS: moeheid die met rust niet overgaat
Bij ME/CVS doet iemand al ruim zes maanden achter elkaar veel minder dan gewoonlijk en is iemand ernstig moe, op een manier die niet uit inspanning voortkomt en niet overgaat met rust.1 Vrijwel iedereen met ME/CVS slaapt slecht, en orthostatische intolerantie komt veel voor: duizeligheid, misselijkheid, hoofdpijn en zwakte.4 De Gezondheidsraad schatte in 2018 dat 30.000 tot 40.000 mensen in Nederland ME/CVS hebben, de meesten van hen vrouwen, en noemde de kans op volledig herstel klein.4 De hulp richt zich op leven met de klachten, bijvoorbeeld een ergotherapeut die helpt je energie te verdelen en een fysiotherapeut die binnen je eigen grenzen werkt.1
Wat dit voor jou betekent: ME/CVS is een echte en ernstige aandoening, en de naam geldt pas na ruim zes maanden. Een paar weken uitgeput zijn is een reden om eerst naar de alledaagse oorzaken te kijken, en om naar de huisarts te gaan als het aanhoudt.
Long covid: moeheid die blijft na een infectie
In het Noord-Nederlandse Lifelines-cohort vulden 76.422 deelnemers tijdens de pandemie vragenlijsten in, en werden 4.231 mensen met COVID-19 vergeleken met 8.462 vergelijkbare mensen zonder COVID-19. Bij de 1.782 mensen met en 4.130 zonder COVID-19 met genoeg gegevens had na 90 tot 150 dagen ongeveer een op de vijf met COVID-19 minstens een kernklacht die duidelijk was toegenomen, tegenover minder dan een op de tien zonder COVID-19. Bij ongeveer een op de acht kunnen de klachten aan de infectie worden toegeschreven, en algemene moeheid en zware armen of benen hoorden daarbij.5
Het VASCO-cohort van het RIVM volgde 22.705 eerste infecties. Ernstige moeheid was voor de infectie al aanwezig bij 18,5 procent van de deelnemers, steeg tijdens de infectie naar 24,4 procent (Delta) en 22,5 procent (Omicron), en was 90 dagen later 21,2 en 18,9 procent. De gemiddelde moeheid bleef minstens 270 dagen verhoogd na Delta en 120 dagen na Omicron, en de onderzoekers noemen het effect op ernstige moeheid in de hele bevolking bescheiden.6
Wat dit voor jou betekent: veel mensen waren al moe voor een infectie, en de infectie voegde daar gemiddeld een beetje aan toe. Thuisarts voegt toe dat ongeveer de helft van alle mensen met klachten na corona na drie maanden geen klachten meer heeft, dat de meeste anderen in de maanden daarna opknappen en dat weinig mensen langer dan zes maanden klachten houden. Het is niet bekend hoe dit geldt voor moeheid.7
Wat de spieren laten zien na inspanning
Een systematische review bracht 12 studies met 2.665 patiënten samen. Ongeveer de helft van de mensen met klachten drie maanden of langer na COVID-19 had een terugval na inspanning.2
In Amsterdam deden 25 mensen met long covid en 21 mensen zonder long covid een inspanningstest, waarbij voor de test en een dag erna kleine stukjes spier werden afgenomen. De groep met long covid bleek op het maximum duidelijk minder aan te kunnen, en de spieren van die groep bevatten meer snel vermoeibare vezels. Een dag na de inspanning daalde in de groep met long covid de activiteit van een energie-enzym in de mitochondriën van de spier, en namen spierschade en eiwitafzettingen toe. De controlegroep liet geen vergelijkbare daling zien.8
Wat dit voor jou betekent: bij de 25 mensen met long covid en post-exertionele malaise in dit kleine onderzoek werden meerdere afwijkingen in de spier erger na een maximale inspanning. Het zijn meetbare veranderingen in het lichaam.
Wanneer je naar de huisarts gaat
Neem contact op met de huisarts als de moeheid langer dan een maand duurt. Neem ook contact op als er andere klachten bij komen: ’s nachts meer zweten dan normaal, minder zin in eten, een gewicht dat daalt zonder dat je het probeert, een verandering in je ontlasting, benauwd zijn bij weinig inspanning of in rust, veel dorst en vaak plassen, hartkloppingen, of je erg somber, erg gespannen of onrustig voelen.3 Na corona neem je contact op met de huisarts als de moeheid blijft ondanks wat je zelf doet, of als er klachten bij komen zoals hoesten dat niet overgaat, minder zin in eten, een grote daling van je gewicht, spierzwakte, pijn, somberheid of angst, of verwardheid.7
Wat een energiescan meet
De energiescan vraagt naar je energie door de dag heen, energiedips, hoeveel je op cafeïne leunt, lichamelijk moe worden en te uitgeput zijn om dingen te doen. De antwoorden worden omgerekend naar een energiescore van 0 tot 100, waarbij hoger beter is. Die score laat zien hoeveel vermoeidheid je meedraagt en geeft je een beginwaarde om later mee te vergelijken.
Een vragenlijst kan ME/CVS, long covid, een probleem met de schildklier of slecht slapen niet uit elkaar houden, want in de antwoorden ziet alles er hetzelfde uit. De scan is geen diagnose. Naar de oorzaak zoeken is werk voor een arts.
Samengevat
Moeheid na een kleine inspanning kan alledaagse oorzaken hebben. Maakt de inspanning zelf de klachten steeds erger, dan kan dat passen bij ME/CVS of long covid, en Nederlandse studies laten zowel de omvang van die groep zien als veranderingen in de spier na inspanning. Thuisarts noemt wanneer je de huisarts belt. Een energiescan geeft je een beginwaarde voor hoeveel vermoeidheid je meedraagt.
Veelgestelde vragen
Waarom word ik zo moe van een korte inspanning?
Vaak komt het door alledaagse dingen zoals zorgen en spanning, weinig bewegen, roken of alcohol, en soms door een infectie, diabetes, een probleem met de schildklier of een probleem met het hart.3 Maakt zelfs een kleine inspanning de klachten langere tijd duidelijk erger, dan kan dat passen bij ME/CVS of long covid.1,2 Wat het bij jou is, beoordeelt een arts.
Waarom voel ik me elke avond grieperig?
De bronnen in dit artikel verklaren niet waarom het juist ’s avonds gebeurt. Een infectie zoals griep of corona kan je op zichzelf al moe maken,3 en bij ME/CVS kunnen naast de moeheid ook spierpijn, gewrichtspijn, keelpijn en koorts optreden.1 Komt zo’n gevoel steeds terug, bespreek het dan met de huisarts.
Waarom word ik misselijk na een lichte inspanning?
Misselijkheid hoort, samen met duizeligheid, hoofdpijn en zwakte, bij orthostatische intolerantie, die bij ME/CVS veel gezien wordt, vooral bij zitten of rechtop staan.4 De bron verklaart niet waarom je misselijk wordt na een lichte inspanning, dus vraag de huisarts ernaar als het blijft gebeuren.
Is de energiescan een test voor ME/CVS of long covid?
Nee. De scan meet hoeveel vermoeidheid je meedraagt en waar je vandaag staat. De scan kan ME/CVS, long covid en een probleem met de schildklier niet van elkaar onderscheiden. Het is geen diagnose.
Bronnen
Elke bron hieronder is nagelopen op de dag dat dit artikel werd gepubliceerd. De nummering volgt de tekst.
- Thuisarts.nl (NHG). Ik heb ME/CVS, wat kan ik doen en wie helpt? thuisarts.nl
- An Y, Guo Z, Fan J, Luo T, Xu H, Li H, Wu X. Prevalence and measurement of post-exertional malaise in post-acute COVID-19 syndrome: A systematic review and meta-analysis. General Hospital Psychiatry, 2024. Pooled prevalence 0.55 (95% CI 0.38 to 0.71). doi.org/10.1016/j.genhosppsych.2024.10.011
- Thuisarts.nl (NHG). Ik ben moe. Wat kan het zijn? thuisarts.nl
- Gezondheidsraad. ME/CVS. Den Haag: Gezondheidsraad, 2018; publicatienr. 2018/07 (Samenvatting). gezondheidsraad.nl
- Ballering AV, van Zon SKR, Olde Hartman TC, Rosmalen JGM; Lifelines Corona Research Initiative. Persistence of somatic symptoms after COVID-19 in the Netherlands: an observational cohort study. Lancet, 2022;400(10350):452-461. doi.org/10.1016/S0140-6736(22)01214-4
- Huiberts AJ, de Bruijn S, Andeweg SP, Hoeve CE, Schipper M, de Melker HE, van de Wijgert JH, van den Hof S, van den Wijngaard CC, Knol MJ. Prospective cohort study of fatigue before and after SARS-CoV-2 infection in the Netherlands. Nature Communications, 2025. doi.org/10.1038/s41467-025-56994-5
- Thuisarts.nl (NHG). Ik blijf moe na corona. thuisarts.nl
- Appelman B, Charlton BT, Goulding RP, Kerkhoff TJ, Breedveld EA, Noort W, Offringa C, Bloemers FW, van Weeghel M, Schomakers BV, Coelho P, Posthuma JJ, Aronica E, Wiersinga WJ, van Vugt M, Wüst RCI. Muscle abnormalities worsen after post-exertional malaise in long COVID. Nature Communications, 2024;15. doi.org/10.1038/s41467-023-44432-3
Lees ook
Geschreven door
Meet waar je begint
Een korte reeks vragen over de afgelopen weken, en je energiescore staat in je dashboard. Wat de energiescan meet en waarop de scan gebaseerd is, staat op de scanpagina.
Gratis, ongeveer 3 minuten. Een analyse van je antwoorden, nooit een diagnose.
BioProfile analyseert je gezondheidsstatus om jou en je coach te sturen. Het stelt geen diagnose, dat kan alleen een arts. Gebouwd op gevalideerde gezondheidsvragenlijsten; de gecombineerde BioProfile-score is zelf nog geen gevalideerd klinisch instrument. Je antwoorden blijven privé (AVG).

