Home › Biomarkers › Cystatine C

Cystatine C: wat je waarde zegt over je nieren

In een groot onderzoek keken onderzoekers naar mensen bij wie de filtratie van de nieren op basis van creatinine was geschat op 45 tot 59 ml per minuut per 1,73 m². Een berekening met creatinine en cystatine C samen deelde 16,9% van hen terecht opnieuw in, bij een filtratie van 60 ml of hoger per minuut.[1]

Op deze pagina lees je wat cystatine C is, wat de richtlijnen zeggen over een te lage of te hoge waarde, wat je waarde beinvloedt en welke waarden je er het beste naast legt.

Ook wel: cystatin C, serum-cystatine C. Bij het lab: CYSTAT.

In het kort

Wat is cystatine C?

Cystatine C is een filtermarker. Artsen gebruiken het om de filtratiesnelheid van je nieren te schatten, in het Engels de glomerular filtration rate (GFR). Die snelheid wordt uitgedrukt in ml per minuut per 1,73 m² lichaamsoppervlak.[1]

Onderzoekers maakten rekenformules met alleen cystatine C en met cystatine C samen met creatinine. Ze deden dat met gegevens van 5352 deelnemers uit 13 onderzoeken. Daarna toetsten ze de formules bij 1119 deelnemers uit 5 andere onderzoeken, bij wie de filtratie echt was gemeten.[1]

Waarom cystatine C ertoe doet

Schattingen van de filtratie op basis van creatinine worden standaard gebruikt. Ze zijn echter niet precies. Daardoor kan een langdurige aandoening van de nieren te vaak worden vastgesteld.[1]

Met creatinine en cystatine C samen lag de schatting vaker dicht bij de gemeten filtratie. Het aandeel schattingen dat meer dan 30% afweek van de gemeten waarde was 8,5%, tegenover 12,8% met alleen creatinine en 14,1% met alleen cystatine C.[1]

Bij mensen met een geschatte filtratie op basis van creatinine van 45 tot 74 ml per minuut per 1,73 m² deelde de combinatie de gemeten filtratie beter in als lager dan 60 of als 60 en hoger. De onderzoekers zien de combinatie daarom als mogelijk nuttige bevestigende test.[1]

Wat je cystatine C-waarde zegt

De richtlijn van het lab

Het lab waarmee BioProfile werkt, Labplusarts, gebruikt voor cystatine C een referentiebereik van 0,64 tot 1,12 mg/L. Een waarde tussen die grenzen noemt het lab normaal.[2]

Het referentiebereik van Labplusarts

WaardeWat het kan betekenenVoor wie
0,64 tot 1,12 mg/L[2]Het lab noemt deze waarde normaalWie de test CYSTAT bij dit lab laat doen

Bron: referentiebereik van het lab Labplusarts voor cystatine C (CYSTAT), lijst van 24 september 2026. De bronnen op deze pagina geven geen eigen grenzen voor cystatine C zelf.[2]

Cystatine C te hoog

In de bron dient cystatine C om te schatten hoe goed je nieren filteren. Een hoge waarde lees je daarom niet los. Samen met creatinine gaf cystatine C in het onderzoek de nauwkeurigste schatting, en die combinatie kan helpen om een langdurige aandoening van de nieren te bevestigen. Een arts kijkt welke waarden erbij horen.[1]

BioProfile werkt aan eigen zones per waarde, van risico tot optimaal. Een arts beoordeelt die zones voordat ze in je uitslag verschijnen.

Wat je cystatine C beinvloedt

Hoe goed je nieren filteren

Cystatine C is een filtermarker. De waarde hangt dus samen met de filtratie van je nieren, en daarom kun je er die filtratie mee schatten.[1]

De meetmethode van het lab

In het onderzoek waren de metingen van cystatine C en creatinine herleidbaar naar primaire referentiematerialen. Zo waren de uitslagen gekoppeld aan een vaste standaard, wat telt als je ze met een rekenformule gebruikt.[1]

Welke BioProfile-pakketten cystatine C meten

Cystatine C zit in BioProfile 150.[3]

Waarden die erbij horen

Hoe deze pagina is gemaakt

De BioProfile-redactie schreef deze pagina op 10 oktober 2026 uit de bronnen hieronder, die we op 10 oktober 2026 hebben gelezen. Elk getal op deze pagina staat in een van die bronnen, met het nummer van die bron erbij. Een deskundige controleert deze pagina nog; na die controle staan de naam van die deskundige en de datum van de controle bovenaan. Deze pagina geeft uitleg en geen diagnose. Bespreek een afwijkende waarde met je huisarts.

Bronnen

  1. Inker LA, Schmid CH, Tighiouart H, et al. Estimating glomerular filtration rate from serum creatinine and cystatin C. N Engl J Med. 2012;367(1):20-9. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22762315/
  2. Labplusarts, het laboratorium waarmee BioProfile werkt: referentiewaarde bij de bepaling cystatine c (CYSTAT), 0,64 tot 1,12 mg/L. Lijst van 24 september 2026.
  3. BioProfile, de pakketten van het bloedonderzoek en de waarden in elk pakket. https://bioprofile.com/bloedonderzoek/