Home › Biomarkers › Leukocyten
Leukocyten zijn witte bloedcellen: ze horen bij je afweersysteem en de test meet hoeveel er in je bloed zitten. Een hoge waarde kan wijzen op ontsteking, op een reactie van je lichaam op bacterien of virussen of op een allergische reactie; een lage waarde kan wijzen op schade aan het beenmerg of op een aandoening van je afweersysteem.[1]
Op deze pagina lees je wat leukocyten zijn, wat de richtlijnen zeggen over een te lage of te hoge waarde, wat je waarde beinvloedt en welke waarden je er het beste naast legt.
Ook wel: witte bloedcellen, leukocytenaantal, WBC. Bij het lab: KBB.
Leukocyten zijn witte bloedcellen en horen bij je afweersysteem. Het zijn bloedcellen die in je beenmerg worden gemaakt en die je terugvindt in je bloed en in je lymfeweefsel, een deel van je afweersysteem. Als je ziek wordt, reizen ze via je bloed en je weefsel naar de plek waar ze nodig zijn. Daar helpen ze je lichaam zich te verweren tegen bacterien, virussen en andere stoffen die er niet horen.[1]
Er zijn vijf grote soorten witte bloedcellen: neutrofielen, lymfocyten, monocyten, eosinofielen en basofielen. De leukocytentest telt al deze cellen bij elkaar op. Een andere test, het bloedbeeld met differentiatie, laat zien hoeveel er van elke soort is.[1]
De test laat zien of je aantal witte bloedcellen te hoog of te laag is, maar kan op zichzelf de oorzaak niet vaststellen. Daarom wordt de test meestal samen met andere tests gedaan, zoals een volledig bloedbeeld, een bloedbeeld met differentiatie, een bloeduitstrijkje of een onderzoek van het beenmerg.[1]
Word je ziek, dan maakt je lichaam meer witte bloedcellen aan om zich te verweren tegen de bacterien, virussen of andere stoffen die je ziek maken. Daardoor gaat je waarde omhoog. Bij andere aandoeningen maakt je lichaam juist minder witte bloedcellen dan je nodig hebt, en gaat je waarde omlaag.[1]
De test wordt vooral gebruikt om aandoeningen met een hoog of een laag aantal witte bloedcellen op te sporen of te volgen. Je arts kan de test aanvragen bij tekenen van ontsteking, bij een aandoening waarbij het afweersysteem eigen weefsel aanvalt, of bij klachten als koorts, koude rillingen, spierpijn, hoofdpijn, een hoest die blijft, of een wond die rood is, pus geeft of niet dichtgaat.[1]
Je kunt de test ook nodig hebben als je een aandoening hebt die je afweersysteem zwakker maakt, of als je een medicijn gebruikt dat je afweer remt. Laat de test zien dat je aantal witte bloedcellen te laag wordt, dan kan je arts je zorg aanpassen. Ook bij pasgeborenen en oudere kinderen wordt de test soms gedaan, als onderdeel van een routineonderzoek of bij klachten die bij de witte bloedcellen kunnen horen.[1]
Krijg je al zorg voor een aandoening van de witte bloedcellen, dan kan je uitslag laten zien hoe je waarde zich tijdens de zorg ontwikkelt. Heb je vragen over je uitslag, bespreek die dan met je arts: die weegt je klachten, je voorgeschiedenis en je andere bloedwaarden mee.[1]
Het laboratorium waarmee BioProfile werkt, Labplusarts, hanteert voor leukocyten (KBB) een referentiewaarde van 4,3 tot 10,0 10^9/l. Een waarde tussen die grenzen noemt het lab normaal.[2]
| Je waarde | Waar het op kan wijzen | Voor wie |
|---|---|---|
| Hoger dan normaal (leukocytose)[1] | Kan wijzen op ontsteking, op een reactie van je lichaam op bacterien of virussen, op een allergische reactie, op schade aan weefsel na een brandwond of een operatie, of op een aandoening van het bloed of het lymfestelsel | Mensen bij wie de test een hoog aantal witte bloedcellen laat zien |
| Lager dan normaal (leukopenie)[1] | Kan wijzen op schade aan het beenmerg, op een aandoening waarbij het afweersysteem eigen weefsel aanvalt, op een aandoening van het afweersysteem, of op een aandoening van de lever of de milt | Mensen bij wie de test een laag aantal witte bloedcellen laat zien |
| Hoog of laag, zonder verder onderzoek[1] | De test laat zien dat het aantal te hoog of te laag is, maar kan op zichzelf de oorzaak niet vaststellen; daarom volgen meestal andere tests | Iedereen die de test doet |
MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), White Blood Count (WBC): welke soorten aandoeningen horen bij een hoog of een laag aantal witte bloedcellen. Deze bron geeft geen eigen grenswaarden.[1]
Een aantal witte bloedcellen dat lager is dan normaal heet leukopenie. Het kan wijzen op schade aan het beenmerg, bijvoorbeeld door een aandoening of door bepaalde medicijnen, op een aandoening waarbij het afweersysteem eigen weefsel aanvalt, op een aandoening van het afweersysteem zelf, of op een aandoening van de lever of de milt. De test kan de oorzaak niet op zichzelf vaststellen; je arts kijkt naar je klachten, je voorgeschiedenis en je andere bloedwaarden.[1]
Een aantal witte bloedcellen dat hoger is dan normaal heet leukocytose. Het kan wijzen op ontsteking, op een reactie van je lichaam op bacterien of virussen, op een allergische reactie, op schade aan weefsel na een brandwond of een operatie, of op een aandoening van het bloed of het lymfestelsel. Ook roken, stress, een reactie op een medicijn of zwanger zijn kan je lichaam meer witte bloedcellen laten maken.[1]
BioProfile werkt aan eigen zones per waarde, van risico tot optimaal. Een arts beoordeelt die zones voordat ze in je uitslag verschijnen.
Word je ziek, dan maakt je lichaam meer witte bloedcellen aan om zich te verweren tegen bacterien, virussen of andere stoffen die er niet horen. Daardoor gaat je waarde omhoog. Ontsteking en een aandoening waarbij het afweersysteem eigen weefsel aanvalt, horen ook bij een hogere waarde. Andere aandoeningen laten je lichaam juist minder witte bloedcellen maken.[1]
Bepaalde medicijnen kunnen je aantal witte bloedcellen verlagen, en een reactie op een medicijn kan je waarde juist verhogen. Voor deze test hoef je niets bijzonders te doen, maar vertel je arts wel wat je gebruikt: soms moet je een medicijn tijdelijk laten. Stop nooit zelf met een medicijn, alleen als je arts dat zegt.[1]
Roken, stress en zwanger zijn kunnen je lichaam meer witte bloedcellen laten maken, waardoor je waarde hoger uitkomt. Het helpt daarom om te weten hoe je dag eruitzag toen je bloed werd geprikt.[1]
Schade aan weefsel, bijvoorbeeld na een brandwond of een operatie, hoort bij een hoger aantal witte bloedcellen. Ook schade aan je beenmerg beweegt je waarde, maar dan omlaag.[1]
Leukocyten zit in alle vijf de pakketten, van BioProfile 31 tot BioProfile 150.[3]
De BioProfile-redactie schreef deze pagina op 30 september 2026 uit de bronnen hieronder, die we op 30 september 2026 hebben gelezen. Elk getal op deze pagina staat in een van die bronnen, met het nummer van die bron erbij. Een deskundige controleert deze pagina nog; na die controle staan de naam van die deskundige en de datum van de controle bovenaan. Deze pagina geeft uitleg en geen diagnose. Bespreek een afwijkende waarde met je huisarts.
