Home › Biomarkers › Vrije-androgeenindex
De vrije-androgeenindex is een berekening uit je testosteron en je SHBG, het eiwit dat testosteron in je bloed bindt. Een hoge of lage index kan wijzen op meer of minder testosteron ten opzichte van SHBG, maar de index hangt ook af van hoeveel SHBG je hebt.[1]
Op deze pagina lees je wat vrije-androgeenindex is, wat de richtlijnen zeggen over een te lage of te hoge waarde, wat je waarde beinvloedt en welke waarden je er het beste naast legt.
Ook wel: FAI, free androgen index. Bij het lab: n.v.t..
Testosteron zit in je bloed voor een deel vast aan SHBG. Het deel dat vrij is of maar los gebonden zit, kan je lichaam het makkelijkst gebruiken.[1]
De vrije-androgeenindex probeert dat vrije deel te schatten met een eenvoudige som: 100 keer je testosteron, gedeeld door je SHBG. SHBG wordt daarvoor gemeten met een immunotest.[1]
De index is een van meerdere manieren om beschikbaar testosteron te schatten. Volgens de onderzoekers was die nog niet volledig getoetst toen hij al werd gebruikt.[1]
De hoeveelheid vrij en los gebonden hormoon past volgens de onderzoekers meestal beter bij hoe het met iemand gaat dan de totale hoeveelheid in het bloed. Daarom is een goede schatting van dat deel belangrijk.[1]
De meest precieze methoden kosten veel tijd en passen slecht in het gewone lab. Snelle schattingen zoals de index zijn daarom aantrekkelijk.[1]
In het onderzoek hing de index wel samen met gemeten vrij testosteron, maar de verhouding tussen die twee veranderde met de hoogte van SHBG. Een arts leest de index daarom altijd samen met je testosteron en je SHBG.[1]
| Situatie volgens de bron | Wat het kan aangeven voor de index | Voor wie |
|---|---|---|
| Lage SHBG[1] | De index verhoudt zich anders tot vrij testosteron dan bij gemiddelde SHBG | Bijvoorbeeld vrouwen met overmatige haargroei |
| Zeer hoge SHBG[1] | De index verhoudt zich anders tot vrij testosteron dan bij gemiddelde SHBG | Bijvoorbeeld mensen bij wie de schildklier te hard werkt |
| Zwanger[1] | Estradiol bezet een groot deel van SHBG, waardoor berekend vrij testosteron lager uitvalt dan gemeten | Mensen die zwanger zijn |
Bron: Vermeulen, Verdonck en Kaufman, onderzoek naar eenvoudige schattingen van vrij testosteron in serum. De bron geeft geen grenswaarden voor de index.[1]
Een hoge index kan wijzen op veel testosteron ten opzichte van SHBG. Omdat de index meeschuift met SHBG, kan een lage SHBG de index ook omhoog duwen. De onderzoekers zagen lage SHBG bijvoorbeeld bij vrouwen met overmatige haargroei.[1]
Een lage index kan wijzen op weinig testosteron ten opzichte van SHBG, of op een hoge SHBG. De onderzoekers zagen zeer hoge SHBG bijvoorbeeld bij mensen bij wie de schildklier te hard werkt.[1]
BioProfile werkt aan eigen zones per waarde, van risico tot optimaal. Een arts beoordeelt die zones voordat ze in je uitslag verschijnen.
SHBG staat onder de streep in de som. Hoe lager je SHBG, hoe hoger de index uitvalt, en andersom. De onderzoekers zagen dat de index daardoor bij lage en hoge SHBG anders uitkomt dan gemeten vrij testosteron.[1]
Bij een schildklier die te hard werkt vonden de onderzoekers zeer hoge SHBG. Dat kan de index omlaag trekken.[1]
Bij mensen die zwanger zijn bezet estradiol een groot deel van de bindplaatsen op SHBG. De immunotest overschat dan hoeveel SHBG testosteron kan binden, waardoor berekeningen uit SHBG minder goed kloppen.[1]
Vrije-androgeenindex zit in BioProfile 121 en 150.[2]
De BioProfile-redactie schreef deze pagina op 6 november 2026 uit de bronnen hieronder, die we op 6 november 2026 hebben gelezen. Elk getal op deze pagina staat in een van die bronnen, met het nummer van die bron erbij. Een deskundige controleert deze pagina nog; na die controle staan de naam van die deskundige en de datum van de controle bovenaan. Deze pagina geeft uitleg en geen diagnose. Bespreek een afwijkende waarde met je huisarts.
