In dit artikel lees je hoe normaal overdag in slaap vallen is, welke oorzaken onderzoek ermee in verband brengt, wat het op oudere leeftijd kan betekenen en wanneer het tijd is om naar je huisarts te gaan. Dat is belangrijk, want slaperigheid overdag komt en gaat vaak vanzelf,2 terwijl sommige oorzaken erachter, zoals slaapapneu, een bezoek aan de huisarts waard zijn.3 De slaapscan van BioProfile geeft je een indicatie van waar je vandaag staat op het gebied van slaap. De scan is geen diagnose. Het is inzicht, om te zien waar je vandaag staat en om je te helpen betere keuzes te maken in je voeding en leefstijl. Wat de scan niet doet, is een oorzaak aanwijzen. Dat kan alleen een arts.

Geverifieerd door Sonia Sanz Muñoz, PhD
Gepromoveerd aan de University of Wollongong
Gecontroleerd op 12 oktober 2026
In het kort
- Ongeveer 1 op de 10 Nederlandse volwassenen is overdag overmatig slaperig, en in een onderzoek van vijf jaar bleven de meeste mensen die slaperig werden dat niet de hele tijd.1,2
- Slapeloosheid, vermoeidheid, chronische pijn, depressie en slaapapneu horen bij de dingen die in verband staan met overdag in slaap vallen.2,3
- Heel slaperig zijn en vaak zomaar in slaap vallen is een reden om naar je huisarts te gaan. Rijd geen auto als je slaperig bent.4
Inhoud
Is het normaal om overdag in slaap te vallen?
Tot op zekere hoogte wel. Onderzoekers bekeken 6.941 Nederlandse volwassenen uit het Lifelines-onderzoek, met een gemiddelde leeftijd van ongeveer 51. Op een standaardvragenlijst voor slaperigheid, de Epworth Sleepiness Scale, was 9,2 procent overdag overmatig slaperig, en viel de andere 90,8 procent binnen de normale waarden.1 In een Canadees onderzoek bij 2.167 volwassenen uit de algemene bevolking was aan het begin een derde overmatig slaperig (32,9 procent).2 Wat dat voor jou betekent: af en toe een slaperige middag is gewoon, en ongeveer 1 op de 10 Nederlandse volwassenen is overdag slaperig genoeg om op zo’n vragenlijst op te vallen.1
De Canadese groep werd vijf jaar lang elk jaar gevolgd. Van de 1.453 mensen die aan het begin niet slaperig waren, werd 28,3 procent op enig moment overmatig slaperig. Van die nieuwe gevallen bleef maar 15,3 procent alle vijf jaar slaperig.2 In gewone woorden: slaperigheid overdag komt en gaat vaak. Een periode van steeds in slaap vallen overdag betekent niet dat het altijd zo blijft.2
Overdag in slaap vallen: oorzaken
Onderzoek brengt slaperigheid overdag met meerdere dingen tegelijk in verband. In het Canadese onderzoek ging nieuwe slaperigheid samen met slapeloosheid, vermoeidheid en chronische pijn. Slaperigheid die erger werd, ging samen met een jongere leeftijd, alleen wonen en depressie. Slaperigheid die bleef, ging samen met chronische ziekten, vooral stofwisselingsziekten.2 In de Nederlandse Lifelines-groep waren mensen met een hogere totale calorie-inname overdag slaperiger.1 Wat dat voor jou betekent: er is zelden één oorzaak. Een korte nacht, langdurige pijn of een sombere stemming kunnen allemaal als slaperigheid overdag naar voren komen.2
Slaapapneu is een oorzaak die je makkelijk mist. Bij slaapapneu stop je tijdens het slapen even met ademen, 5 keer per uur of meer. Tekenen zijn snurken, wakker worden omdat je stopte met ademen, overdag heel slaperig zijn en je niet uitgerust voelen. Man zijn, overgewicht hebben en een hogere leeftijd vergroten de kans. Bij vrouwen is slaapapneu voor de overgang zeldzaam en na de overgang vaker.3
Een overzichtsstudie van 15 studies met 42.924 mensen met slaapapneu wereldwijd vond dat ongeveer 4 op de 10 overdag overmatig slaperig waren (39,9 procent). Losse studies liepen uiteen van 13,9 tot 87,2 procent, deels omdat er verschillende vragenlijsten werden gebruikt.5 In gewone woorden: veel mensen met slaapapneu zijn overdag slaperig, terwijl veel anderen met slaapapneu overdag niet slaperig zijn. Je niet slaperig voelen sluit slaapapneu niet uit.5
Plotseling in slaap vallen: narcolepsie
Zomaar in slaap vallen overdag, midden in iets, kan een teken zijn van narcolepsie. Bij narcolepsie ben je overdag heel slaperig en val je vaak plotseling in slaap terwijl je met iets bezig bent. Heel weinig mensen krijgen narcolepsie.4 Narcolepsie is dus zeldzaam. Val je steeds plotseling in slaap, dan is het aan je huisarts om dat uit te zoeken.4
Overdag in slaap vallen op oudere leeftijd
Slaapapneu komt met de leeftijd vaker voor, dus bij overdag in slaap vallen is slaapapneu bij ouderen één van de eerste dingen om aan te denken.3 Twee grote overzichtsstudies keken naar lange dutjes en lang slapen op latere leeftijd.
De eerste bundelde 11 studies met 151.588 mensen, die gemiddeld 11 jaar werden gevolgd. Een dagelijks dutje van een uur of langer ging, vergeleken met geen dutje, samen met een duidelijk hoger risico op hart- en vaatziekten en een iets hoger risico om door welke oorzaak dan ook te overlijden. Voor dutjes korter dan een uur ontbrak het verband met allebei.6 Wat dat voor jou betekent: in deze studies was het korte dutje niet het punt van zorg. Het lange dagelijkse dutje was dat wel.6
De tweede bundelde 15 studies die 65.501 mensen, met gemiddelde leeftijden van 50 tot 79 bij de start, 1 tot 16,6 jaar volgden. Mensen die overdag overmatig slaperig waren, hadden later een duidelijk hoger risico op dementie. Ruim 8 uur per nacht slapen ging samen met een iets hoger risico, maar die uitkomst was onzeker, en tegen de tijd dat ze 85 waren, hadden lange slapers maar een klein beetje minder tijd zonder dementie dan mensen die 7 tot 8 uur sliepen.7 In gewone woorden: deze studies laten een verband zien. Deze studies kunnen niet laten zien dat de slaperigheid zelf leidt tot dementie.7
Wat je zelf kan doen
Als je moe bent, lijken een dutje doen, vroeg naar bed gaan of uitslapen logisch. Op den duur verstoort dat je slaapritme en maakt het je slaap ’s nachts slechter.8 Doe je wel een dutje, dan vonden de langlopende studies geen verband met dutjes korter dan een uur.6 Rijd geen auto als je overdag slaperig bent.4
Word je al moe wakker, dan lees je in waarom je moe wakker wordt wat er ’s nachts gebeurt. Wat je in je avonden en nachten kan veranderen, staat in beter slapen: tips die echt helpen.
Wanneer je naar de huisarts gaat
Thuisarts noemt deze tekenen als reden om naar je huisarts te gaan: overdag heel slaperig zijn en vaak zomaar in slaap vallen, en spieren die bij sterke emoties plotseling slap worden.4 Maak ook een afspraak als je denkt dat je slaapapneu hebt, bijvoorbeeld als je snurkt, wakker wordt omdat je stopt met ademen, overdag heel slaperig bent of je niet uitgerust voelt.3 Altijd moe zijn geeft ook meer stress, angst en piekeren, en als je over je slaapproblemen wilt praten, kan dat met een afspraak bij je huisarts.8
Wat de slaapscan meet
De slaapscan vraagt hoe je slaapt en hoe uitgerust je je voelt, en geeft je een beginwaarde voor waar je vandaag staat. Een vragenlijst kan slaapapneu, narcolepsie, een sombere stemming en een korte nacht niet uit elkaar houden, omdat die in je antwoorden allemaal als slaperigheid kunnen overkomen. De scan is geen diagnose. Herhaal de scan later, en je hebt twee getallen om te vergelijken in plaats van een gevoel.
Samengevat
Af en toe overdag in slaap vallen is gewoon, en het gaat vaak vanzelf over.1,2 Slapeloosheid, vermoeidheid, pijn, een sombere stemming en slaapapneu horen bij de dingen die ermee in verband staan, en narcolepsie is een zeldzame oorzaak van plotseling in slaap vallen.2,3,4 Op oudere leeftijd gingen lange dagelijkse dutjes en sterke slaperigheid overdag in langlopende studies samen met hogere risico’s.6,7 Ben je heel slaperig en val je vaak zomaar in slaap, ga dan naar je huisarts, en rijd geen auto als je slaperig bent.4
Veelgestelde vragen
Is het normaal om overdag in slaap te vallen?
Af en toe wel. In een grote Nederlandse groep was ongeveer 1 op de 10 volwassenen overdag overmatig slaperig,1 en in een Canadees onderzoek bleven de meeste mensen die slaperig werden dat niet de hele tijd.2 Ben je heel slaperig en val je vaak zomaar in slaap, ga dan naar je huisarts.4
Wat kun je doen tegen slaperigheid overdag?
Begin bij je nachten. Een dutje doen, vroeg naar bed gaan of uitslapen lijkt logisch als je moe bent, maar op den duur verstoort dat je slaapritme en maakt het je nachten slechter.8 Rijd geen auto als je slaperig bent.4
Is veel slapen een vroeg teken van dementie?
Studies die mensen jarenlang volgden, vonden een duidelijk hoger risico op dementie bij mensen die overdag overmatig slaperig waren. Voor ruim 8 uur slapen per nacht was het hogere risico klein en onzeker.7 Deze studies laten een verband zien. Deze studies kunnen niet laten zien dat de slaperigheid zelf leidt tot dementie.7
Waarom val ik ’s middags in slaap?
Vaak om meer dan één reden. Nieuwe slaperigheid overdag ging samen met slapeloosheid, vermoeidheid en chronische pijn,2 bij Nederlandse volwassenen ging een hogere calorie-inname samen met meer slaperigheid overdag,1 en slaapapneu kan je overdag heel slaperig maken.3
Kan de slaapscan me vertellen of ik slaapapneu of narcolepsie heb?
Nee, de scan geeft daar geen uitsluitsel over. De slaapscan laat zien waar je vandaag staat op het gebied van slaap. De scan is geen diagnose. Herken je de tekenen van slaapapneu, maak dan een afspraak met je huisarts.3
Bronnen
Elke bron hieronder is nagelopen op de dag dat dit artikel werd gepubliceerd. De nummering volgt de tekst.
- Wu J, Andreu-Sánchez S, Peng H, Gacesa R, Brandão Gois M, Brushett S, Weersma R, Wang D, Kurilshikov A, Zhernakova A, Fu J, Zhernakova DV. The interplay of sleep characteristics with health factors and gut microbiome. Nature Communications, 2026. doi.org/10.1038/s41467-026-68791-9
- Jaussent I, Morin CM, Ivers H, Dauvilliers Y. Incidence, worsening and risk factors of daytime sleepiness in a population-based 5-year longitudinal study. Scientific Reports, 2017. doi.org/10.1038/s41598-017-01547-0
- Thuisarts.nl (NHG). Ik heb slaap-apneu. thuisarts.nl
- Thuisarts.nl (NHG). Heb ik narcolepsie? thuisarts.nl
- Salari N, Gholami A, Jalili F, Zereshki E, Heidarian P, Shohaimi S, Mohammadi M. Global Prevalence of Excessive Daytime Sleepiness in Patients with Obstructive Sleep Apnea: A Systematic Review and Meta-Analysis. Indian Journal of Otolaryngology and Head en Neck Surgery, 2024. doi.org/10.1007/s12070-024-05146-0
- Yamada T, Hara K, Shojima N, Yamauchi T, Kadowaki T. Daytime Napping and the Risk of Cardiovascular Disease and All-Cause Mortality: A Prospective Study and Dose-Response Meta-Analysis. SLEEP, 2015. doi.org/10.5665/sleep.5246
- Khaing K, Dolja-Gore X, Dizon J, Fang X, Tian Z, Fu C, Barker D, Zhou S, Nair BR, Byles J, Attia J. Effect of Excessive Daytime Sleepiness and Long Sleep Duration on All Cause Dementia: A Systematic Review and Meta-analysis. The Journals of Gerontology: Series A, 2025. doi.org/10.1093/gerona/glaf087
- Thuisarts.nl (NHG). Ik slaap slecht. thuisarts.nl
Lees ook
Geschreven door
Zie waar je slaap staat
Beantwoord de vragen van de slaapscan en je slaapscore verschijnt in je dashboard. Wat de slaapscan meet en waarop die is gebaseerd, staat op de scanpagina.
Gratis, ongeveer 3 minuten. Een analyse van je antwoorden, nooit een diagnose.
BioProfile analyseert je gezondheidsstatus om jou en je coach te sturen. Het stelt geen diagnose, dat kan alleen een arts. Gebouwd op gevalideerde gezondheidsvragenlijsten; de gecombineerde BioProfile-score is zelf nog geen gevalideerd klinisch instrument. Je antwoorden blijven privé (AVG).

