Home › Biomarkers › Parathormoon
Parathormoon (PTH) is een hormoon dat de hoeveelheid calcium in je bloed regelt. Een te hoge waarde kan wijzen op bijschildklieren die te veel PTH maken of op een tekort aan bijvoorbeeld vitamine D, een te lage waarde op bijschildklieren die niet genoeg PTH kunnen maken.[1]
Op deze pagina lees je wat parathormoon is, wat de richtlijnen zeggen over een te lage of te hoge waarde, wat je waarde beïnvloedt en welke waarden je er het beste naast legt.
Ook wel: bijschildklierhormoon, parathormone, intact PTH. Bij het lab: PTH.
Parathormoon, kort PTH, wordt gemaakt door je bijschildklieren. Dat zijn vier klieren zo groot als een erwt, in je hals. Hormonen zijn chemische boodschappers in je bloed. Ze sturen bepaalde cellen of organen aan.[1]
PTH regelt het calcium in je bloed. Het meeste calcium zit in je botten en tanden. De juiste hoeveelheid calcium in je bloed is belangrijk voor je zenuwen, je spieren en je hart.[1]
Is je calcium te laag, dan geven je bijschildklieren PTH af. Je botten geven dan calcium af aan je bloed, je darmen nemen meer calcium op uit je eten en je nieren houden calcium vast in plaats van het via je urine kwijt te raken. Is je calcium weer normaal, dan stoppen de klieren en daalt je PTH. PTH helpt ook de hoeveelheid fosfaat in je bloed te regelen.[1]
Meestal helpt een PTH-test uitzoeken of de bijschildklieren de oorzaak zijn van een afwijkend calcium. Artsen gebruiken de test ook om een laag fosfaat te verklaren, om mensen met een langdurige aandoening van de nieren te volgen en om te zoeken naar de oorzaak van ernstig verzwakte botten die makkelijk breken.[1]
Een PTH-test kan zinvol zijn als een eerdere meting van je calcium niet normaal was, of als je klachten hebt die passen bij te veel calcium. Denk aan verstopping, misselijkheid, buikpijn, veel dorst, vaker plassen, vermoeidheid of verwardheid.[1]
Ook klachten die passen bij te weinig calcium kunnen een reden zijn. Denk aan spierkrampen, tintelingen in je lippen, tong, vingers en voeten, of een onregelmatige hartslag.[1]
In 2022 bracht een internationale groep van meer dan 50 experts nieuwe richtlijnen uit over het onderzoeken van te actieve bijschildklieren. Ten opzichte van de richtlijnen uit 2014 zijn vooral de aanbevelingen over de nieren herzien.[2]
Labplusarts, het lab waar BioProfile mee werkt, hanteert voor parathormoon een referentiewaarde van 1,6 tot 6,9 pmol/l. Een waarde tussen die grenzen noemt het lab normaal.[3]
| Je PTH-waarde | Wat het kan betekenen | Voor wie |
|---|---|---|
| Hoger dan normaal[1] | Kan wijzen op bijschildklieren die zelf te veel PTH maken | Als je calcium ook hoog is |
| Hoger dan normaal[1] | Kan wijzen op bijschildklieren die goed werken en extra PTH maken, terwijl de oorzaak buiten de klieren ligt | Als je calcium laag is |
| Lager dan normaal[1] | Kan wijzen op bijschildklieren die niet genoeg PTH kunnen maken | Als je calcium ook laag is |
| Past niet bij je calcium[1] | Je arts vraagt meestal extra bloedonderzoek aan | Als PTH niet klopt met je calcium en andere uitslagen |
Bron: MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine. Geldt voor PTH gelezen naast je calcium in het bloed, niet als losse waarde.[1]
Een lage PTH samen met een laag calcium kan wijzen op bijschildklieren die niet genoeg PTH kunnen maken. Dat komt minder vaak voor dan een te hoge PTH. Mogelijke oorzaken zijn schade aan de klieren na een operatie aan je hals of na bestraling, bepaalde auto-immuunaandoeningen, bepaalde erfelijke aandoeningen, te veel vitamine D of calcium uit supplementen of uit middelen tegen maagzuur met calcium, en ernstige ziekte.[1]
Een hoge PTH samen met een hoog calcium kan wijzen op een probleem in de bijschildklieren zelf, waardoor ze te veel PTH maken. Een hoge PTH samen met een laag calcium kan wijzen op klieren die goed werken en extra PTH maken om je calcium op te halen. De oorzaak ligt dan vaak daarbuiten, zoals een tekort aan vitamine D, fosfaat of magnesium, te weinig calcium, moeite met het opnemen van calcium uit je eten of nieren die hun werk niet goed doen. Je arts vraagt dan meestal extra onderzoek aan.[1]
BioProfile werkt aan eigen zones per waarde, van risico tot optimaal. Een arts beoordeelt die zones voordat ze in je uitslag verschijnen.
Je PTH beweegt mee met je calcium. Daalt je calcium, dan maken je bijschildklieren meer PTH. Is je calcium weer normaal, dan daalt je PTH.[1]
Een tekort aan vitamine D, fosfaat of magnesium, te weinig calcium uit je eten, een aandoening van de spijsvertering die de opname van calcium bemoeilijkt of nieren die te veel calcium via je urine verliezen, kunnen samengaan met een hogere PTH.[1]
Te veel vitamine D of calcium uit supplementen, of uit middelen tegen maagzuur die calcium bevatten, kan samengaan met een lage PTH.[1]
Voor een PTH-test hoef je je meestal niet voor te bereiden. Soms vraagt een arts je om nuchter te komen of de test op een bepaald tijdstip van de dag te laten doen.[1]
Parathormoon zit in BioProfile 150.[4]
De BioProfile-redactie schreef deze pagina op 10 oktober 2026 uit de bronnen hieronder, die we op 10 oktober 2026 hebben gelezen. Elk getal op deze pagina staat in een van die bronnen, met het nummer van die bron erbij. Een deskundige controleert deze pagina nog; na die controle staan de naam van die deskundige en de datum van de controle bovenaan. Deze pagina geeft uitleg en geen diagnose. Bespreek een afwijkende waarde met je huisarts.
