Home › Biomarkers › Alkalische fosfatase
Alkalische fosfatase (ALP) is een enzym in je bloed dat vooral uit je lever, je galwegen en je botten komt. Een hoge waarde kan wijzen op een probleem met je lever of je botten, en een lage waarde kan onder meer wijzen op een tekort aan zink of eiwit.[1]
Op deze pagina lees je wat alkalische fosfatase is, wat de richtlijnen zeggen over een te lage of te hoge waarde, wat je waarde beinvloedt en welke waarden je er het beste naast legt.
Ook wel: ALP, ALK PHOS, Alkp. Bij het lab: AP.
Alkalische fosfatase is een enzym. Dat is een eiwit dat bepaalde chemische reacties in je lichaam sneller laat verlopen.[1]
ALP zit in alle weefsels van je lichaam. In je lever, je galwegen en je botten zit er meer van.[1]
Elk deel van je lichaam maakt een eigen soort ALP. De gewone test meet hoeveel ALP er in je bloed zit, maar niet welke soort.[1]
Een afwijkende waarde kan een teken zijn van veel soorten aandoeningen. Denk aan een aandoening van de lever, een aandoening van de botten of een langdurige aandoening van de nieren.[1]
Een arts vraagt de test vaak aan bij een gewone controle, samen met andere bloedtesten. Levertesten horen daar vaak bij. Die laten zien hoe goed je lever werkt.[1]
De test kan ook nuttig zijn als je klachten hebt die bij je lever of je botten passen. Denk aan moeheid, een gele huid en gele ogen, jeuk of pijn in je botten.[1]
Je kunt een hogere waarde hebben zonder een aandoening die zorg nodig heeft. Je arts kijkt naar je klachten, je voorgeschiedenis en je andere uitslagen.[1]
Het lab waar BioProfile mee werkt, Labplusarts, hanteert voor alkalische fosfatase een referentiewaarde van 0 tot 98 u/l. Een waarde tussen die grenzen noemt het lab normaal.[2]
| Waarde | Wat het kan betekenen | Voor wie |
|---|---|---|
| 0 tot 98 u/l[2] | Het lab noemt een waarde tussen deze grenzen normaal | Zoals het lab het opgeeft, zonder aparte groep |
Referentiewaarde van het laboratorium Labplusarts voor alkalische fosfatase (AP), voor de test bij dit lab.[2]
Een lage waarde is minder gewoon. Ze kan wijzen op een tekort aan zink of eiwit, op ondervoeding of op een bepaalde vorm van bloedarmoede. Ook een aandoening van de schildklier of een zeldzame erfelijke aandoening van botten en tanden kan erachter zitten.[1]
Een hoge waarde kan wijzen op een probleem met je lever of je botten. Zijn je levertesten ook hoog, dan komt de ALP waarschijnlijk uit je lever, bijvoorbeeld door een afsluiting van de galwegen of een ontsteking van de lever. Zijn je levertesten normaal, dan kan het om een aandoening van de botten gaan. Een matig hoge waarde kan bij veel soorten aandoeningen passen, ook bij een aandoening van het hart.[1]
BioProfile werkt aan eigen zones per waarde, van risico tot optimaal. Een arts beoordeelt die zones voordat ze in je uitslag verschijnen.
Als je zwanger bent, kan je ALP hoger zijn dan normaal.[1]
Kinderen en tieners kunnen een hoge ALP hebben, omdat hun botten nog groeien.[1]
De anticonceptiepil en bepaalde medicijnen kunnen je ALP verlagen. Andere medicijnen kunnen hem juist verhogen. Vertel je arts wat je gebruikt, en stop nergens mee zonder overleg.[1]
Een vette maaltijd voor de test kan je ALP een beetje verhogen. Vaak vraagt men je om een paar uur voor de bloedafname niet te eten of te drinken.[1]
Alkalische fosfatase zit in BioProfile 77, 98, 121 en 150.[3]
De BioProfile-redactie schreef deze pagina op 8 oktober 2026 uit de bronnen hieronder, die we op 8 oktober 2026 hebben gelezen. Elk getal op deze pagina staat in een van die bronnen, met het nummer van die bron erbij. Een deskundige controleert deze pagina nog; na die controle staan de naam van die deskundige en de datum van de controle bovenaan. Deze pagina geeft uitleg en geen diagnose. Bespreek een afwijkende waarde met je huisarts.
