In dit artikel lees je wat pre menopauze klachten zijn, op welke leeftijd die klachten meestal beginnen, hoe je de eerste tekenen kunt herkennen en welke klachten het meest voorkomen. Dat is belangrijk, want de eerste veranderingen kunnen al komen terwijl je nog menstrueert,4 en een klacht die je kunt benoemen, is makkelijker te volgen en te bespreken met je huisarts. Met pre menopauze bedoelen we in dit artikel de jaren tot aan de laatste menstruatie, de periode die deskundigen de menopauzale overgang noemen.2 De hormoonscan van BioProfile geeft je een indicatie van waar je vandaag staat op dit gebied. Dit is geen diagnose. Het is inzicht, om te zien waar je vandaag staat, en om je te helpen betere keuzes te maken in je voeding en leefstijl. De scan wijst geen oorzaak aan en stelt geen diagnose. Dat kan alleen een arts.
In het kort
- De pre menopauze kan beginnen op elke leeftijd tussen 40 en 60 jaar, en gemiddeld komt de laatste menstruatie op je 51e.1
- Het eerste duidelijke teken zit meestal in de cyclus: de lengte van de ene cyclus blijft een week of meer verschillen van de volgende.2
- Opvliegers zijn de bekendste klacht, maar pijnlijke gewrichten en spieren, uitputting en prikkelbaarheid komen bij vrouwen van middelbare leeftijd minstens zo vaak voor.3
- De hormoonscan geeft je een beginwaarde voor hoeveel je vandaag merkt van deze klachten. De scan wijst geen oorzaak aan en is geen diagnose.
Inhoud
- Op welke leeftijd de pre menopauze begint
- Hoe je weet dat je in de pre menopauze zit
- De meest voorkomende pre menopauze klachten
- Slaap en stemming
- Klachten pre menopauze op het werk
- Hoe lang de klachten duren
- Wanneer je contact opneemt met de huisarts
- Wat de hormoonscan meet en wat niet
- Samengevat
- Veelgestelde vragen
Op welke leeftijd de pre menopauze begint
Volgens Thuisarts kan de overgang beginnen op elke leeftijd tussen 40 en 60 jaar, en gemiddeld komt de laatste menstruatie op je 51e. Bij ongeveer 1 op de 100 vrouwen begint de overgang te vroeg, voor de leeftijd van 40. Ongeveer 5 jaar na de laatste menstruatie worden de klachten meestal minder.1
Eenvoudig gezegd: er is geen vaste beginleeftijd, en een begin ergens van in de 40 tot in de 50 valt binnen wat gebruikelijk is.1 Klachten voordat je 40 bent, zijn een reden om contact op te nemen met je huisarts, zoals de lijst verderop laat zien.
Hoe je weet dat je in de pre menopauze zit
Het duidelijkste eerste teken zit in de cyclus zelf. Een internationale werkgroep van deskundigen, STRAW+10, zette de fasen van het reproductief ouder worden op een rij. De vroege overgangsfase begint als de lengte van opeenvolgende cycli steeds 7 dagen of meer verschilt. De late overgangsfase begint zodra er 60 dagen of meer voorbijgaan zonder menstruatie, en die fase duurt gemiddeld 1 tot 3 jaar. Opvliegers en nachtelijk zweten zijn in die late fase het meest waarschijnlijk.2
Wat dat voor jou betekent: een cyclus die steeds een week of meer verschuift, is het kenmerk van de vroege fase, en in die fase zijn opvliegers minder waarschijnlijk dan later.2 De eerste dag van elke menstruatie opschrijven is de eenvoudigste manier om dit patroon zelf te zien.
De meest voorkomende pre menopauze klachten
Een grote overzichtsstudie bracht 321 studies samen met 482.067 vrouwen van middelbare leeftijd wereldwijd, gezocht in de literatuur van 2000 tot begin 2023. Ongeveer twee op de drie hadden last van gewrichten en spieren, en bijna evenveel hadden lichamelijke en geestelijke uitputting. Ruim de helft meldde prikkelbaarheid, opvliegers, slaapproblemen en angst, en ruim vier op de tien een sombere stemming. Opvliegers kwamen minder vaak voor in landen met een hoog inkomen, bij ongeveer de helft, dan in landen met een laag inkomen, bij ongeveer twee op de drie.3 Bij vrouwen in Nederland telt Thuisarts opvliegers bij 8 op de 10 vrouwen en vaginale klachten bij ongeveer 3 op de 10 in de loop van de overgang.1
Eenvoudig gezegd: opvliegers zijn de bekendste klacht, maar pijnlijke gewrichten en spieren, uitputting en prikkelbaarheid komen in deze leeftijdsgroep minstens zo vaak voor.3 Herken je jezelf in die lijst, dan deel je dat met heel veel anderen. Welke klachten bij de overgang als geheel horen en hoe lang elke klacht duurt, lees je in welke overgangsklachten erbij horen en hoe lang ze duren.
Slaap en stemming
In het Amerikaanse SWAN-onderzoek werden 3.045 vrouwen in de leeftijd van 42 tot 52 gevolgd tijdens maximaal zeven jaarlijkse controles. Aan het begin meldde bijna één op de drie minstens één slaapprobleem drie of meer keer per week. Vrouwen in de late overgangsfase werden duidelijk vaker meerdere keren per nacht wakker dan vrouwen die nog premenopauzaal waren, en deze vrouwen hadden ook meer moeite om in slaap te kunnen vallen en werden vaker te vroeg wakker. In de vroege overgangsfase was het verschil kleiner.5
De slaap wordt dus doorgaans moeilijker naarmate de overgang vordert, en onderbroken nachten zijn een van de klachten die het duidelijkst toenemen met de fase.5
De stemming volgt een vergelijkbaar tijdpad. Een overzicht van 17 cohortstudies met 16.061 vrouwen vond dat vrouwen in de perimenopauze een ongeveer 1,4 keer zo grote kans hadden op depressieve klachten of depressie als vrouwen die er nog niet aan toe waren. Na de laatste menstruatie was het risico niet meer duidelijk hoger.6
Eenvoudig gezegd: een sombere stemming komt in deze jaren vaker voor dan daarvoor, en die hoort meer bij de overgang zelf dan bij de jaren erna.6
Klachten pre menopauze op het werk
In 2021 vulden 4.010 Nederlandse werkende vrouwen in de leeftijd van 40 tot 67 een online vragenlijst in, en bijna één op de vijf van die vrouwen zat in de perimenopauze. Van die groep had 8 op de 10 overgangsklachten: ruim een kwart vaak en ongeveer de helft soms. Die klachten gingen samen met een lager werkvermogen, een slechter ervaren gezondheid en meer emotionele uitputting, het sterkst bij vrouwen die vaak klachten hadden.7 In een tweede Nederlandse groep van 9.977 vrouwen in of na de overgang voelde ruim één op de drie zich op het werk beperkt door overgangsklachten, en bijna de helft van die vrouwen besprak dat niet op het werk. Vrouwen die er wel over wilden praten maar dat niet deden, ervoeren verreweg het meeste taboe.8
Wat dat voor jou betekent: als de klachten op je werkdag wegen, komt dat veel voor, en veel vrouwen houden het voor zich.8
Hoe lang de klachten duren
In het SWAN-onderzoek werden 1.449 vrouwen met frequente opvliegers of nachtelijk zweten gevolgd van 1996 tot 2013. Bij de helft van deze groep duurden de klachten in totaal ruim 7,4 jaar. Van de 881 vrouwen van wie de laatste menstruatie bekend was, had de helft de klachten ruim 4,5 jaar na die laatste menstruatie nog steeds. Vrouwen bij wie de frequente klachten begonnen terwijl de menstruatie nog regelmatig was of net begon te veranderen, hadden de klachten het langst: de helft had de klachten in totaal ruim 11,8 jaar. Vrouwen bij wie de frequente klachten pas na de laatste menstruatie begonnen, hadden de klachten het kortst: de helft minder dan 3,4 jaar.4
Eenvoudig gezegd: opvliegers die vroeg beginnen, betekenen niet dat de overgang eerder voorbij is, en in dit onderzoek duurden die opvliegers doorgaans langer.4 Hoe lang de overgang als geheel duurt, lees je in hoe lang duurt de overgang, en over de jaren erna gaat je beter voelen na de overgang.
Wanneer je contact opneemt met de huisarts
Thuisarts noemt vier redenen om contact op te nemen met de huisarts: heel hevig menstrueel bloedverlies, overgangsklachten voor de leeftijd van 40 jaar, vaginaal bloedverlies na ruim een jaar zonder menstruatie, en opvliegers die je dagelijks leven in de weg zitten.1
Wat de hormoonscan meet en wat niet
De hormoonscan geeft je een indicatie van hoeveel je vandaag merkt van deze klachten, als beginwaarde. Een score laat niet zien of de oorzaak van slecht slapen of een sombere stemming de overgang is of iets anders, en ook niet in welke fase je zit. De scan stelt geen diagnose. Herhaal de scan later en je hebt twee getallen om te vergelijken in plaats van een herinnering aan hoe je je voelde.
Samengevat
De pre menopauze kan beginnen ergens tussen je 40e en je 60e, met de laatste menstruatie gemiddeld op je 51e.1 Het eerste duidelijke teken is een cyclus die steeds een week of meer verschuift, en opvliegers zijn later in de overgang het meest waarschijnlijk.2 Last van gewrichten en spieren, uitputting, prikkelbaarheid, opvliegers en slecht slapen zijn de meest voorkomende klachten,3 slaap en stemming veranderen het meest tijdens de overgang zelf,5,6 en de klachten wegen vaak op het werk.7 Thuisarts noemt vier redenen om contact op te nemen met je huisarts.1 De hormoonscan geeft je een beginwaarde. Het is geen diagnose.
Veelgestelde vragen
Hoe weet je of je in de pre menopauze zit?
Het duidelijkste kenmerk is de cyclus. Blijft de lengte van de ene cyclus 7 dagen of meer verschillen van de volgende, dan is de vroege overgangsfase begonnen; een tussenpoos van 60 dagen of meer zonder menstruatie markeert de late overgangsfase.2 Of dat bij jou speelt, beoordeelt een arts.
Op welke leeftijd begint de pre menopauze?
De overgang kan beginnen ergens tussen je 40e en je 60e, en gemiddeld komt de laatste menstruatie op je 51e. Bij ongeveer 1 op de 100 vrouwen begint de overgang voor de leeftijd van 40, en dat is een reden om contact op te nemen met de huisarts.1
Wat zijn de eerste tekenen van de perimenopauze?
Een cyclus die steeds een week of meer verschuift, is het kenmerk van de vroege fase.2 Opvliegers en nachtelijk zweten kunnen ook al beginnen terwijl de menstruatie nog regelmatig is.4 Ook de slaap verandert vaak: vrouwen in de overgang werden vaker meerdere keren per nacht wakker dan vrouwen die er nog niet in zaten.5
Wat zijn de meest voorkomende klachten in de perimenopauze?
In 321 studies wereldwijd waren de meest voorkomende klachten bij vrouwen van middelbare leeftijd last van gewrichten en spieren, lichamelijke en geestelijke uitputting, prikkelbaarheid, opvliegers, slaapproblemen en angst, elk gemeld door ongeveer de helft of meer.3 Van de Nederlandse werkende vrouwen in de perimenopauze had 8 op de 10 minstens soms overgangsklachten.7
Vertelt de hormoonscan of ik in de pre menopauze zit?
Dat doet de scan niet. De scan geeft je een indicatie van hoeveel je vandaag merkt van deze klachten, als beginwaarde om te volgen. De scan zegt niet in welke fase je zit of wat de oorzaak van een klacht is. Het is geen diagnose.
Bronnen
Elke bron hieronder is nagelopen op de dag dat dit artikel werd gepubliceerd. De nummering volgt de tekst.
- NHG. Ik ben in de overgang. Thuisarts.nl, geraadpleegd op 2026-10-21. thuisarts.nl
- Harlow SD, Gass M, Hall JE, et al. Executive summary of the Stages of Reproductive Aging Workshop + 10: addressing the unfinished agenda of staging reproductive aging. Menopause, 2012;19(4):387-395. doi.org/10.1097/gme.0b013e31824d8f40
- Fang Y, Liu F, Zhang X, et al. Mapping global prevalence of menopausal symptoms among middle-aged women: a systematic review and meta-analysis. BMC Public Health, 2024;24:1767. doi.org/10.1186/s12889-024-19280-5
- Avis NE, Crawford SL, Greendale G, et al. Duration of Menopausal Vasomotor Symptoms Over the Menopause Transition. JAMA Internal Medicine, 2015;175(4):531-539. doi.org/10.1001/jamainternmed.2014.8063
- Kravitz HM, Zhao X, Bromberger JT, Gold EB, Hall MH, Matthews KA, Sowers MR. Sleep disturbance during the menopausal transition in a multi-ethnic community sample of women. Sleep, 2008;31(7):979-990. doi.org/10.5665/sleep/31.7.979
- Badawy Y, Spector A, Li Z, Desai R. The risk of depression in the menopausal stages: A systematic review and meta-analysis. Journal of Affective Disorders, 2024. doi.org/10.1016/j.jad.2024.04.041
- Oude Hengel KM, Soeter M, In der Maur M, van Oostrom SH, Loef B, Hooftman WE. Perimenopause: Symptoms, work ability and health among 4010 Dutch workers. Maturitas, 2023;176:107793. doi.org/10.1016/j.maturitas.2023.107793
- Loef B, Proper KI, Clevis MGA, Reilingh AYAM, van Valkengoed IGM, Nieuwenhuijsen K, van Oostrom SH. Discussing menopausal symptoms at work and associations with taboo, symptom severity, and need for recovery after work. Menopause, 2026. doi.org/10.1097/gme.0000000000002910
Lees ook
Zie waar je begint
Beantwoord de vragen van de hormoonscan en je score staat in je dashboard. Wat de hormoonscan meet en waarop de scan gebaseerd is, staat op de scanpagina.
Gratis, ongeveer 3 minuten. Een analyse van je antwoorden, nooit een diagnose.
BioProfile analyseert je gezondheidsstatus om jou en je coach te sturen. Het stelt geen diagnose, dat kan alleen een arts. Gebouwd op gevalideerde gezondheidsvragenlijsten; de gecombineerde BioProfile-score is zelf nog geen gevalideerd klinisch instrument. Je antwoorden blijven privé (AVG).

