Home › Biomarkers › Hematocriet
Hematocriet is het deel van je bloed dat uit rode bloedcellen bestaat. Een waarde die te laag of te hoog is, kan wijzen op een aandoening van het bloed, op te weinig vocht in je lichaam of op andere aandoeningen die je bloed raken.[1]
Op deze pagina lees je wat hematocriet is, wat de richtlijnen zeggen over een te lage of te hoge waarde, wat je waarde beinvloedt en welke waarden je er het beste naast legt.
Ook wel: HCT, packed cell volume, PCV, Crit, H en H. Bij het lab: KBB.
Hematocriet is een bloedtest die meet welk deel van je bloed, in procent, uit rode bloedcellen bestaat. Rode bloedcellen brengen zuurstof van je longen naar de rest van je lichaam. De andere delen van je bloed zijn witte bloedcellen, die je afweer helpen, bloedplaatjes, die je bloed helpen stollen om bloedverlies te stoppen, en een vloeistof die plasma heet.[1]
Je uitslag is een getal: het percentage van je bloed dat uit rode bloedcellen bestaat. Is je uitslag 42, dan bestaat 42% van je bloed uit rode bloedcellen. De rest zijn witte bloedcellen, bloedplaatjes en plasma.[1]
De test hoort vaak bij een volledig bloedbeeld, dat het aantal en het type cellen in je bloed meet. Een arts gebruikt dat om je algemene gezondheid te bekijken. De test kan ook meegaan om te volgen hoe een waarde zich ontwikkelt tijdens de zorg of bij een aandoening die al langer speelt.[1]
Het deel rode bloedcellen in je bloed hangt samen met het zuurstoftransport van je longen naar de rest van je lichaam. Een waarde die te laag of te hoog is, kan wijzen op een aandoening van het bloed, op te weinig vocht in je lichaam of op andere aandoeningen die je bloed raken.[1]
Te weinig rode bloedcellen heet bloedarmoede. Klachten die daarbij kunnen horen, zijn kortademigheid, zwakte of moeheid, hoofdpijn, duizeligheid en een probleem met het tempo of het ritme van je hartslag.[1]
Bij te veel rode bloedcellen kunnen andere klachten horen: hoofdpijn, een licht hoofd of duizeligheid, kortademig zijn als je ligt, zwakte of moeheid, jeuk na een bad of douche, een branderig gevoel of een rood gezicht, veel zweten en vooral in je slaap, wazig of dubbel zien en blinde vlekken, en ongewoon bloedverlies zoals bloedend tandvlees of een bloedneus.[1]
Een uitslag buiten het normale bereik betekent niet altijd dat er een aandoening is waarvoor zorg nodig is. Praat met je arts om te weten wat jouw uitslag zegt.[1]
Het laboratorium waarmee BioProfile werkt, Labplusarts, houdt voor hematocriet (KBB) een referentiewaarde aan van 0,35 tot 0,45 l/l. Een waarde tussen die grenzen noemt het lab normaal.[2]
| Waarde | Wat het kan betekenen | Voor wie |
|---|---|---|
| Lager dan normaal[1] | Kan wijzen op bloedverlies door een wond of op bloedverlies dat al langer duurt | Iedereen die de test doet |
| Lager dan normaal[1] | Kan wijzen op te weinig rode bloedcellen, bloedarmoede | Iedereen die de test doet |
| Lager dan normaal[1] | Meer vocht in het lichaam dan gewoonlijk verlaagt het deel rode bloedcellen | Wie zwanger is |
| Hoger dan normaal[1] | Kan wijzen op te veel rode bloedcellen, bijvoorbeeld bij een ziekte van de longen of een aandoening van het hart | Iedereen die de test doet |
| Hoger dan normaal[1] | Kan wijzen op te weinig bloedplasma, meestal door te weinig vocht | Iedereen die de test doet |
| Hoger dan normaal[1] | Het lichaam maakt meer rode bloedcellen als er minder zuurstof in de lucht zit | Wie hoog woont |
Bron: MedlinePlus, U.S. National Library of Medicine, over wat een te lage of te hoge hematocrietwaarde kan betekenen. Deze bron geeft geen getalsgrenzen: wat normaal is, verschilt per geslacht, per leeftijd, of je rookt en de hoogte waarop je woont.[1]
Een waarde onder normaal kan wijzen op bloedverlies door een wond of op bloedverlies dat al langer duurt. Het kan ook wijzen op te weinig rode bloedcellen, bloedarmoede, en die kent veel vormen met verschillende oorzaken. Soms maakt het lichaam te veel witte bloedcellen, bijvoorbeeld bij een aandoening van het beenmerg of van het bloed. Ben je zwanger, dan heeft je lichaam meer vocht dan gewoonlijk en daalt het deel rode bloedcellen.[1]
Een waarde boven normaal kan wijzen op te veel rode bloedcellen, bijvoorbeeld bij een ziekte van de longen, bij een aandoening van het hart of bij een ongewone aandoening waarbij je te veel rode bloedcellen hebt en je bloed te dik wordt. Het kan ook wijzen op te weinig bloedplasma. Te weinig vocht in je lichaam is de oorzaak die het vaakst achter een hoge waarde zit. Woon je hoog, met minder zuurstof in de lucht, dan maakt je lichaam meer rode bloedcellen en is een hoge waarde te verwachten.[1]
BioProfile werkt aan eigen zones per waarde, van risico tot optimaal. Een arts beoordeelt die zones voordat ze in je uitslag verschijnen.
Te weinig vocht verlaagt je bloedplasma, en dan wordt het deel rode bloedcellen groter. Ben je zwanger, dan gaat het de andere kant op: je lichaam heeft dan meer vocht dan gewoonlijk en je waarde kan lager uitvallen.[1]
Hoog wonen betekent minder zuurstof in de lucht. Je lichaam reageert daarop door meer rode bloedcellen te maken, zodat je de zuurstof krijgt die je nodig hebt. Daardoor kan je hematocriet hoog zijn zonder dat er iets aan de hand is.[1]
Wat een normale hematocrietwaarde is, verschilt per geslacht, per leeftijd, of je rookt en de hoogte waarop je woont. Vraag je arts welke waarde bij je past.[1]
Bloedverlies door een wond kan je waarde verlagen. Dat geldt ook voor bloedverlies dat al langer duurt.[1]
Hematocriet zit in alle vijf de pakketten, van BioProfile 31 tot BioProfile 150.[3]
De BioProfile-redactie schreef deze pagina op 30 september 2026 uit de bronnen hieronder, die we op 30 september 2026 hebben gelezen. Elk getal op deze pagina staat in een van die bronnen, met het nummer van die bron erbij. Een deskundige controleert deze pagina nog; na die controle staan de naam van die deskundige en de datum van de controle bovenaan. Deze pagina geeft uitleg en geen diagnose. Bespreek een afwijkende waarde met je huisarts.
