Home › Biomarkers › Testosteron/cortisol-ratio

Testosteron/cortisol-ratio: de balans tussen opbouw en afbraak

De testosteron/cortisol-ratio zet een opbouwend hormoon naast een afbrekend hormoon. Een lagere ratio kan wijzen op een balans die meer naar afbraak neigt. Een hogere ratio kan wijzen op een balans die meer naar opbouw neigt.[1]

Op deze pagina lees je wat testosteron/cortisol-ratio is, wat de richtlijnen zeggen over een te lage of te hoge waarde, wat je waarde beinvloedt en welke waarden je er het beste naast legt.

Ook wel: TCR, T/C-ratio. Bij het lab: n.v.t..

In het kort

Wat is testosteron/cortisol-ratio?

Testosteron is vooral een opbouwend hormoon. Cortisol is vooral een afbrekend hormoon. De testosteron/cortisol-ratio zet die twee naast elkaar.[1]

Zo geeft de ratio een indirect beeld van de balans tussen opbouw en afbraak in je lichaam. Onderzoekers noemen dat de anabole en de katabole toestand.[1]

De ratio is vooral onderzocht in de sportendocrinologie. Dat is het vak dat kijkt naar hormonen bij sport.[1]

Waarom de ratio ertoe doet

Bij sporters blijkt de ratio belangrijk om overtraining te voorspellen. Ook helpt de ratio bij het timen van de beste prestatie in wedstrijdsport.[1]

De ratio is ook van belang gebleken bij psychische stress en bij sociaal agressief gedrag.[1]

Daarnaast is de ratio getest als marker voor een verhoogd risico voor hart en bloedvaten.[1]

De gegevens zijn nog beperkt en spreken elkaar soms tegen. Er is meer onderzoek nodig voordat de ratio breed in de praktijk wordt gebruikt.[1]

Wat je testosteron/cortisol-ratiowaarde zegt

Wat de review van Mondal en collega's zegt

WaardeKan wijzen opVoor wie
Hogere ratio[1]Een balans die meer naar opbouw neigtAlgemeen, vooral onderzocht bij sporters
Lagere ratio[1]Een balans die meer naar afbraak neigtAlgemeen, vooral onderzocht bij sporters
Vaste grenswaarde[1]Nog niet vastgesteld, de gegevens zijn beperkt en spreken elkaar tegenIedereen

Bron: Mondal en collega's, een overzicht van het onderzoek naar de ratio in de endocrinologie. De review noemt geen vaste grenswaarden.[1]

Testosteron/cortisol-ratio te hoog

Een hogere ratio kan wijzen op een balans die meer naar opbouw neigt. Een vaste grens voor te hoog is nog niet vastgesteld.[1]

Testosteron/cortisol-ratio te laag

Een lagere ratio kan wijzen op een balans die meer naar afbraak neigt. Ook hier is een vaste grens nog niet vastgesteld.[1]

BioProfile werkt aan eigen zones per waarde, van risico tot optimaal. Een arts beoordeelt die zones voordat ze in je uitslag verschijnen.

Wat je testosteron/cortisol-ratio beinvloedt

Training en sport

De ratio is vooral onderzocht bij sporters. Hij blijkt belangrijk bij het voorspellen van overtraining en bij het timen van de beste prestatie in wedstrijdsport.[1]

Stress en gedrag

Psychische stress hangt volgens de review samen met de ratio. Dat geldt ook voor sociaal agressief gedrag.[1]

Welke BioProfile-pakketten testosteron/cortisol-ratio meten

Testosteron/cortisol-ratio zit in BioProfile 121 en 150.[2]

Waarden die erbij horen

Hoe deze pagina is gemaakt

De BioProfile-redactie schreef deze pagina op 7 november 2026 uit de bronnen hieronder, die we op 7 november 2026 hebben gelezen. Elk getal op deze pagina staat in een van die bronnen, met het nummer van die bron erbij. Een deskundige controleert deze pagina nog; na die controle staan de naam van die deskundige en de datum van de controle bovenaan. Deze pagina geeft uitleg en geen diagnose. Bespreek een afwijkende waarde met je huisarts.

Bronnen

  1. Mondal S, Hathi DK, Bhattacharya S, et al. The Testosterone: Cortisol Ratio - A Tool with Practical Use and Research Potential in Endocrinology. Indian J Endocrinol Metab. 2025;29(5):510-516. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41229716/
  2. BioProfile, de pakketten van het bloedonderzoek en de waarden in elk pakket. https://bioprofile.com/bloedonderzoek/