In dit artikel lees je welke slaap apneu symptomen er zijn, hoe gewoon de aandoening is, waarom die ertoe doet voor je gezondheid en wanneer je naar de huisarts gaat. Dat is belangrijk, want veel mensen met slaap apneu weten niet dat ze het hebben, en volgens het Longfonds komt dat doordat de aandoening niet altijd wordt gevonden.3 De slaapscan van BioProfile geeft je een indicatie van waar je vandaag staat op het gebied van slaap. Dit is geen diagnose. Het is inzicht, om te zien waar je vandaag staat en om je te helpen betere keuzes te maken in je levensstijl. De scan wijst geen oorzaak aan en benoemt geen aandoening. Dat kan alleen een arts.
In het kort
- Bij slaap apneu stopt de ademhaling tijdens de slaap 10 seconden of langer, 5 keer of meer per uur. Tot de signalen horen snurken, ademstops die een partner opmerkt, niet uitgerust wakker worden en overdag erg slaperig zijn.1
- Ernstige slaap apneu gaat samen met een ongeveer 2 keer zo grote kans op een beroerte en op ernstige hartproblemen. Bij milde slaap apneu was er geen duidelijk verband.2
- Denk je dat je slaap apneu hebt, dan zegt Thuisarts: bel je huisarts of maak een afspraak op een werkdag.1 Een slaapscan geeft je een beginpunt. De scan is geen diagnose.
Inhoud
Wat slaap apneu is
Thuisarts beschrijft slaap apneu als een ademhaling die tijdens de slaap 10 seconden of langer stopt, 5 keer of meer per uur. Dat gebeurt doordat de keel te ontspannen raakt en er geen lucht meer doorheen komt.1 In gewone woorden: steeds opnieuw komt de lucht ’s nachts even niet door.
De Nederlandse richtlijn voor volwassenen noemt het obstructieve slaap apneu (OSA). De richtlijn schat dat 315.000 tot 500.000 mensen in Nederland het hebben, dat is 2 tot 3% van de bevolking.4 Het Longfonds schat het lager, op ongeveer een op de honderd, en voegt eraan toe dat niemand het precieze aantal kent, doordat de aandoening niet altijd wordt gevonden.3 Wat dit voor jou betekent: slaap apneu komt veel voor, en het hebben zonder het te weten is goed denkbaar.
Slaap apneu symptomen
Thuisarts noemt deze signalen: overdag erg slaperig zijn (bijvoorbeeld in slaap vallen tijdens het lezen), niet uitgerust wakker worden, moeheid, snurken, wakker worden doordat je ademhaling stopt of een partner die merkt dat die stopt, en ’s nachts vaak wakker worden.1 Wie nagaat welke symptomen slaap apneu geeft, ziet dat meerdere ervan overdag optreden. De stops in de nacht hoor je vaak pas van degene die naast je slaapt.
Wie meer risico loopt
Volgens Thuisarts lopen mannen, mensen met overgewicht en ouderen meer risico. Vrouwen hebben zelden slaap apneu voor de overgang en vaker erna.1
Een Amerikaanse studie volgde 1.520 volwassenen in de leeftijd van 30 tot 70 en mat hun slaap gedurende de nacht. Voor 2007 tot 2010 schatte de studie dat matige tot ernstige ademhalingsproblemen tijdens de slaap voorkwamen bij 10% van de mannen van 30 tot 49 jaar, 17% van de mannen van 50 tot 70 jaar, 3% van de vrouwen van 30 tot 49 jaar en 9% van de vrouwen van 50 tot 70 jaar. Die cijfers lagen duidelijk hoger dan twintig jaar eerder, en de auteurs noemen obesitas als een sterke oorzaak.5 Eenvoudig gezegd spelen leeftijd en geslacht een rol, en lichaamsgewicht ook.
Hoe gewoon slaap apneu is
Toen onderzoekers in Lausanne bij 2.121 gewone volwassenen ’s nachts de ademhaling maten, vonden ze matige tot ernstige ademhalingsproblemen tijdens de slaap bij 23,4% van de vrouwen en 49,7% van de mannen.6 Wereldwijd hebben naar schatting 936 miljoen volwassenen in de leeftijd van 30 tot 69 obstructieve slaap apneu, en 425 miljoen van hen hebben de matige tot ernstige vorm.7 Deze verschillen laten zien hoe sterk schattingen van hoe vaak slaap apneu voorkomt afhangen van de groep die is onderzocht en van de criteria waarmee slaap apneu wordt vastgesteld.4,6
Is slaap apneu gevaarlijk?
De Nederlandse richtlijn noemt overmatige slaperigheid overdag en minder goed denken als de belangrijkste effecten. Daarbij horen problemen op het werk en in het sociale leven, een lagere kwaliteit van leven, een hogere kans op ongelukken, en effecten op het hart en de bloedvaten zoals een hoge bloeddruk.4 Het Longfonds beschrijft een regelmatig zuurstoftekort tijdens de slaap en legt een verband tussen langdurige slaap apneu en een hoog cholesterol, een hoge bloeddruk en hartritmestoornissen.3
Een meta-analyse van 16 studies met 24.308 mensen vond dat ernstige obstructieve slaap apneu samenging met een ongeveer 2 keer zo grote kans op een beroerte en op ernstige hartproblemen, en met een hogere kans om te overlijden. De matige vorm liet een kleinere stijging van het risico zien, en bij de milde vorm was er geen duidelijk verband.2 In Lausanne was het bij mensen met de meeste ademstops waarschijnlijker dat ze een hoge bloeddruk, diabetes, metabool syndroom of depressie hadden.6 Bestuurders met obstructieve slaap apneu hadden duidelijk meer ongelukken.8 In gewone woorden: het risico groeit naarmate slaap apneu ernstiger wordt, en slaperigheid overdag telt ook op de weg.
Wat je zelf kunt doen
Thuisarts geeft dit advies. Slaap je nu minder dan 6 uren, slaap dan 7 tot 8 uren. Vermijd slaappillen, en rijd niet als je overdag erg slaperig bent.1 Meer over goede slaapgewoonten lees je in tips om beter te slapen die echt helpen, en wat een normale nacht inhoudt, lees je in hoeveel diepe slaap je per nacht nodig hebt.
Ook bewegen is onderzocht. In zes gerandomiseerde studies verlaagde trainen het aantal ademstops per uur bij mensen met obstructieve slaap apneu. Ze voelden zich ook minder slaperig en werden fitter, terwijl hun BMI niet veranderde. Mensen met obstructieve slaap apneu zetten gemiddeld ongeveer 5.400 stappen per dag, ver onder de 10.000 die de auteurs noemen.9 Wat dit voor jou betekent: meer bewegen stond in verband met minder stops, ook als het lichaamsgewicht gelijk bleef.
Wanneer je naar de huisarts gaat
Denk je dat je slaap apneu hebt, dan zegt Thuisarts: bel je huisarts of maak een afspraak op een werkdag. Ga ook naar je huisarts als het niet beter wordt nadat je de adviezen hierboven hebt gevolgd.1
Wat de slaapscan meet en wat niet
De slaapscan geeft je een beeld van hoe je vandaag slaapt en een beginwaarde om later mee te kunnen vergelijken. Een vragenlijst telt niet of je ademhaling 5 keer per uur stopt,1 dus de scan zegt je niet of je slaap apneu hebt. Die vraag hoort bij een arts. De scan is geen diagnose. Word je vooral moe wakker, dan lees je in waarom je moe wakker wordt wat er nog meer achter kan zitten.
Samengevat
Bij slaap apneu stopt de ademhaling tijdens de slaap steeds opnieuw. De symptomen zijn snurken, stops die een partner opmerkt, niet uitgerust wakker worden en zware slaperigheid overdag. Slaap apneu komt veel voor, meer bij mannen, ouderen en mensen met overgewicht, en de ernstige vorm gaat samen met duidelijk hogere risico’s voor het hart, de bloedvaten en op de weg. Thuisarts raadt genoeg slaap aan, geen slaappillen en niet rijden als je slaperig bent, en een telefoontje naar je huisarts als je denkt dat je het hebt. De slaapscan geeft je een beginpunt. De scan is geen diagnose.
Veelgestelde vragen
Wat kun je zelf doen aan slaap apneu?
Thuisarts raadt aan 7 tot 8 uren te slapen als je er nu minder dan 6 slaapt, slaappillen te vermijden en niet te rijden als je overdag erg slaperig bent.1 In zes gerandomiseerde studies hadden mensen met obstructieve slaap apneu die gingen trainen minder ademstops per uur en voelden ze zich overdag minder slaperig.9
Kan slaap apneu weggaan?
De bronnen achter dit artikel geven op die vraag geen antwoord. Ze tonen wel aan dat trainen het aantal ademstops per uur verlaagde bij mensen met obstructieve slaap apneu.9 Wat er in jouw situatie haalbaar is, is een vraag voor je huisarts.
Is slaap apneu gevaarlijk?
Dat kan. De Nederlandse richtlijn noemt slaperigheid overdag, een hogere kans op ongelukken en effecten op het hart en de bloedvaten, zoals een hoge bloeddruk.4 Bestuurders met obstructieve slaap apneu hadden duidelijk meer ongelukken.8
Hoe klinkt iemand met slaap apneu?
Thuisarts noemt snurken, en een partner die merkt dat de ademhaling tijdens de slaap stopt.1 Soms wordt wie slaapt wakker doordat de ademhaling stopt.
Is de slaapscan een slaap apneu test?
Dat is de scan niet. Slaap apneu wordt bepaald door ademstops geteld per uur slaap,1 en een vragenlijst heeft geen manier om die te tellen. De scan geeft je een beeld van hoe je vandaag slaapt. De scan is geen diagnose.
Bronnen
Elke bron hieronder is nagelopen op de dag dat dit artikel werd gepubliceerd. De nummering volgt de tekst.
- Thuisarts.nl (NHG). Ik denk dat ik slaap-apneu heb. thuisarts.nl
- Xie C, Zhu R, Tian Y, Wang K. Association of obstructive sleep apnoea with the risk of vascular outcomes and all-cause mortality: a meta-analysis. BMJ Open, 2017. doi.org/10.1136/bmjopen-2016-013983
- Longfonds. Slaapapneu. longfonds.nl
- Richtlijnendatabase. Richtlijn obstructief slaapapneu (OSA) bij volwassenen, Algemene inleiding (herziening van de richtlijn uit 2009). richtlijnendatabase.nl
- Peppard PE, Young T, Barnet JH, Palta M, Hagen EW, Hla KM. Increased prevalence of sleep-disordered breathing in adults. American Journal of Epidemiology, 2013. doi.org/10.1093/aje/kws342
- Heinzer R, Vat S, Marques-Vidal P, Marti-Soler H, Andries D, Tobback N, et al. Prevalence of sleep-disordered breathing in the general population: the HypnoLaus study. The Lancet Respiratory Medicine, 2015. doi.org/10.1016/S2213-2600(15)00043-0
- Benjafield AV, Ayas NT, Eastwood PR, Heinzer R, Ip MSM, Morrell MJ, et al. Estimation of the global prevalence and burden of obstructive sleep apnoea: a literature-based analysis. The Lancet Respiratory Medicine, 2019. doi.org/10.1016/s2213-2600(19)30198-5
- Tregear S, Reston J, Schoelles K, Phillips B. Obstructive sleep apnea and risk of motor vehicle crash: systematic review and meta-analysis. Journal of Clinical Sleep Medicine, 2009;5(6):573-581. doi.org/10.5664/jcsm.27662
- Mendelson M, Bailly S, Marillier M, Flore P, Borel JC, Vivodtzev I, et al. Obstructive Sleep Apnea Syndrome, Objectively Measured Physical Activity and Exercise Training Interventions: A Systematic Review and Meta-Analysis. Frontiers in Neurology, 2018. doi.org/10.3389/fneur.2018.00073
Lees ook
Meet waar je begint
Beantwoord de vragen van de slaapscan en je slaapscore staat in je dashboard. Wat de slaapscan meet en waarop de scan gebaseerd is, staat op de scanpagina.
Gratis, ongeveer 3 minuten. Een analyse van je antwoorden, nooit een diagnose.
BioProfile analyseert je gezondheidsstatus om jou en je coach te sturen. Het stelt geen diagnose, dat kan alleen een arts. Gebouwd op gevalideerde gezondheidsvragenlijsten; de gecombineerde BioProfile-score is zelf nog geen gevalideerd klinisch instrument. Je antwoorden blijven privé (AVG).

