Home › Biomarkers › Arseen (urine)
Naar schatting 140 miljoen mensen in minstens 70 landen drinken water met meer arseen dan de voorlopige richtlijnwaarde van de WHO.[1]
Op deze pagina lees je wat arseen (urine) is, wat de richtlijnen zeggen over een te lage of te hoge waarde, wat je waarde beinvloedt en welke waarden je er het beste naast legt.
Ook wel: arsenicum, arseen in urine. Bij het lab: AS.
Arseen, ook wel arsenicum, hoort net als cadmium, kwik, lood en tin bij de zware metalen. Het zit in lage hoeveelheden in gesteente, de grond en grondwater. Er zijn organische en anorganische vormen. De anorganische vormen zijn schadelijker voor je gezondheid.[2]
Arseen is een natuurlijk deel van de aardkorst. Je vindt het overal in het milieu: in de lucht, in water en in de bodem.[1]
Arseen komt vooral in voedsel terecht door vervuiling van het milieu. Planten nemen het op uit de bodem en het water. Dieren krijgen het binnen via water en voer.[2]
Wie lang veel anorganisch arseen binnenkrijgt via drinkwater en voedsel, kan een langdurige arseenvergiftiging krijgen. De eerste tekenen zie je meestal aan de huid: een andere huidskleur, plekken op de huid en harde plekken op handpalmen en voetzolen. Dat gebeurt na ongeveer vijf jaar of langer.[1]
Volgens de WHO kan lang te veel arseen ook samenhangen met ernstige aandoeningen van de blaas, de longen en het hart, met een stoornis van de bloedsuiker en met gevolgen voor de ontwikkeling.[1]
Arseen hangt ook samen met slechtere uitkomsten als je zwanger bent en met gevolgen voor de gezondheid van kinderen. Studies laten nadelige effecten zien op de ontwikkeling van het denken, op intelligentie en op het geheugen.[1]
Voor arseen bestaat geen toelaatbare dagelijkse inname. Daarom moet er zo weinig mogelijk arseen in voedsel zitten. De Europese Unie heeft strenge maxima vastgesteld, en voor rijstproducten voor kleine kinderen zijn die nog lager.[2]
| Blootstelling volgens de WHO | Kan wijzen op | Voor wie |
|---|---|---|
| Veel arseen in korte tijd[1] | Braken, buikpijn en diarree, daarna gevoelloosheid en tintelingen in handen en voeten en spierkrampen | Mensen met een acute arseenvergiftiging |
| Lang veel anorganisch arseen[1] | Een andere huidskleur, plekken op de huid en harde plekken op handpalmen en voetzolen | Mensen die lang arseen binnenkrijgen via drinkwater en voedsel |
| Arseen voor de geboorte en in de vroege kindertijd[1] | Gevolgen voor de gezondheid en de ontwikkeling van het kind | Zwangeren en jonge kinderen |
Bron: WHO, factsheet over arseen. De WHO beschrijft blootstelling aan arseen en noemt geen grens voor arseen in urine.[1]
De WHO noemt geen grens voor arseen in urine. Wel zegt de WHO dat mensen meer anorganisch arseen binnenkrijgen via verontreinigd drinkwater, voedsel dat met zulk water is bereid of verbouwd, industriële processen en roken. Een hogere waarde kan wijzen op meer blootstelling aan arseen.[1]
BioProfile werkt aan eigen zones per waarde, van risico tot optimaal. Een arts beoordeelt die zones voordat ze in je uitslag verschijnen.
Arseen zit vooral in rijst en rijstproducten. Het Voedingscentrum raadt aan om af te wisselen met andere graanproducten en aardappelen, en kinderen niet elke dag rijst of rijstwafels te geven. Als je rijst wast en kookt in ruim water, spoel je een deel van het arseen weg.[2]
Vis, schaaldieren, vlees, gevogelte, zuivel en granen kunnen ook arseen bevatten, maar meestal veel minder dan verontreinigd grondwater. In zeevruchten zit arseen vooral in de minder giftige organische vorm.[1]
Verontreinigd grondwater is volgens de WHO de grootste bron. In onder meer Bangladesh, India, China en de Verenigde Staten zit van nature veel anorganisch arseen in het grondwater.[1]
Tabaksplanten nemen arseen op uit de bodem, dus wie rookt, krijgt ook arseen binnen. Arseen wordt verder gebruikt bij het maken van glas, pigmenten, textiel, papier en houtverduurzaming, bij het looien van huiden en in beperkte mate in bestrijdingsmiddelen, veevoer en medicijnen.[1]
Arseen in urine zit in geen van de vijf pakketten. Arseen in urine zit in de losse test BioProfile Zware metalen.[3]
De BioProfile-redactie schreef deze pagina op 5 oktober 2026 uit de bronnen hieronder, die we op 5 oktober 2026 hebben gelezen. Elk getal op deze pagina staat in een van die bronnen, met het nummer van die bron erbij. Een deskundige controleert deze pagina nog; na die controle staan de naam van die deskundige en de datum van de controle bovenaan. Deze pagina geeft uitleg en geen diagnose. Bespreek een afwijkende waarde met je huisarts.
