Hartkloppingen symptomen: wat de klachten betekenen, wat de huisarts vindt en wanneer je meteen belt

In dit artikel lees je over hartkloppingen symptomen: wat de klachten zijn, wat er meestal achter zit, hoe hartkloppingen verschillen van een hartritmestoornis en wanneer je meteen een arts belt. Dat is belangrijk, want de meeste hartkloppingen zijn onschuldig, maar een paar signalen betekenen dat je direct moet bellen, en wie het verschil kent, bespaart zich zorgen en tijd.⁠¹ De hart- en vaatscan van BioProfile geeft je een indicatie van waar je vandaag staat op het gebied van hartgezondheid. Het is inzicht, om te zien waar je staat en om je te helpen betere keuzes te maken in je voeding en levensstijl. De scan is geen diagnose. Een oorzaak vinden is werk voor een arts.

Hartkloppingen symptomen: hoe het voelt

In rust, als je stil zit, klopt het hart van volwassenen normaal 60 tot 90 keer per minuut.⁠¹ Meer over dat getal staat in normale hartslag. Hartkloppingen zijn de momenten waarop het hart ineens anders lijkt te kloppen dan normaal.⁠¹

De studies beschrijven welke symptomen hartkloppingen geven bij mensen die naar de arts gaan. Sommigen voelen aanvallen die de slaap verstoren of op het werk opkomen, sommigen voelen korte aanvallen van minder dan vijf minuten, en sommigen voelen een regelmatig, snel bonzen in de hals.⁠⁵ Anderen worden er licht in het hoofd van, of voelen zich flauw en klam.⁠³ In gewone woorden: hartkloppingen zijn niet een enkel gevoel. Het is een groep gevoelens, en elk gevoel zegt iets anders over wat erachter kan zitten.

Wat meestal de oorzaak van hartkloppingen is

Thuisarts noemt de gewone oorzaken: cafeïne uit koffie, cola of energiedrank, alcohol en roken, lichamelijke inspanning, stress, angst en emoties, een schildklier die niet goed werkt, bloedarmoede, hartritmestoornissen, hoge bloeddruk en bijwerkingen van medicijnen.⁠¹ Lichamelijke inspanning staat op die lijst, en dat is geen reden om stil te zitten; wat te weinig bewegen met het lichaam doet, lees je in wat weinig bewegen met je lichaam doet.

In een Amerikaanse studie bij 190 patiënten die met hartkloppingen naar het ziekenhuis kwamen, lag de oorzaak bij 43 procent in het hart, was de oorzaak bij 31 procent psychisch, bij 10 procent iets anders en bleef de oorzaak bij 16 procent onbekend.⁠² Bij ongeveer de helft van deze patiënten lag de oorzaak dus buiten het hart of werd de oorzaak nooit gevonden.

Hartkloppingen of een ritmestoornis?

Hartkloppingen zijn wat je voelt. Een ritmestoornis is wat een registratie van het hart laat zien. Die twee komen vaak niet overeen. In 41 Nederlandse huisartsenpraktijken kregen 127 patiënten met hartkloppingen of een licht gevoel in het hoofd eerst een gesprek, een onderzoek en een ECG, en droegen daarna dertig dagen een kastje dat het hartritme vastlegt. De inschatting van de huisartsen over wie een ritmestoornis had, kwam niet overeen met wat de registraties lieten zien.⁠³ Een flauw of klam gevoel en een trage hartslag kwamen meer voor bij de mensen bij wie de registratie wel een ritmestoornis liet zien.⁠³

Een groot overzichtsonderzoek vond hetzelfde. Een bekende hartaandoening, hartkloppingen die de slaap verstoren en hartkloppingen op het werk maakten een ritmestoornis iets waarschijnlijker; een voorgeschiedenis van paniekstoornis en aanvallen korter dan vijf minuten maakten een ritmestoornis minder waarschijnlijk. Een regelmatig, snel bonzen in de hals maakte een bepaald snel ritme veel waarschijnlijker. De onderzoekers concluderen dat bij de meeste patiënten het verhaal en het onderzoek alleen een betekenisvolle ritmestoornis niet kunnen uitsluiten.⁠⁵ Wat dit voor jou betekent: hoe hartkloppingen voelen, geeft een aanwijzing, en alleen een registratie geeft het antwoord.

De bekendste ritmestoornis is boezemfibrilleren. In de Rotterdam Studie, bij 6.808 mensen van 55 en ouder, had 5,5 procent boezemfibrilleren, oplopend van minder dan 1 procent bij 55 tot 59 naar bijna 18 procent bij 85 en ouder.⁠⁶ Van 6.432 mensen die ongeveer zeven jaar werden gevolgd, kregen er 437 boezemfibrilleren, vaker mannen dan vrouwen.⁠⁶ Welke hartklachten vrouwen opmerken, staat in hartklachten bij vrouwen. Voor mannen en vrouwen van 55 was de kans om ooit boezemfibrilleren te krijgen in beide groepen ongeveer 1 op 4.⁠⁶ Eenvoudig gezegd is boezemfibrilleren een veelvoorkomende aandoening die op hogere leeftijd nog gewoner wordt.

Wanneer je meteen de huisarts belt

Bel meteen je huisarts of de huisartsenpost als je bij de hartkloppingen 1 of meer van deze dingen hebt: pijn of een drukkend gevoel op of in de borst dat na een paar minuten niet weggaat; verwardheid, moeite met praten, minder zien of een scheve mond; een onrustig gevoel met misselijkheid, zweten en een bleek gezicht; moeite met ademen; het gevoel flauw te vallen; of een hart dat ineens anders klopt dan normaal en niet rustiger wordt als je even rustig zit.⁠¹

Wat een registratie kan vinden

Een gesprek, een onderzoek, een ECG en bloedonderzoek vonden samen bij 40 procent van de patiënten in de Amerikaanse studie de oorzaak.⁠² Een registratie voegt veel toe. In een Nederlandse studie in de huisartsenpraktijk bleef met een kastje dat patiënten zelf aanzetten tijdens een aanval 17 procent zonder verklaring, tegen 38 procent met alleen de gewone zorg. Een oorzaak in het hart werd duidelijk vaker gevonden, en relevante ritmestoornissen ongeveer drie keer zo vaak.⁠⁷ In gewone woorden: als een klacht komt en gaat, verklaart het vastleggen op het moment zelf de klacht.

Ook de tijd telt. Van 127 Nederlandse patiënten die dertig dagen een kastje droegen, legde 82 procent minstens een aanval vast, en na twee weken was drie kwart van alle bevindingen gedaan. De onderzoekers raden aan minstens twee weken te registreren.⁠⁴ Een overzichtsstudie vond dat een Holter-registratie bij ongeveer een derde van de patiënten de oorzaak van de klachten vond, en dat kastjes die vanzelf aanspringen vaker ritmestoornissen vonden dan kastjes die de patiënt zelf aanzet. Welk apparaat past, hangt af van de klachten en de persoon.⁠⁸ Looprecorders, die langer werden gedragen, leverden het meeste op: ze vonden bij 34 tot 84 procent van de patiënten een ritmestoornis.⁠⁵

De vooruitzichten zijn grotendeels rustig. In een jaar kregen 3 op de 4 patiënten in de Amerikaanse studie opnieuw hartkloppingen, terwijl 9 op de 10 zeiden dat de eigen gezondheid gelijk was gebleven of beter was geworden; 1,6 procent overleed en 1,1 procent kreeg een beroerte.⁠² Bij de meeste mensen komen hartkloppingen af en toe terug zonder dat de gezondheid achteruitgaat.

Wat de hartscan meet en wat de scan niet meet

De hartscan geeft je een beeld van waar je vandaag staat op het gebied van hartgezondheid, als beginwaarde om later op terug te kunnen komen. Een scan op een scherm kan geen hartslag vastleggen. De scan kan een extra slag niet onderscheiden van boezemfibrilleren of van een jagend hart dat door stress wordt veroorzaakt; daarvoor is een registratie nodig, zoals de studies hierboven laten zien.⁠⁵ De scan is zelfinzicht. De scan is geen diagnose.

Samengevat

Hartkloppingen zijn momenten waarop het hart anders lijkt te kloppen, en in de meeste gevallen zijn hartkloppingen onschuldig. Achter hartkloppingen zitten koffie, alcohol, inspanning, stress en een paar medische oorzaken. Hoe hartkloppingen voelen, geeft een aanwijzing over het ritme, en alleen een registratie, het liefst ongeveer twee weken lang, laat het ritme zien. De alarmsignalen van Thuisarts zeggen je wanneer je meteen belt. De hartscan geeft je een beginwaarde voor je hartgezondheid.