Hartkloppingen na het eten: hoe het ontstaat, welk eten en drinken meespeelt en wanneer je een arts belt

In dit artikel lees je waarom je hart na een maaltijd kan bonzen of jagen, welk eten en drinken samenhangt met hartkloppingen na het eten, wat de maag ermee te maken kan hebben en wanneer je een arts belt. Dat is belangrijk, want hartkloppingen kunnen je de eerste keer flink laten schrikken, ook al zijn ze meestal niet gevaarlijk.⁠² Wie weet welke signalen wel tellen, kan op het juiste moment handelen. De hart- en vaatscan van BioProfile geeft je een indicatie van waar je vandaag staat met je hart en bloedvaten. De scan is geen diagnose. Het is inzicht in waar je vandaag staat, om je te helpen betere keuzes te maken in je voeding en levensstijl. De scan kan de oorzaak van een hartklopping niet vinden. Dat kan alleen een arts.

Waarom hartkloppingen na het eten kunnen optreden

De Hartstichting noemt een zware maaltijd als één denkbare oorzaak van hartkloppingen.⁠¹ Thuisarts zet vet eten op de lijst van alledaagse uitlokkers, naast cafeïne, alcohol, roken, drugs, stress, angst en vermoeidheid.⁠² Volgen er hartkloppingen op een maaltijd, kijk dan ook naar wat er bij die maaltijd hoorde: de koffie erna, een glas wijn, een korte nacht.

Na het eten moe en hartkloppingen: dat kan samengaan. Thuisarts noemt vermoeidheid als één van de uitlokkers,⁠² en een zware maaltijd is een andere.⁠¹

Bij ouderen hebben onderzoekers nog een andere verandering na de maaltijd gemeten. In 13 studies met 3.021 ouderen had ongeveer vier op de tien een daling van de bloeddruk na het eten. Dat was ongeveer een derde van de mensen die thuis wonen en ongeveer de helft van wie op een ziekenhuisafdeling voor oudere patiënten lag.⁠⁴ Eenvoudig gezegd: een dip in de bloeddruk na een maaltijd komt later in het leven veel voor. Of dat meespeelt bij je eigen klachten, is een vraag voor je arts.

Welk eten en drinken samenhangt met hartkloppingen

Cafeïne is het bekendst. Het Voedingscentrum noemt hartkloppingen bij de effecten van te veel cafeïne, samen met hoofdpijn, trillen, duizeligheid, onrust en slaapproblemen.⁠⁵ Voor gezonde volwassenen die niet zwanger zijn en geen borstvoeding geven, liggen de grenzen op 400 milligram per dag en 200 milligram in één keer. Een klein kopje filterkoffie (125 ml) bevat ongeveer 60 milligram, een kop zwarte thee ongeveer 30, een blikje energiedrank (250 ml) ongeveer 80 en een glas cola ongeveer 20.⁠⁵ In gewone woorden: drie kleine kopjes koffie direct na het avondeten komen dicht bij de grens voor één keer.

In een proef droegen 100 volwassenen een hartmonitor die 14 dagen lang onafgebroken mat, en kregen ze op sommige dagen de opdracht om koffie te drinken en op andere dagen om cafeïne over te slaan. Koffiedagen gaven gemiddeld 154 extra slagen per dag uit de onderste hartkamers, tegen 102 op dagen zonder cafeïne. Extra slagen uit de bovenste hartkamers namen niet duidelijk toe.⁠³ Op koffiedagen sliepen mensen ook ongeveer 36 minuten per nacht minder en zetten ze ongeveer 1.058 stappen meer.⁠³ Wat dit voor jou betekent: koffie kan extra slagen geven die je mogelijk voelt als een overgeslagen slag of een bons, en kan je wat slaap kosten. Meer bewegen is de prettige kant van die ruil; wat te weinig bewegen doet, lees je in wat te weinig bewegen met je lichaam doet.

Alcohol is gemeten bij mensen met boezemfibrilleren, een hartritmestoornis die komt en gaat. Bij 100 mensen die vier weken werden gevolgd met een hartmonitor en een alcoholsensor op de huid, ging één drankje samen met een ongeveer twee keer zo grote kans op een aanval. Twee of meer drankjes in de vier uur ervoor gingen samen met een ruim drie keer zo grote kans.⁠⁶ Eenvoudig gezegd: bij mensen met deze aandoening kan een drankje bij het eten een aanval binnen enkele uren waarschijnlijker maken.

Toen 1.295 mensen met deze vorm van boezemfibrilleren werd gevraagd wat hun aanvallen uitlokte, noemden 957 van hen minstens één uitlokker. Alcohol kwam op de eerste plaats (35 procent), daarna cafeïne (28 procent), sporten (23 procent) en te weinig slaap (21 procent). Grote maaltijden stonden op de lijst, maar hoorden niet bij de meest gegeven antwoorden.⁠⁷ Vrouwen meldden in dat onderzoek meer uitlokkers.⁠⁷ Hartklachten bij vrouwen hebben een eigen artikel: hartklachten bij vrouwen.

Wat onderzoek vond over refluxziekte en boezemfibrilleren

Een overzicht van zeven studies vond dat mensen met refluxziekte, waarbij maagzuur terugstroomt in de slokdarm, iets vaker boezemfibrilleren hadden dan mensen zonder refluxziekte. Het overzicht had maar weinig studies, die liepen sterk uiteen, en de auteurs vragen om onderzoek dat mensen in de tijd volgt.⁠⁸ Eenvoudig gezegd: onderzoekers zien een verband tussen de maag en het hartritme, maar dat verband staat nog niet vast. Een arts kan beoordelen of het voor jou geldt.

Druk op de borst: wanneer je een arts belt

Hartkloppingen die zonder andere klachten binnen een paar minuten overgaan, zijn geen oorzaak tot ongerustheid.⁠¹ Neem meteen contact op met de huisarts of de huisartsenpost als hartkloppingen samengaan met een van deze klachten: pijn of druk in of op de borst die enkele minuten aanhoudt; verwardheid, moeite met praten, anders zien of een scheef gezicht; onrust, misselijkheid, zweten en bleek zien; moeite met ademen; het gevoel bijna flauw te vallen; of een plotselinge verandering in de hartslag die in rust niet wegzakt.⁠²

Heb je regelmatig hartkloppingen zonder duidelijke oorzaak? Dan raadt de Hartstichting aan om de huisarts je hartritme te laten controleren.⁠¹ Wil je weten hoe een normale hartslag in rust eruitziet, lees dan normale hartslag.

Wat de huisarts kan vinden

Naast alledaagse uitlokkers noemt Thuisarts medische oorzaken: koorts, een te snel werkende schildklier, bloedarmoede, hartaandoeningen, hoge bloeddruk, diabetes en bijwerkingen van medicijnen.⁠²

Een Nederlandse proef in de huisartsenpraktijk testte een kleine recorder die patiënten zelf aanzetten tijdens een aanval. Met de recorder bleef 17 procent van de mensen met hartkloppingen of een licht gevoel in het hoofd zonder bekende oorzaak, tegen 38 procent met alleen de gewone zorg. Relevante ritmestoornissen werden gevonden bij 22 procent tegen 7 procent.⁠⁹ Wat dit voor jou betekent: een hartslag die komt en gaat, is in de spreekkamer moeilijk te vangen, en vastleggen op het moment zelf maakt een duidelijk antwoord veel waarschijnlijker.

Samengevat

Dit artikel liet zien dat hartkloppingen na het eten meestal niet gevaarlijk zijn, en dat een zware maaltijd, vet eten, cafeïne, alcohol en vermoeidheid alledaagse uitlokkers zijn.⁠^2,1 Koffie geeft extra slagen en alcohol vergroot de kans op een aanval bij mensen met boezemfibrilleren.⁠^3,6 Een verband tussen de maag en het hartritme is gezien, maar staat nog niet vast.⁠⁸ Bij druk op de borst, moeite met ademen of het gevoel bijna flauw te vallen bel je meteen.⁠² De scan laat zien waar je vandaag staat. De scan is geen diagnose.