Hormoonbalans

Door Jesse van der Velde · Gepubliceerd op 12 november 2026 · Laatst bijgewerkt op 12 november 2026 · Leestijd ongeveer 8 minuten

Lachende vrouw van begin vijftig in een zachte groene vest knipt verse bloemen in een zonnige tuin, bij de vraag wat zijn bio identieke hormonen

In dit artikel lees je het antwoord op de vraag wat zijn bio identieke hormonen, en daarnaast hoe bereidingen op maat verschillen van goedgekeurde hormoonmiddelen en wat studies kunnen zeggen over de veiligheid en de nadelen. Dat is belangrijk, want het woord klinkt veiliger dan de studies laten zien, en de soort hormoon bepaalt welke risico’s je loopt.⁠1,3 De hormoonscan van BioProfile geeft je een indicatie van waar je vandaag staat op dit gebied. Het is zelfinzicht, om te zien waar je staat en om je te helpen betere keuzes te maken in je voeding en levensstijl. De scan is geen diagnose. De oorzaak van je klachten vinden is werk voor een arts.

Portret van Carlos Mendoza Montano

Geverifieerd door Carlos Mendoza Montano

Gepromoveerd in de voedingsbiochemie aan de University of Arizona

Gecontroleerd op 30 oktober 2026

In het kort

  • Bio identiek betekent chemisch gelijk aan de hormonen die het lichaam zelf maakt, en een Belgische dienst voor wetenschappelijk bewijs noemt het woord vooral een marketingterm.⁠1
  • De FDA beoordeelt bio identieke bereidingen op maat niet en keurt ze ook niet goed, en het bewijs laat niet zien dat ze veiliger zijn of beter werken dan goedgekeurde hormoonmiddelen.⁠2
  • Het risico op borstkanker verschilt per soort hormoontherapie en stijgt naarmate je de hormonen langer gebruikt.⁠3
  • De hormoonscan geeft je zelfinzicht in waar je vandaag staat. Het is geen diagnose.

Wat zijn bio identieke hormonen?

‘Bio identiek’ betekent dat een hormoon chemisch gelijk is aan een hormoon dat het lichaam zelf maakt. De Belgische dienst Gezondheid en Wetenschap, die wetenschappelijk bewijs op een rij zet, noemt het vooral een marketingterm en wijst erop dat alle hormoonpreparaten in een laboratorium worden gemaakt.⁠1 Eenvoudig gezegd beschrijft het woord het molecuul. Het zegt niet hoe veilig een middel is.

In de hormoontherapie die Thuisarts beschrijft, is het belangrijkste hormoon estradiol, een oestrogeen, dat je samen met een progestageen gebruikt om de baarmoeder te beschermen als de baarmoeder er nog is.⁠4 Vrouwen in het Franse E3N-cohort, gevolgd van 1990 tot 2002, gebruikten gemicroniseerd progesteron toen al in hun hormoontherapie.⁠5 Gemicroniseerd progesteron kan dus ook deel zijn van gewone hormoontherapie.

Op maat bereid of goedgekeurd: waar het verschil zit

Op verzoek van de FDA, de Amerikaanse toezichthouder op voedsel en geneesmiddelen, schreven de National Academies een rapport over bio identieke hormonen op maat, doordat er onder het publiek zorgen waren over deze bereidingen, die vaak als ‘natuurlijk’ worden aangeprezen. De commissie stelt dat de FDA bereidingen op maat niet beoordeelt of goedkeurt op veiligheid, kwaliteit of effectiviteit, en raadt artsen aan ze alleen voor te schrijven als een goedgekeurd middel niet beschikbaar of niet geschikt is.⁠2 Voor jou betekent dit dat een bereiding op maat de controle heeft overgeslagen die een goedgekeurd middel wel heeft doorstaan.

Twee Amerikaanse enquêtes, onder 801 en 2.044 vrouwen, laten zien hoe gewoon zulke bereidingen zijn. De auteurs schatten dat tot 2,5 miljoen Amerikaanse vrouwen van 40 of ouder mogelijk elk jaar hormonen op maat gebruiken, en 86% van de ondervraagde vrouwen wist niet dat deze middelen niet door de FDA zijn goedgekeurd.⁠6 De meeste vrouwen in die enquêtes wisten met andere woorden niet dat de controle ontbrak.

Zijn bio identieke hormonen veiliger?

Gezondheid en Wetenschap vindt geen aanwijzing en geen bewijs dat bio identieke hormonen veiliger zijn, minder bijwerkingen veroorzaken of de kans op borstkanker verlagen in vergelijking met gewone hormoontherapie.⁠1 De National Academies komen op hetzelfde uit: het bewijs ondersteunt niet de bewering dat bio identieke hormonen op maat veiliger zijn of beter werken dan goedgekeurde middelen.⁠2

Een review bracht 29 gerandomiseerde studies samen met 1.808 vrouwen in en na de overgang, waarin hormonen op maat werden vergeleken met een placebo of met goedgekeurde middelen. In deze grotendeels korte studies stonden de hormonen op maat niet in verband met veranderingen in bloedvetten of bloedsuiker, werd het baarmoederslijmvlies niet dikker of dunner, en werden geen ernstige bijwerkingen gezien. Vrouwen die een vaginaal androgeen op maat gebruikten, meldden duidelijk minder vaginale droogte dan de controlegroepen. Borstkanker, kanker van het baarmoederslijmvlies en problemen van hart en bloedvaten zijn niet onderzocht, en de auteurs schrijven dat er te weinig studies zijn om die risico’s te beoordelen.⁠7 Eenvoudig gezegd gaven de korte studies geen reden tot zorg, en de klinische risico’s op lange termijn zijn in deze studies niet gemeten.

Het risico op borstkanker hangt af van soort en jaren gebruik

In het Franse E3N-cohort werden 80.377 vrouwen na de overgang met vragenlijsten gevolgd, en bij 2.354 van hen ontstond invasieve borstkanker. Bij oestrogeen met gemicroniseerd progesteron was geen hoger risico op borstkanker te zien dan bij nooit hormonen gebruiken. Bij oestrogeen met andere progestagenen was een duidelijk hoger risico te zien, en bij oestrogeen alleen een iets hoger risico, of het nu als pil werd genomen of via de huid.⁠5

Een wereldwijde analyse van 108.647 vrouwen met borstkanker vond een hoger risico bij elke soort hormoontherapie in de overgang behalve vaginale oestrogenen, oplopend bij langer gebruik en hoger bij oestrogeen met een progestageen dan bij oestrogeen alleen. Als de gevonden toename grotendeels oorzakelijk is, geeft vijf jaar gebruik vanaf 50 ongeveer 1 extra geval van borstkanker per 50 gebruikers van oestrogeen met dagelijks een progestageen, en 1 per 200 gebruikers van oestrogeen alleen; tien jaar gebruik verdubbelt deze aantallen ongeveer.⁠3 Wat dit voor jou betekent: de soort hormoon en het aantal jaren tellen mee, en het etiket alleen geeft daarop geen uitsluitsel.

Wat hormoontherapie in de overgang kan doen

De overgang kan beginnen tussen de 40 en 60, de laatste menstruatie komt gemiddeld op 51, en de klachten worden meestal binnen 5 jaar daarna minder. Opvliegers komen voor bij 8 op de 10 vrouwen.⁠8 Welke klachten bij deze fase horen, lees je in overgangsklachten: welke erbij horen en hoe lang ze duren, en de cijfers over de duur staan in hoe lang de overgang duurt.

De North American Menopause Society noemt hormoontherapie de meest effectieve keuze bij opvliegers, nachtzweten en de vaginale en urinewegklachten van de overgang. De risico’s hangen af van soort, dosis, duur, toedieningsweg, het moment van starten en of er een progestageen wordt gebruikt. Bij vrouwen zonder redenen ertegen wegen onder de 60 of binnen 10 jaar na het begin van de overgang de voordelen op tegen de risico’s; daarna wegen de risico’s van kransslagaderziekte, beroerte, bloedstolsels en dementie zwaarder.⁠9 Thuisarts voegt toe dat iemand met 10 opvliegers per dag kan teruggaan naar ongeveer 2, met het beste effect vanaf 3 maanden.⁠4 Voor jou betekent dit dat het moment en de soort de vragen zijn om met je huisarts te bespreken. Hoe het leven na deze fase kan voelen, lees je in je beter voelen na de overgang.

Wanneer je naar de huisarts gaat

Neem contact op met je huisarts bij heel veel bloedverlies, een overgang die begint voordat je 40 bent, opnieuw bloedverlies ruim een jaar na je laatste menstruatie, of klachten die je dagelijks leven sterk beïnvloeden.⁠8 Gebruik je hormonen, bel dan je huisarts als klachten erger worden, bij een verandering in een borst, een opgezwollen onderbeen, bloedverlies dat na 3 maanden hormoongebruik doorgaat, of bloed uit de vagina na een jaar of langer zonder menstruatie.⁠4

Samengevat

Bio identiek betekent chemisch gelijk aan de eigen hormonen van het lichaam, en het woord zegt niets over hoe veilig een middel kan zijn.⁠1 Bereidingen op maat worden niet door de FDA beoordeeld, en het bewijs laat niet zien dat ze veiliger zijn of beter werken.⁠2 De risico’s van elke hormoontherapie hangen af van soort, dosis, het aantal jaren gebruik en de leeftijd waarop je begint.⁠9 De hormoonscan laat zien waar je vandaag staat. Het is geen diagnose.

Veelgestelde vragen

Wat zijn de nadelen van bio identieke hormonen?

Versies op maat worden door de FDA niet beoordeeld of goedgekeurd op veiligheid, kwaliteit of effectiviteit.⁠2 Het effect op borstkanker, kanker van het baarmoederslijmvlies en hart en bloedvaten is in klinische studies niet onderzocht.⁠7 Er is ook geen bewijs dat ze minder risico’s geven dan gewone hormoontherapie,⁠1 die een iets grotere kans geeft op trombose, een beroerte en borstkanker, sterker naarmate je ouder bent en de hormonen langer gebruikt.⁠4

Hoe kom je aan bio identieke hormonen?

Begin bij je huisarts. Thuisarts beschrijft de hormoontherapie die in de overgang wordt gebruikt: estradiol, met een progestageen als de baarmoeder er nog is, in de vorm van een pil, pleister, gel, spray of hormoonspiraal.⁠4 Voor bereidingen op maat raden de National Academies artsen aan om ze alleen voor te schrijven als een goedgekeurd middel niet beschikbaar of niet geschikt is.⁠2

Wat zijn bio identieke hormoonpillen?

Een pil geldt als bio identiek als het hormoon erin chemisch gelijk is aan dat van het lichaam zelf.⁠1 Vrouwen in een groot Frans cohort gebruikten gemicroniseerd progesteron in hun hormoontherapie.⁠5 De pil is een van de vormen van hormoontherapie die Thuisarts noemt.⁠4

Wat kosten bio identieke hormonen?

De gecontroleerde bronnen achter dit artikel geven geen prijzen, dus noemt dit artikel geen bedragen. Wel tonen ze wat je voor dat geld krijgt: een bereiding op maat is door de FDA niet beoordeeld op kwaliteit of effectiviteit,⁠2 en in twee Amerikaanse enquêtes was dat bij 86% van de vrouwen niet bekend.⁠6

Bronnen

Elke bron hieronder is nagelopen op de dag dat dit artikel werd gepubliceerd. De nummering volgt de tekst.

  1. Gezondheid en Wetenschap (Cebam, Belgie). Bio-identieke hormonen in de menopauze zijn niet veiliger dan synthetische. 12 augustus 2024. gezondheidenwetenschap.be
  2. National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine. The Clinical Utility of Compounded Bioidentical Hormone Therapy: A Review of Safety, Effectiveness, and Use. The National Academies Press, 2020. doi.org/10.17226/25791
  3. Collaborative Group on Hormonal Factors in Breast Cancer. Type and timing of menopausal hormone therapy and breast cancer risk: individual participant meta-analysis of the worldwide epidemiological evidence. Lancet, 2019. doi.org/10.1016/s0140-6736(19)31709-x
  4. Thuisarts.nl (NHG). Ik ga hormonen gebruiken in de overgang (hormoontherapie). Geraadpleegd op 2026-10-13. thuisarts.nl
  5. Fournier A, Berrino F, Clavel-Chapelon F. Unequal risks for breast cancer associated with different hormone replacement therapies: results from the E3N cohort study. Breast Cancer Research and Treatment, 2008. doi.org/10.1007/s10549-007-9523-x
  6. Pinkerton JV, Santoro N. Compounded bioidentical hormone therapy: identifying use trends and knowledge gaps among US women. Menopause, 2015. doi.org/10.1097/gme.0000000000000420
  7. Liu Y, Yuan Y, Day AJ, Zhang W, John P, Ng DJ, Banov D. Safety and efficacy of compounded bioidentical hormone therapy (cBHT) in perimenopausal and postmenopausal women: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Menopause, 2022. doi.org/10.1097/gme.0000000000001937
  8. Thuisarts.nl (NHG). Ik ben in de overgang. Geraadpleegd op 2026-10-13. thuisarts.nl
  9. Faubion SS, Crandall CJ, Davis L, et al. The 2022 hormone therapy position statement of The North American Menopause Society. Menopause, 2022. doi.org/10.1097/gme.0000000000002028

Geschreven door

Jesse van der Velde

Oprichter van BioProfile

Jesse van der Velde

Jesse van der Velde begeleidt sinds 2006 mensen naar een nieuw lichaam en optimale gezondheid, en schreef of was co-auteur van vijftien boeken over voeding en gezondheid. Voor altijd jong (2012) en Superfoodrecepten (2013) werden allebei nummer 1 in Nederland.

LinkedIn

Gepubliceerd op 12 november 2026 · Laatst bijgewerkt op 12 november 2026

Zie waar je staat

De hormoonscan geeft je een indicatie van waar je vandaag staat op dit gebied, als beginpunt. Het is zelfinzicht. Het is geen diagnose.

Gratis, ongeveer 3 minuten. Een analyse van je antwoorden, nooit een diagnose.